Sezonowość w europejskiej turystyce: Chorwacja z największym wyzwaniem, Malta wzorem równowagi

Sezonowość to jedno z najważniejszych wyzwań stojących przed branżą turystyczną w Europie. Według danych Eurostatu, w 2025 roku aż 31,1 procent wszystkich noclegów w obiektach turystycznych Unii Europejskiej, czyli około 961 milionów, przypadało na dwa letnie miesiące – lipiec i sierpień. To zjawisko jest efektem łączenia warunków geograficznych, klimatycznych oraz czynników społeczno-kulturowych, takich jak wakacje szkolne.

Choć sezonowość występuje w całej Europie, istnieją duże zróżnicowania między krajami. Najsilniej sezonowość w turystyce dotyka państwa nad Morzem Śródziemnym i Czarnym. Chorwacja jest pod tym względem na pierwszym miejscu, gdzie aż 54,5 procent wszystkich noclegów koncentruje się w lipcu i sierpniu. Tuż za nią plasują się Bułgaria (43,4%) i Grecja (41,6%).

Z kolei kraje o bardziej rozwiniętej turystyce całorocznej oraz wszechstronniejszej ofercie turystycznej cechują się znacznie mniejszą sezonowością. Przykładem jest Malta, gdzie jedynie 21,9 procent noclegów przypada na dwa letnie miesiące, wskazując na bardziej równomierny rozkład ruchu turystycznego. Na kolejnych miejscach znalazły się Niemcy i Finlandia, obydwa z wynikiem około 24 procent. Polska z kolei odnotowuje 27 procent noclegów w tym okresie, co plasuje ją poniżej średniej unijnej.

W krajach północnej Europy sezon zimowy stanowi dodatkowy czynnik stabilizujący ruch turystyczny. Turystyka narciarska i inne formy zimowej rekreacji umożliwiają rozciągnięcie sezonu turystycznego poza tradycyjne miesiące letnie, co zmniejsza presję na infrastrukturę w okresie wakacyjnym.

Przedstawiciele polskiego biura Maltańskiej Organizacji Turystycznej wskazują, że zrównoważony sezonowo ruch turystyczny Malty jest częściowo zasługą turystów z Polski, którzy częściej odwiedzają wyspę w pierwszym i czwartym kwartale roku. W 2025 roku Malta odwiedziło 386,6 tysiąca Polaków, co daje im trzecie miejsce w rankingu największych grup turystów zagranicznych. Co więcej, w styczniu 2024 i 2025 roku Polacy byli najliczniejszą grupą turystów na Malcie. Dane z okresu styczeń–maj 2025 pokazują, że ponad 227 tysięcy Polaków przybyło na wyspę, stanowiąc ponad połowę rocznej liczby odwiedzających z Polski.

Malta zmieniła postrzeganie jako kierunek wyłącznie na letnie wakacje. Obecnie oferta wyspy obejmuje szeroki wachlarz atrakcji: od plaż po wyjątkowe dziedzictwo kulturowe sięgające ponad 8 tysięcy lat, city breaki, nurkowanie, aktywności outdoorowe, zabytki militarne, gastronomię oraz podróże biznesowe. Maltański klimat śródziemnomorski oraz liczne bezpośrednie połączenia lotnicze z dużych polskich lotnisk sprawiają, że kierunek ten cieszy się popularnością przez cały rok. Zdaniem dyrektora regionalnego Maltańskiej Organizacji Turystycznej, Johna Mary Attarda, taki model turystyki pozwala na lepsze wykorzystanie infrastruktury, zmniejszenie presji na środowisko w okresie letnim oraz stabilizację działalności branży turystycznej.

Sezonowość jest jeszcze bardziej widoczna przy analizie miesięcznej — sierpień to najbardziej oblegany miesiąc, w którym liczba noclegów w UE (501 milionów) jest średnio 3,6 razy większa niż w styczniu (139 milionów), będącym miesiącem o najmniejszym popycie.

W krajach silnie opartych na turystyce letniej, różnice są jeszcze bardziej ekstremalne. W Chorwacji liczba noclegów w sierpniu była ponad 41 razy większa niż w styczniu, a w Grecji powyżej 20 razy.

Sezonowość przejawia się także w wyborach rodzaju zakwaterowania. Kempingi są najbardziej podatne na sezonowość — aż 63 procent rocznych noclegów przypada na trzeci kwartał roku, przy niemal zerowym ruchu w pierwszym i czwartym kwartale (3% i 6%). Hotele cechują się mniejszym wahaniem, z 36 procentami noclegów w trzecim kwartale, natomiast obiekty najmu krótkoterminowego odnotowały 43 procent rocznych noclegów w tym samym czasie.

Sezonowe wahania popytu mają poważne konsekwencje ekonomiczne i społeczne. Intensywne skupienie turystów w krótkim okresie prowadzi do presji na infrastrukturę, wzrostu cen i negatywnych skutków dla środowiska. Poza sezonem z kolei pojawia się problem niewykorzystanej bazy noclegowej oraz niestabilności zatrudnienia w sektorze turystycznym.

Z tego powodu przedłużanie sezonu turystycznego oraz dywersyfikacja oferty poprzez rozwój turystyki miejskiej, wellness, kulturowej i konferencyjnej stanowią kluczowe kierunki rozwoju europejskiego rynku turystycznego.

Według Eurostatu, bardziej równomierny rozkład ruchu turystycznego pomaga lepiej wykorzystać infrastrukturę i łagodzi presję na środowisko naturalne, jednocześnie stabilizując warunki dla przedsiębiorców działających w branży.

Według Rzeczpospolitej

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.