Đenis Maçuyev: Âm nhạc như liều vaccine giữa thế giới hỗn loạn

Festival do nghệ sĩ dương cầm Đenis Maçuyev tổ chức ở Suzdal, nước Nga, đã chuẩn bị chương trình cho kỳ thứ ba diễn ra từ ngày 10 đến 18 tháng 7 năm 2027, với kế hoạch tiếp tục đến năm 2028. Đây là một sự kiện âm nhạc quy mô, đa dạng về thể loại, bao gồm một marathon kéo dài 10 ngày với nhiều buổi hòa nhạc đáp ứng thị hiếu phong phú của công chúng. Đặc biệt, năm nay lễ khai mạc đã trình diễn một phiên bản độc đáo của vở opera "Chiến tranh và hòa bình" của Prokofiev, tạo sự mới mẻ cho festival.

Festival thu hút lượng khán giả đông đảo, với 5-6 nghìn người mỗi ngày tại các sân khấu ngoài trời, trong đó có nhiều buổi biểu diễn miễn phí. Khán giả đến từ nhiều vùng khác nhau của nước Nga cũng như từ châu Âu, châu Á, Nam Mỹ và thậm chí Australia, cho thấy sức lan tỏa rộng lớn và tầm ảnh hưởng quốc tế ngày càng tăng của sự kiện.

Maçuyev cho biết sân khấu của festival năm nay được thiết kế mới, có kiến trúc hình vỏ sò, bảo vệ khỏi gió và mưa, đồng thời đóng vai trò như một cộng hưởng âm thanh tự nhiên. Điều này rất quan trọng bởi dù có sử dụng micro, ban tổ chức cố gắng giảm tối đa để giữ nguyên vẹn chất lượng âm thanh tự nhiên của âm nhạc cổ điển, làm thỏa mãn cả những khán giả sành điệu nhất.

Việc lựa chọn địa điểm tổ chức nằm trong quần thể các nhà thờ, tu viện cổ kính của Suzdal, dọc bờ sông Kamenka, càng làm cho không gian âm nhạc thêm phần huyền ảo và sâu sắc. Những giai điệu được hòa quyện với cảnh quan và lịch sử thành phố tạo nên một “miệng núi lửa âm nhạc” rực lửa nghệ thuật.

Kết thúc festival là một đêm hòa nhạc đặc sắc quy tụ những nhạc sĩ jazz lẫn nghệ sĩ cổ điển. Maçuyev thẳng thắn chia sẻ anh không tự nhận mình là nghệ sĩ jazz, nhưng có ảnh hưởng sâu sắc từ thể loại này qua người cha - một nhạc công jazz xuất sắc chơi nhạc cổ điển. Đặc điểm nổi bật của jazz theo Maçuyev là sự ngẫu hứng và bay bổng của tâm hồn, được thể hiện qua các màn trình diễn trong festival, bao gồm những cuộc biểu diễn hoàn toàn ứng biến với các nhạc cụ như đàn domra, kèn saxophone hay sáo flute.

Ví dụ điển hình như khi Maçuyev bất ngờ được mời lên sân khấu cùng ca sĩ Mariam Merabova để trình diễn bài "España" của Chick Corea mà không cần tập dượt trước, hoặc cùng danh ca Hiblá Gerzmava biểu diễn một bản dân ca Nga trong phần trình diễn kết hợp.

Maçuyev khẳng định âm nhạc của Rachmaninov gắn bó mật thiết với cảnh quan rộng lớn và linh hồn người Nga, các tác phẩm như "Chuông" hay các buổi hòa nhạc piano mang đậm chất bi kịch sâu sắc. Đặc biệt khi biểu diễn tại Suzdal, dưới bóng các nhà thờ cổ, âm nhạc vang lên như cất lên tiếng chuông thật, tạo nên kết nối kỳ diệu giữa nghệ thuật và thiên nhiên.

Anh nhấn mạnh tầm quan trọng của sự gắn bó với quê hương, một điều mà chính Rachmaninov cũng cảm nhận rõ khi sống ở nước ngoài. Với Maçuyev, tình yêu dành cho vùng đất nguyên quán ở Irkutsk, Moscow và Suzdal luôn là năng lượng tạo cảm hứng sáng tạo bất tận.

Maçuyev chia sẻ, trong bối cảnh thế giới đang dần trở nên hỗn loạn, âm nhạc không chỉ là liệu pháp tinh thần mà còn được xem như vaccine tinh thần, giúp con người vượt qua những thử thách. Qua quỹ "Những tên tuổi mới" cùng sự cộng tác của các giáo sư danh tiếng từ Học viện Âm nhạc Moscow và các nhạc viện khác, các em nhỏ tài năng từ khoảng 30 vùng của Nga được hỗ trợ, đào tạo và phát triển qua nhiều cuộc thi danh giá như cuộc thi Tchaikovsky và Rachmaninov.

Việc tìm kiếm và phát triển nhân tài âm nhạc trẻ luôn đòi hỏi sự hỗ trợ kỹ lưỡng từ các nhà giáo dục và tổ chức, vì mỗi nghệ sĩ trẻ đều có nét cá tính riêng cần được mài giũa để trở thành một tài năng thực thụ trên sân khấu quốc tế.

Nghệ sĩ thừa nhận thách thức khi thị trường âm nhạc ngày nay thường áp đặt lối chơi và chương trình biểu diễn lên các nghệ sĩ trẻ nhằm tối đa lợi nhuận. Có kinh nghiệm tổ chức nhiều tour diễn và chương trình, anh luôn khuyến khích các ca sĩ và nhạc công đa dạng hóa chương trình để mang đến sự phong phú và hấp dẫn hơn cho khán giả.

Ngoài ra, Maçuyev đánh giá vai trò của gia đình trong việc giáo dục thẩm mỹ âm nhạc bản thân mỗi người, từ việc nghe nhạc từ trong bụng mẹ đến những sở thích âm nhạc cá nhân, đồng thời chỉ ra hiện tượng tiêu cực trong một số dòng nhạc hiện đại mang tính công nghiệp hóa và thiếu chiều sâu nghệ thuật.

Anh cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của các dự án giáo dục âm nhạc cho thiếu nhi như mô hình của Lorenz Nasturica-Gershovich với Stradivari Ensemble, giúp hình thành thế hệ khán giả tinh tế và đam mê nghệ thuật trong tương lai.

Dù là nghệ sĩ nổi tiếng và sáng tạo, Maçuyev luôn giữ nguyên sự giản dị, chân thật trong đời sống cá nhân. Anh cho rằng không cần thiết phải xây dựng hình ảnh khác biệt để thu hút công chúng mà quan trọng là sự thành thật và cống hiến trong nghệ thuật sẽ được thời gian và công chúng đánh giá đúng mức.

Ngay cả khi một số nghệ sĩ cố tạo dựng hình tượng "gần gũi" hay "khác biệt" chỉ là màn trình diễn, thì anh vẫn giữ quan điểm sống tự nhiên, không bị chi phối bởi áp lực hình ảnh. Điều này giúp anh duy trì sự bền bỉ và nhiệt huyết trong hoạt động nghệ thuật và tổ chức các sự kiện lớn.

Ngày cuối của festival còn ghi lại khoảnh khắc đáng nhớ khi một cô bé nhỏ tuổi tặng Đenis những quả đào, biểu tượng sinh động cho sự kết nối thân mật giữa nghệ sĩ và cộng đồng, cũng như tinh thần festival lan tỏa cảm hứng nghệ thuật đến mọi người.

Qua từng mùa, festival Maçuyev không chỉ là nơi gặp gỡ của các nghệ sĩ trẻ tài năng mà còn là bệ phóng phát triển nền âm nhạc đương đại Nga, góp phần làm phong phú và đa dạng bức tranh nghệ thuật thế giới.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.