Thỏa thuận hạt nhân Mỹ-Saudi và hệ lụy đối với an ninh khu vực Trung Đông

Saudi Arabia từ nhiều năm qua đã đầu tư phát triển ngành công nghiệp hạt nhân dân sự dù sở hữu nguồn dầu mỏ dồi dào. Đây là quyền hợp pháp theo Hiệp ước Không phổ biến Vũ khí hạt nhân (NPT) mà quốc gia nào là thành viên đều được phép phát triển chương trình hạt nhân vì mục đích hòa bình. Mục tiêu của Saudi là xây dựng năng lực hạt nhân dân sự, tuy nhiên điều này cũng đặt ra những câu hỏi về khả năng ứng dụng quân sự trong tương lai.

Trong bối cảnh này, việc Saudi Arabia hợp tác với Mỹ để phát triển chương trình hạt nhân là lựa chọn ưu tiên hơn so với các đối tác như Nga, Trung Quốc hoặc Pakistan. Nếu các công ty Mỹ tham gia xây dựng các nhà máy hạt nhân, Washington sẽ có khả năng kiểm soát cao hơn đối với việc sử dụng nguyên liệu và kỹ thuật hạt nhân tại đây, kể cả hoạt động làm giàu uranium nếu điều này trở thành kết quả trong thỏa thuận mới.

Thỏa thuận giữa Mỹ và Saudi Arabia được thực hiện trong bối cảnh căng thẳng với Iran đang leo thang nghiêm trọng. Quan hệ đối đầu giữa Iran với Mỹ và châu Âu lâu nay tập trung nhiều vào kiểm soát chương trình hạt nhân của Tehran. Do đó, động thái mới này của Mỹ có thể khiến Iran có thêm lý do để tiếp tục duy trì và thậm chí phát triển chương trình hạt nhân riêng của mình.