Những điểm chính
- Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị cam kết tăng cường quan hệ hợp tác toàn diện với Quần đảo Solomon.
- Vụ thử tên lửa đạn đạo từ tàu ngầm ngày 6/7 là lần đầu tiên Trung Quốc thử tên lửa chiến lược tầm xa từ biển kể từ 2024.
- Thủ tướng Quần đảo Solomon Matthew Wale phản đối mạnh mẽ vụ thử tên lửa, thể hiện lo ngại của các nước Thái Bình Dương.
- Trung Quốc phủ nhận mục đích địa chính trị tại Thái Bình Dương và khẳng định hợp tác không kèm điều kiện chính trị.
- Hiệp ước an ninh 2022 giữa Quần đảo Solomon và Trung Quốc gây quan ngại về khả năng hiện diện quân sự Trung Quốc trong khu vực.
Trung Quốc khẳng định tăng cường quan hệ với Quần đảo Solomon
Ngày 11/7, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị đã có cuộc gặp với Bộ trưởng Ngoại giao Quần đảo Solomon Rick Houenipwela, trong bối cảnh nhạy cảm chỉ vài ngày sau vụ thử tên lửa đạn đạo từ tàu ngầm hạt nhân của Trung Quốc. Tại cuộc gặp, ông Vương bày tỏ sự hài lòng về sự phát triển mạnh mẽ của quan hệ song phương kể từ khi thiết lập năm 2019, đồng thời cam kết mở rộng hợp tác thực chất trong nhiều lĩnh vực như năng lượng xanh, biến đổi khí hậu, y tế và giáo dục nhằm nâng cao mối quan hệ chiến lược toàn diện giữa hai bên.
Ông Vương nhấn mạnh Trung Quốc luôn ủng hộ Quần đảo Solomon bảo vệ chủ quyền, độc lập quốc gia và quyền lợi hợp pháp, qua đó khẳng định rằng quan hệ giữa hai nước không có điều kiện chính trị kèm theo, không áp đặt ý chí và không hứa hẹn sáo rỗng.
Bối cảnh căng thẳng quanh vụ thử tên lửa ở Thái Bình Dương
Vụ thử tên lửa đạn đạo từ tàu ngầm hạt nhân diễn ra ngày 6/7 đánh dấu lần đầu tiên Trung Quốc phóng thử thành công tên lửa đạn đạo tầm xa từ tàu ngầm chiến lược ra vùng biển quốc tế kể từ vụ phóng liên lục địa trên đất liền hồi năm 2024. Vụ thử này đã gây phản ứng dữ dội từ lãnh đạo các nước trong khu vực, gồm Mỹ, Australia, New Zealand, Nhật Bản và nhiều quốc đảo Thái Bình Dương, vì lo ngại nguy cơ mất ổn định an ninh khu vực.
Thủ tướng Quần đảo Solomon Matthew Wale đã thay mặt các quốc đảo Thái Bình Dương gửi lời phản đối mạnh mẽ đến các nhà ngoại giao Trung Quốc về vụ thử này, nhấn mạnh họ không muốn bất kỳ quốc gia nào tiến hành thử tên lửa liên lục địa tại khu vực. Ông Wale khẳng định Trung Quốc là bạn bè nhưng hành động thử tên lửa như vậy không phải là việc làm của một người bạn.
Trung Quốc phủ nhận mục đích địa chính trị tại Thái Bình Dương
Trong thông cáo chính thức về cuộc họp, ông Vương tuyên bố quan hệ giữa Trung Quốc và các quốc đảo Thái Bình Dương không mang bất kỳ mục đích địa chính trị nào, đồng thời khẳng định các quốc đảo là những quốc gia có chủ quyền, độc lập và không phải là sân sau của bất kỳ ai. Ông nhấn mạnh sự hợp tác của Trung Quốc với khu vực này chỉ nhằm thúc đẩy phát triển chung theo nguyên tắc Nam-Nam mà không chịu sự can thiệp của bên thứ ba.
Quần đảo Solomon hiện được xem là quốc đảo có quan hệ mật thiết nhất với Bắc Kinh, đặc biệt kể từ khi ký kết hiệp ước an ninh bí mật năm 2022 mở đường cho sự hiện diện của các tàu hải quân Trung Quốc và các hoạt động hỗ trợ hậu cần trong khu vực, gây lo ngại về khả năng Bắc Kinh thiết lập căn cứ quân sự tương lai.
Thách thức và triển vọng hợp tác trong khu vực
Đăng ký bản tin QMVN
Nhận tin tổng hợp mỗi sáng - chỉ những bài đáng đọc, không spam.
Thủ tướng Matthew Wale, người nhậm chức từ tháng 5, đã cam kết xem xét lại hiệp ước an ninh với Trung Quốc đồng thời đẩy mạnh đàm phán về hiệp định toàn diện với Australia. Canberra cũng tăng cường hợp tác an ninh khu vực với các nước Thái Bình Dương khác như Fiji và Vanuatu nhằm đối trọng với ảnh hưởng ngày càng mở rộng của Trung Quốc.
Hiện Trung Quốc duy trì quan hệ ngoại giao chính thức với 11 trong số 14 quốc đảo Thái Bình Dương, đồng thời cung cấp viện trợ lớn thứ hai sau Australia thông qua các khoản vay, dự án hạ tầng và hỗ trợ phát triển. Vụ thử tên lửa gần đây khiến cộng đồng quốc tế quan tâm sâu sắc đến ảnh hưởng chính trị, kinh tế và an ninh mà Bắc Kinh đang xây dựng tại khu vực này.
Tổng kết
Tình hình hiện nay cho thấy Trung Quốc quyết tâm củng cố và phát triển quan hệ với các quốc đảo Thái Bình Dương, đồng thời tìm cách xoa dịu những lo ngại về mục đích an ninh và địa chính trị sau vụ thử tên lửa đạn đạo được đánh giá gây tranh cãi. Sự kiện này không chỉ làm tăng căng thẳng trong khu vực mà còn đặt ra thách thức cho các quốc gia liên quan trong việc cân bằng lợi ích hợp tác phát triển với sự đảm bảo an ninh, chủ quyền quốc gia. Việc Quần đảo Solomon tiếp tục điều chỉnh chính sách của mình có thể mở ra hướng đi mới trong bối cảnh cạnh tranh ảnh hưởng giữa các cường quốc tại Thái Bình Dương.
Câu hỏi thường gặp
Vụ thử tên lửa ngày 6/7 của Trung Quốc có ý nghĩa gì?
Đây là lần đầu Trung Quốc phóng thử tên lửa đạn đạo tầm xa từ tàu ngầm chiến lược ra vùng biển quốc tế kể từ vụ phóng liên lục địa trên đất liền năm 2024.
Phản ứng của Quần đảo Solomon về vụ thử tên lửa là gì?
Thủ tướng Matthew Wale đã gửi phản đối mạnh mẽ, nhấn mạnh khu vực không nên có thử nghiệm tên lửa liên lục địa, đồng thời kêu gọi không gây nguy hiểm cho hòa bình khu vực.
Trung Quốc phủ nhận điều gì liên quan đến hoạt động tại Thái Bình Dương?
Trung Quốc khẳng định không có mục đích địa chính trị hay thiết lập 'vùng ảnh hưởng' tại các quốc đảo Thái Bình Dương và không chấp nhận sự can thiệp của bên thứ ba.
Hiệp ước an ninh giữa Quần đảo Solomon và Trung Quốc có nội dung gì?
Hiệp ước cho phép hợp tác trong lĩnh vực an ninh, bao gồm việc tàu hải quân Trung Quốc có thể vào vùng biển của Quần đảo Solomon, thực hiện các hoạt động hậu cần và bảo vệ công dân Trung Quốc tại đây.
Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.
