Mỹ ký thỏa thuận hạt nhân với Saudi Arabia gây tranh cãi tại Trung Đông

Chính quyền của cựu Tổng thống Donald Trump vừa ký kết một thỏa thuận hợp tác hạt nhân với Saudi Arabia, cho phép các công ty Mỹ được ưu tiên trong việc vận hành các nhà máy điện hạt nhân thương mại tại quốc gia này. Theo một bản ghi nhớ của chính phủ Mỹ mà NPR có được, thỏa thuận cho phép các công ty Mỹ cung cấp các lò phản ứng hạt nhân và nhiên liệu cho chương trình năng lượng hạt nhân của Saudi Arabia.

Tuy nhiên, thỏa thuận này không bao gồm những điều khoản "chuẩn vàng" nhằm ngăn Saudi Arabia sử dụng các nhà máy do Mỹ xây dựng để làm giàu urani hoặc các loại nhiên liệu hạt nhân được cung cấp từ những quốc gia khác. Ngoài ra, Saudi Arabia không bị buộc phải tuân thủ các điều khoản giám sát nghiêm ngặt hơn từ Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA).

Việc ký kết thỏa thuận đã gây sóng gió trong khu vực Trung Đông, đặc biệt khi Saudi Arabia đã mong muốn hợp tác hạt nhân với Mỹ suốt hơn một thập kỷ qua nhưng bị trì hoãn do những lo ngại về vi phạm nhân quyền và khả năng phát triển vũ khí hạt nhân. Các chuyên gia nhận định thỏa thuận góp phần củng cố quan hệ Mỹ - Saudi trong bối cảnh các quốc gia vùng Vịnh chịu áp lực nặng nề khi lựa chọn đứng về Mỹ trong cuộc xung đột với Iran.