Đức tăng phí đường ray cho vận tải hành khách sau phán quyết của Tòa án châu Âu

Cơ quan Mạng lưới Liên bang Đức (Bundesnetzagentur) đã chính thức phê duyệt mức giá đường ray mới vào ngày 22/7/2026, khi hệ thống trục đường ray dành cho vận tải hành khách gần (Personennahverkehr) sẽ chịu thêm khoảng 400 triệu euro phí đường ray trong năm nay. Số phí tăng này đồng thời được bù lại bằng việc giảm phí tương ứng cho vận tải hành khách đường dài và vận tải hàng hóa.

Quyết định này tuân theo phán quyết của Tòa án Công lý Liên minh châu Âu (EuGH) hồi tháng 3 năm nay, trong đó tòa án đánh giá mức trần giá trước đó áp dụng cho vận tải gần là vi phạm pháp luật EU. Tòa án nhận định rằng cách tính mức giá cũ thiếu sự linh hoạt và không phù hợp với các quy chuẩn của Liên minh châu Âu.

Phí đường ray hay còn gọi là trạm giá (Trassenpreise) là khoản phí mà các công ty vận tải phải trả cho nhà điều hành mạng lưới đường sắt, chủ yếu là Deutsche Bahn và các công ty con như DB InfraGo và DB Regionetz Infrastruktur, khi sử dụng hạ tầng đường sắt. Trước đây, mức phí dành cho vận tải gần bị giới hạn nhằm bảo vệ các nhà cung cấp dịch vụ đó, tuy nhiên điều này lại gây áp lực tài chính lên vận tải hàng hóa và vận tải đường dài.

Sau phán quyết của EuGH, hệ thống trạm giá phải được điều chỉnh để tránh việc trợ cấp chéo bất hợp pháp giữa các phân khúc vận tải. Vì vậy, mức phí cho vận tải gần tăng lên trong khi vận tải đường dài và hàng hóa được giảm phí giúp cân bằng nguồn tài chính trên toàn mạng lưới.

Tăng chi phí này sẽ gây áp lực lớn lên các nhà cung cấp dịch vụ vận tải hành khách gần. Nếu chính phủ liên bang và các bang không có giải pháp hỗ trợ tài chính để bù đắp phần tăng phí thì các công ty vận tải có thể phải tăng giá vé hoặc giảm số chuyến, gây khó khăn cho người dùng. Đặc biệt, vận tải gần đã chịu ảnh hưởng bởi việc tăng giá năng lượng, nhiên liệu và chi phí nhân công trong những năm gần đây, khi vé đã liên tục được điều chỉnh tăng, ví dụ như việc tăng giá vé đăng ký dịch vụ Deutschlandticket.

Hiện tại chính phủ Đức đang tiến hành cải tổ toàn diện hệ thống trạm giá, nhằm đảm bảo sự công bằng và bền vững của cơ chế phí đường ray trong dài hạn.

Hiệp hội các công ty vận tải hàng hóa đường sắt (Die Güterbahnen) bày tỏ quan điểm rằng Bộ Giao thông Liên bang Đức chưa đưa ra được một đề xuất cải cách toàn diện và khả thi cho hệ thống phí đường ray. Mặc dù quyết định mới của Bundesnetzagentur đã sửa chữa một lỗi nghiêm trọng trong cách lập giá trước đây, nhưng theo họ, đó mới chỉ là bước đầu điều chỉnh cần thiết chứ không phải là giải pháp toàn diện.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.