Đồng euro mới dự kiến ra mắt với hình ảnh người nổi tiếng hoặc cảnh quan châu Âu từ năm 2028

Trong gần 30 năm qua, các tờ tiền euro được nhận diện bởi hình ảnh các cây cầu, cánh cửa và cửa sổ, thể hiện phong cách kiến trúc trừu tượng nhằm tránh thiên vị quốc gia nào và tạo sự thống nhất cho tất cả các nước sử dụng đồng tiền chung này. Ý tưởng ban đầu nhằm thể hiện sự kết nối giữa các quốc gia châu Âu và củng cố tinh thần đoàn kết.

Tuy nhiên, đặc điểm này sẽ sớm bị thay thế. Những tờ tiền euro mới sẽ chọn một trong hai hướng thiết kế: hoặc hình ảnh những nhân vật kiệt xuất và không gian văn hóa châu Âu, hoặc hình ảnh các dòng sông, loài chim đặc trưng và các thể chế châu Âu. ECB đã chọn ra mười mẫu thiết kế tiêu biểu từ hàng ngàn bản đề xuất để trình làng cộng đồng.

Chủ tịch Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) Christine Lagarde đã chính thức công bố 120 thiết kế (gồm 60 mặt trước và 60 mặt sau) thuộc danh sách rút gọn tại trụ sở ECB Eurotower ở Frankfurt am Main. Dự kiến, những tờ tiền mới sẽ lần lượt thay thế các mệnh giá cũ từ 5 euro đến 200 euro, song việc lưu thông sẽ bắt đầu từ năm 2028 hoặc 2029, sau khi hoàn tất các thử nghiệm và biện pháp an ninh phức tạp.

Trước khi ECB đưa ra quyết định cuối cùng vào tháng 12, khoảng 350 triệu cư dân trong khu vực đồng euro sẽ được mời tham gia lấy ý kiến qua trang web của ECB, nơi họ có thể lựa chọn bộ thiết kế mà họ ưa thích nhất.

Bộ thiết kế đầu tiên tập trung vào những nhân vật châu Âu nổi tiếng trên mặt trước các tờ tiền, bao gồm nhà soạn nhạc và nghệ sĩ piano Ludwig van Beethoven, nhà vật lý và hóa học Marie Curie, cùng đa tài Leonardo da Vinci. Mặt sau thiết kế này thể hiện các không gian văn hóa đặc trưng như quảng trường chợ, nhà hát, nhà hát opera hoặc công viên châu Âu.

Bộ thiết kế thứ hai thể hiện thiên nhiên và tổ chức châu Âu: mặt trước là các hình ảnh những dòng sông, thác nước, nguồn suối cùng các loài chim đặc trưng như chim yến núi, chim bói cá và cò trắng. Mặt sau phản ánh hình ảnh các định chế quan trọng như Nghị viện châu Âu, Ủy ban châu Âu và Tòa án Công lý châu Âu.

Màu sắc và kích thước của các tờ tiền mới sẽ giữ nguyên theo truyền thống, ví dụ tờ 5 euro vẫn có sắc thái xám, 10 euro là màu đỏ và 20 euro là xanh dương, giúp duy trì sự quen thuộc cho người sử dụng. Tuy nhiên, các tờ tiền này được trang bị thêm nhiều biện pháp an ninh tiên tiến hơn để giảm thiểu nguy cơ làm giả, vốn ngày càng tinh vi hiện nay.

Đây là một trong những lý do chính khiến ECB quyết định thay đổi hoàn toàn thiết kế. Bên cạnh đó, việc chọn những nhân vật, cảnh quan và định chế cụ thể cũng nhằm tăng cường sự gắn kết, tự hào của người dân thuộc 21 quốc gia thành viên với đồng euro.

Sự thay đổi này không tránh khỏi những ý kiến tranh luận. Thiết kế hiện tại với phong cách kiến trúc trừu tượng được lựa chọn nhằm tránh gây ưu ái cho bất kỳ quốc gia thành viên nào, nhằm thể hiện sự đoàn kết xuyên biên giới. Những cây cầu tượng trưng cho sự kết nối châu Âu, cánh cửa và cửa sổ tượng trưng cho sự gắn bó, theo sáng tạo của Robert Kalina, người chiến thắng cuộc thi thiết kế ban đầu và là giám đốc nghệ thuật của Ngân hàng Quốc gia Áo lúc đó.

Robert Kalina, người tạo ra thiết kế đầu tiên của các tờ tiền euro hiện nay, tỏ ra nghi ngờ hiệu quả của thiết kế mới. Ông lo ngại rằng việc đưa các nhân vật và công trình cụ thể lên tiền giấy có thể khơi dậy lòng tự hào dân tộc và sự ghen tị giữa các quốc gia, điều mà thiết kế hiện tại đã cố gắng tránh. Đặc biệt, ông bày tỏ không đồng tình với ý tưởng sử dụng chim và sông trên các tờ tiền, cho rằng chúng phù hợp hơn với tem thư thay vì đồng euro, trong một cuộc phỏng vấn với Frankfurter Allgemeine Zeitung: "Tôi rất tiếc nếu euro trong tương lai có hình dáng khác."

Việc thay đổi đồng tiền liên minh châu Âu là một bước tiến lớn, đồng thời nhấn mạnh sự phát triển trong nhận thức văn hóa và bảo mật của khu vực. Phản hồi rộng rãi từ công chúng sẽ quyết định bộ mặt mới của đồng tiền này.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.