Iran và cuộc chiến giằng co trên bản đồ năng lượng toàn cầu

Bài viết trên Kayhan nhận định sự bùng nổ giá dầu toàn cầu hiện nay không chỉ ảnh hưởng sâu rộng mà còn trở thành cơn ác mộng đối với Donald Trump. Iran, trong vị thế hiện tại, có khả năng gây gián đoạn toàn bộ dòng chảy năng lượng phương Tây. Bất kỳ cuộc tấn công nào nhằm vào hạ tầng năng lượng của Iran đều sẽ mang lại tổn thất lớn mà không chỉ riêng Mỹ mà cả thế giới phương Tây đều khó lòng chịu đựng. Do đó, phản ứng đáp trả các lời đe dọa tấn công từ Washington phải mang tính răn đe quyết liệt, đặt ra một phương trình sức mạnh có lợi cho Iran trên cả bình diện ngoại giao và quân sự.

Khi Tổng thống Mỹ đe dọa tấn công hạ tầng Iran, Tehran kêu gọi phải đáp trả tương xứng bằng việc đe dọa phá hủy các nền tảng cấu thành thế giới phương Tây, thông qua đó củng cố an ninh và tạo sức răn đe mạnh mẽ hơn đối với đối thủ.

Báo Siasat-e-Rooz nhận định các đòn tấn công tên lửa và drone của Quân đội cùng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) được triển khai với độ chính xác cao và ý định rõ ràng, tiếp tục tấn công các căn cứ Mỹ trong khu vực. Những trận đánh này khiến lực lượng Mỹ không thể phản công hiệu quả, trong bối cảnh số thương vong liên tục gia tăng ở phía quân đội Mỹ, tạo nên sự rối loạn và giận dữ ở cấp cao, đặc biệt là Tổng thống Trump.

Dù Tổng thống Mỹ nhiều lần tuyên bố đã đánh bại Iran và phá hủy nước này, tình hình thực tế trên chiến trường hiện đang chứng minh điều ngược lại khi các đòn trả đũa từ Iran vẫn đang diễn ra liên tục và gây tổn thất nặng nề cho quân đội Mỹ.

Bài phân tích của Hamshahri chỉ ra rằng khu vực Vịnh Ba Tư trong tuần qua đã chứng kiến một trong những trận chiến chiến lược quan trọng nhất trong nhiều thập kỷ qua. Cuộc xung đột do Mỹ khởi xướng trở thành thời điểm để Iran thể hiện sức mạnh răn đe chiến lược, định hình lại cán cân quân sự tại Tây Á và ảnh hưởng đến thị trường năng lượng toàn cầu.

Ngoài việc kiểm soát eo biển Hormuz, Iran còn sử dụng các đòn tấn công tên lửa và drone với độ chính xác cao, thay đổi cơ bản các mối quan hệ quyền lực tại khu vực. Những tổn thất mà quân đội Mỹ phải chịu đã làm xói mòn câu chuyện chính thức mà Washington đưa ra về cuộc xung đột, đồng thời tạo ra thách thức lớn cho chính quyền Trump trong nước và trên trường quốc tế.

Theo Khorasan, Tổng thống Trump mới đây đã đe dọa tấn công cơ sở Kolang trên núi tại tỉnh Isfahan, trong khi Mỹ và chính ông Trump không có thông tin chính xác về hoạt động ở đây. Điểm đáng chú ý là ảnh hưởng mạnh mẽ của Mossad Israel trong việc thúc đẩy các quyết định liên quan đến Iran tại Nhà Trắng.

Israel đã công bố thông tin về việc Iran chuyển thiết bị ly tâm đến cơ sở ngầm Kolang, khiến cho khả năng Mỹ tiến hành một đòn tấn công thành công rất thấp. Tuy nhiên, nếu Mỹ vẫn tiến hành và tấn công cơ sở này, Iran đồng thời cảnh báo sẽ đáp trả không chỉ bằng các hành động đối xứng mà bằng những bước đi vượt xa mô hình đối đầu hiện tại, làm thay đổi căn bản tính toán của đối phương.

Báo Ettelaat trích dẫn chuyên gia quân sự Hossein Kanani-Moghaddam nhận định, trong bối cảnh căng thẳng gia tăng và dự đoán về một cuộc đối đầu quân sự hoặc sự trở lại của ngoại giao, việc phân tích cuộc chiến kinh tế và các tác động của nó ngày càng quan trọng.

Cụ thể, vòng xoay chiến tranh - đàm phán - hòa bình - đình chiến được coi là một mô hình khiếm khuyết cần phải phá vỡ. Theo đó, Iran đề xuất đóng cửa eo biển Hormuz ít nhất trong ba tháng để làm giảm trữ lượng dầu chiến lược của Mỹ, tạo áp lực kinh tế nghiêm trọng. Iran đang đối mặt với hai cuộc chiến song song: chiến tranh kinh tế và chiến tranh dựa trên nền kinh tế, trong khi Mỹ không thể chịu nổi mô hình kinh tế chiến tranh này, đặc biệt khi đang phụ thuộc vào nguồn dầu từ các quốc gia Arab.

Khi các nước Arab thiếu dầu mỏ, họ không thể trả tiền cho Mỹ, từ đó làm suy yếu vị thế kinh tế và chiến lược của Washington trong khu vực.