Ukraine rúng động sau vụ cách chức Bộ trưởng Quốc phòng Mykhailo Fedorov, biểu tình bùng phát

Từ cuối tuần trước, Ukraine chứng kiến một làn sóng biểu tình liên tục diễn ra mỗi đêm để phản đối quyết định bất ngờ của Tổng thống Volodymyr Zelensky khi sa thải Bộ trưởng Quốc phòng trẻ tuổi, Mykhailo Fedorov. Phong trào này gây chú ý đặc biệt khi xảy ra trong bối cảnh cuộc chiến kéo dài suốt bốn năm với Nga vẫn chưa có dấu hiệu lắng xuống.

Mykhailo Fedorov, sinh năm 1991, trước khi giữ chức Bộ trưởng Quốc phòng vào tháng 1 năm 2026, từng là Bộ trưởng về Chuyển đổi số từ năm 2019. Ông nổi tiếng với khả năng truyền đạt thông tin hiệu quả và là người đứng sau chiến lược sử dụng drone mạnh mẽ để tấn công sâu vào lãnh thổ đối phương.

Việc Fedorov xây dựng chiến lược drone khiến ông mâu thuẫn với Thiếu tướng Oleksandr Syrsky, tổng chỉ huy quân đội Ukraine, người ưa chuộng phương thức chiến tranh truyền thống với ưu tiên sử dụng pháo binh và tăng thiết giáp trên mặt trận. Theo chuyên gia Philippe Migault, những tranh luận này phản ánh sự xung đột giữa "hai trường phái", một bên dựa vào chính trị và truyền thông, bên kia là kinh nghiệm chiến trường theo kiểu cũ từ thời Liên Xô.

Chiến lược drone tuy tạo được hiệu ứng mạnh về hình ảnh, nhất là khi các thành phố như Moscow bị tấn công gây rung chuyển tâm lý đối phương, nhưng trên thực tế chúng chưa đủ để thay đổi cục diện chiến trường, bởi Nga vẫn sử dụng hiệu quả các loại vũ khí mạnh như tên lửa Iskander, hypersonic để phản công sâu bên trong lãnh thổ Ukraine.

Chuyên gia Migault nhận định Tổng thống Zelensky phải lựa chọn giữa việc duy trì sự ủng hộ của quân đội truyền thống và một vị bộ trưởng có sức ảnh hưởng công chúng lớn. Tổng chỉ huy Syrsky muốn tập trung đầu tư cho pháo binh và xe tăng theo hướng chiến tranh mặt trận mở rộng, trong khi Fedorov lại tập trung vào chiến thuật tấn công bên trong sâu hơn.

Quyết định cách chức Fedorov được cho là vì Zelensky ưu tiên sự ủng hộ của lực lượng quân đội, đặc biệt khi đối mặt áp lực từ các nhóm cực hữu trong nước từng đe dọa ông. Việc lựa chọn này phản ánh mâu thuẫn nội bộ và khó khăn trong việc tài trợ đầy đủ cho cả hai chiến thuật đồng thời.

Những cuộc biểu tình phản đối cách chức Bộ trưởng Quốc phòng cũng phản ánh sự chán nản của người dân Ukraine sau nhiều năm chiến tranh kéo dài. Từ năm 2022, tỷ lệ người ủng hộ tiếp tục chiến đấu cho tới thắng lợi là 75%, nhưng đến năm 2025, con số này đã giảm xuống còn 25%, đặc biệt sau một mùa đông khắc nghiệt và nhiều biến động trên mặt trận.

Một yếu tố khác làm giảm tinh thần là phản ứng liên tiếp của Nga khi các cuộc tấn công bằng drone vào Moscow thường xuyên bị đáp trả bằng các đợt pháo kích mạnh vào Kiev, gây thiệt hại cho dân thường và cơ sở hạ tầng. Ngoài ra, cảm nhận rằng Ukraine không còn nhận được sự hỗ trợ đáng kể từ Mỹ và EU cũng góp phần làm gia tăng tâm lý chán nản trong xã hội.

Mặc dù các cuộc biểu tình có thể kéo dài, nhưng chuyên gia Migault không cho rằng tình hình sẽ dẫn đến một cuộc khủng hoảng chính trị như Maidan, bởi sức ép từ các bên vẫn được kiểm soát chặt chẽ.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.