Chubut và Río Negro ký thỏa thuận dự án năng lượng trị giá 17 tỷ peso, chấm dứt tranh chấp 25 năm

Ngày 22/7/2026, hai vị thống đốc tỉnh Chubut và Río Negro là Ignacio "Nacho" Torres và Alberto Weretilneck đã gặp mặt tại thành phố El Bolsón để ký thỏa thuận chấm dứt một tranh chấp pháp lý tồn tại suốt hơn hai thập kỷ. Vấn đề bắt nguồn từ một hợp đồng năm 1991 giữa tỉnh Río Negro, Chubut và công ty nhà nước Gas del Estado nhằm xây dựng Đường ống Gas Cordillerano, đoạn Pilcaniyeu – Esquel, trong đó Río Negro bị cáo buộc không thực hiện đúng cam kết.

Cuộc tranh chấp sau đó được đưa ra Tòa án tại Buenos Aires và đến năm 2021, một Tòa án Hành chính đã phán quyết có lợi cho tỉnh Chubut. Vụ việc thậm chí được đưa lên Tòa án Tối cao Argentina và vào năm 2024, chính quyền tỉnh Chubut đã đề nghị phong tỏa tài khoản ngân hàng của Río Negro nhằm cưỡng chế trả nợ. Tuy nhiên, với thỏa thuận mới, hai bên đã đồng thuận giải quyết trên tinh thần hợp tác, dẫn đến bồi thường bằng các dự án hạ tầng với tổng giá trị hơn 27 tỷ peso.

Theo thỏa thuận vừa ký, tỉnh Río Negro sẽ trả Chubut tổng cộng 27.463.744.434,59 peso. Trong đó, hơn 17 tỷ peso sẽ được sử dụng để thực hiện các công trình nhằm kết nối điện cho khu vực Comarca Andina. Số tiền còn lại khoảng 10 tỷ peso sẽ được trả theo kế hoạch hành chính.

Các công trình bao gồm mở rộng Trạm biến áp Golondrinas bằng cách thêm hai điểm cấp điện độc lập từ Trạm biến áp El Coihue, xây dựng thêm một nhánh điện 33 kV riêng biệt để phục vụ El Bolsón và xây dựng Trạm biến áp mới Cerro Perito Moreno. Những công trình này sẽ giúp đảm bảo cung cấp điện hoàn toàn đủ nhu cầu, không cần đến nguồn nhiệt điện, đồng thời cải thiện ổn định và độ tin cậy cho hệ thống điện khu vực.

Việc lắp đặt đường dây điện ngầm cũng sẽ làm giảm rủi ro gián đoạn do điều kiện thời tiết khắc nghiệt, từ đó nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân tại các địa phương như Lago Puelo, El Hoyo, Epuyén, Las Golondrinas và El Bolsón. Dự án còn dự kiến thúc đẩy phát triển kinh tế, thương mại và du lịch tại Comarca Andina bên bờ vĩ tuyến 42.

Ông Ignacio Torres nhấn mạnh công trình này sẽ chấm dứt hoàn toàn tình trạng mất điện thường xuyên đã ảnh hưởng nhiều năm qua đến cư dân khu vực. Ông cho biết từ vài năm trước, Lago Puelo từng bị gọi là "thủ đô quốc gia của mất điện", nhưng với dự án mở rộng hạ tầng như Trạm biến áp El Coihue hay đường điện 33 kV, khu vực sẽ bước vào kỷ nguyên mới, giải quyết vấn đề cũ triệt để.

Ông cũng chia sẻ hai tỉnh đã phối hợp từ ban đầu với tầm nhìn khu vực và đã thực hiện nhiều dự án tưởng chừng bất khả thi, như việc di dời các trạm nén khí cũ ở Rosario hay kết nối Đường ống Gas Cordillerano với Đường ống Gas San Martín.

Phía Río Negro, thống đốc Weretilneck thừa nhận thỏa thuận này là sự xác nhận của khoản nợ chính quyền tỉnh ông nợ Chubut hơn 25 năm kể từ khi xây dựng Đường ống Gas Cordillerano đầu tiên. Ông cho biết chính phủ tỉnh mình từng vi phạm cam kết và vụ việc đưa lên Tòa án Tối cao, nhưng giờ đây việc giải quyết bằng thỏa thuận đã cứu vãn tình hình.

Weretilneck cũng nhấn mạnh dự án không chỉ xóa bỏ tranh chấp pháp lý mà còn là cơ hội để đảm bảo an ninh năng lượng cho toàn khu Comarca Andina. Ông khẳng định dù có phân chia địa giới hành chính, nhưng hai tỉnh đều thuộc vùng Patagonia và có trách nhiệm chung trong phát triển khu vực.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.