Bác sĩ Leonardo Vidal Riella dẫn đầu cuộc cách mạng ghép thận lợn cho người nhằm giải quyết khan hiếm nội tạng

Bác sĩ Leonardo Vidal Riella, chuyên ngành thận học, đã viết nên một trang mới trong lĩnh vực cấy ghép nội tạng khi ông dẫn đầu ca ghép thận từ lợn biến đổi gen đầu tiên trên thế giới tiến hành trên người sống. Hiện ông là giáo sư liên kết tại Trường Y Harvard (Mỹ), đồng thời giữ chức Giám đốc chương trình ghép thận tại bệnh viện Massachusetts General. Ở tuổi 46, bác sĩ Riella vẫn tiếp tục truyền thống tiên phong của gia đình, nối gót cha mình là Miguel Carlos Riella – người khai sinh chương trình chạy thận tại nhà đầu tiên tại Brazil từ những năm 1980.

Ca ghép thận năm 2024 được bác sĩ Riella thực hiện trên một bệnh nhân sống tên Richard Slayman, đánh dấu bước tiến lớn trong lĩnh vực xenotransplantation – phương pháp ghép nội tạng giữa các loài khác nhau. Đây là hướng đi đầy triển vọng để giải quyết tình trạng khan hiếm nguồn thận phục vụ cho nhu cầu cấy ghép hiện nay.

Tại Mỹ, có khoảng 100.000 bệnh nhân đang chờ đợi được ghép thận, trong khi mỗi năm chỉ có khoảng 28.000 ca ghép được thực hiện. Sự chênh lệch lớn này khiến nhiều bệnh nhân tử vong hoặc sức khỏe suy giảm nghiêm trọng trong thời gian đợi nội tạng phù hợp. Đó là lý do bác sĩ Riella cùng cộng sự đang không ngừng nghiên cứu hai công nghệ chính: xenotransplantation và kỹ thuật sinh học tái tạo nội tạng từ tế bào gốc.

Ông giải thích rằng để mở rộng quy mô ghép nội tạng một cách hiệu quả, cần phải khai thác những phương pháp đổi mới như sử dụng thận lợn biến đổi gen và tạo ra nội tạng nhân tạo bằng công nghệ tế bào gốc. Trong đó, kỹ thuật sinh học nội tạng nhằm mô phỏng chính xác cấu trúc cũng như chức năng lọc máu vượt trội của thận bình thường là thử thách quan trọng mà nhóm nghiên cứu của bác sĩ Riella đã theo đuổi gần một thập kỷ.

Mục tiêu không chỉ là cung cấp thận cho người cần mà còn giảm thiểu các biến chứng do phản ứng đào thải. Bác sĩ Riella mơ ước phát triển những nội tạng "vô hình" đối với hệ miễn dịch của người nhận, qua đó loại bỏ nhu cầu dùng thuốc ức chế miễn dịch dài hạn – vốn có nhiều tác dụng phụ nặng nề.

Với tiến bộ kỹ thuật chỉnh sửa gen ngày nay, cảnh báo của ông rất khả thi: trong 20 đến 30 năm tới, chúng ta sẽ có thể tiếp cận các nội tạng được cá nhân hóa, từ chối đào thải tự nhiên mà không cần dùng đến thuốc ức chế miễn dịch. Đây sẽ là cải tiến đột phá đem lại chất lượng sống cao hơn cho người nhận ghép.

Qua sự nghiệp của mình, bác sĩ Leonardo Vidal Riella không chỉ khẳng định vị thế kỹ thuật ghép - một lĩnh vực y học tiên tiến - mà còn mở ra hy vọng mới cho hàng triệu bệnh nhân toàn cầu đang trông chờ nội tạng cứu sống.