Ông Trump có thể khơi mào làn sóng chiến tranh thương mại mới dù Tòa án Tối cao phản đối

Tổng thống Mỹ Donald Trump đang triển khai một đạo luật hiếm khi được nhắc đến nhưng có sức mạnh lớn về pháp lý trong lĩnh vực thương mại, đó là đạo luật Smoot-Hawley Tariff Act năm 1930. Luật này cho phép Mỹ áp đặt các biện pháp hạn chế thương mại nhằm vào những quốc gia có hành động phân biệt đối xử thương mại với nước Mỹ. Đây là một công cụ mà ông Trump lựa chọn sử dụng để áp thuế cao đối với các đối tác thương mại như Canada.

Theo The Wall Street Journal, ông Trump lần đầu tiên trong gần một thế kỷ kích hoạt đạo luật này, trong bối cảnh gần đây Tòa án Tối cao đã giới hạn các quyền lực mà ông có thể sử dụng để áp thuế. Quyết định của Tòa án vào tháng 2 đã buộc ông phải tìm đến những biện pháp chưa bị ngăn cấm, qua đó dẫn đến việc sử dụng Smoot-Hawley như một công cụ hiệu quả.

Trong vòng hai tuần qua, ông Trump đã tuyên bố áp thuế 25% lên hàng hóa nhập khẩu từ Brazil, thuế 50% đối với Canada, và mức thuế lên đến 200% cho các loại thuốc không có bằng sáng chế. Một số loại thuế khác dao động từ 10% đến 12,5% đã được áp đặt lên 60 đối tác thương mại của Mỹ.

Điều này thể hiện sự quyết liệt trong chiến lược thương mại của Tổng thống Trump, khi thuế nhập khẩu không chỉ là một nguồn thu ngân sách mà còn là đòn bẩy để gây áp lực với cả đồng minh và đối thủ trong các vấn đề chính trị và kinh tế. Các nhà phân tích cảnh báo rằng, những động thái này có thể dẫn đến một cuộc chiến thương mại quy mô lớn và khó lường, tương tự hoặc thậm chí vượt qua mức độ căng thẳng trước đó trước phán quyết của Tòa án Tối cao.

Chuyên gia về thương mại và các lệnh trừng phạt Peter Harrell nhận định, luật Smoot-Hawley sẽ giúp ông Trump tận dụng thuế quan như một giải pháp thay thế cho các biện pháp trừng phạt truyền thống, mở rộng phạm vi sử dụng trong cả lĩnh vực chính trị địa chính trị.

Việc sử dụng thuế để tác động đến các nước khác trong các vấn đề kinh tế và chính trị cũng phản ánh quan điểm riêng của ông Trump về quyền lực tổng thống, khi thuế trở thành nguồn thu ổn định đồng thời là công cụ để buộc các nước phải thay đổi chính sách theo mong muốn của Mỹ.

Thư viện pháp luật về thương mại Mỹ hiện có hơn 1400 trang nhưng không bao gồm luật Smoot-Hawley, khiến nó trở thành ngoại lệ trong hệ thống pháp lý, cho phép Tổng thống sử dụng một công cụ ít được đề cập nhằm tăng cường áp lực thương mại.

Những diễn biến mới này làm nổi bật những thách thức mà các nhà lập pháp và tòa án đang phải đối mặt trong việc kiểm soát chính sách thương mại và quyền lực của Tổng thống Mỹ dưới thời ông Trump.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.