Trung Quốc thúc đẩy AI trong ngành giải trí với tham vọng kinh tế văn hóa mới

Những điểm chính

• Thị trường giải trí AI Trung Quốc dự kiến đạt 441 tỷ USD vào năm 2035, theo chính sách mới của CFA và SAMR.

• Nội dung phim ngắn AI và hoạt hình tăng mạnh với gần 130 tỷ lượt xem trên Douyin trong quý đầu 2026, phim AI đạt gần 75 tỷ lượt.

• Chính sách mới hỗ trợ rạp chiếu đa chức năng với AI, chuyển đổi mô hình kinh doanh truyền thống sang trải nghiệm tiêu dùng toàn diện.

• Dự thảo quy định yêu cầu sự đồng ý của cá nhân trước khi sử dụng dữ liệu tạo avatar AI, nhằm tăng cường bảo vệ quyền riêng tư.

• Vụ gỡ bỏ phim AI "Peach Blossom Hairpin" do sử dụng hình ảnh cá nhân không phép minh họa thách thức luật pháp trong giải trí AI.

Trung Quốc hướng tới phát triển AI trong ngành giải trí

Trong khi nhiều người thường nhắc đến tham vọng của Trung Quốc về trí tuệ nhân tạo (AI) chủ yếu tập trung vào quốc phòng, mô hình ngôn ngữ lớn và chip bán dẫn, thì một lĩnh vực mới nổi đang thu hút sự chú ý là ngành giải trí. Thị trường giải trí tại Trung Quốc được dự báo sẽ tăng trưởng lên tới 441 tỷ USD vào năm 2035, mở ra cơ hội ứng dụng AI sâu rộng để tái định hình trải nghiệm văn hóa và tiêu dùng.

Mới đây, các cơ quan quản lý Trung Quốc đã công bố chính sách khuyến khích rạp chiếu phim đổi mới thông qua ứng dụng các công nghệ AI nhằm tạo ra trải nghiệm phong phú hơn cho người xem, đồng thời các nhà sáng tạo nội dung cũng đang tận dụng AI để đẩy nhanh quá trình ý tưởng và sản xuất. Các động thái này cho thấy chính phủ xem AI cùng ngành giải trí là nền tảng chiến lược cho nền kinh tế văn hóa mới.

Chính sách thúc đẩy rạp chiếu đa chức năng với AI

Ủy ban Quản lý Phim Trung Quốc (CFA) phối hợp cùng Cục Quản lý Thị trường (SAMR) đã ban hành hướng dẫn nhằm khuyến khích các rạp chiếu phim không chỉ giới hạn ở việc trình chiếu phim mà còn mở rộng sang nhiều hoạt động trải nghiệm văn hóa đa dạng. Các điểm rạp mới được đề xuất đưa vào các trợ lý AI nhằm tạo ra không gian tiêu dùng văn hóa hiện đại và hấp dẫn hơn.

Mục tiêu của chính sách này là chuyển đổi mô hình kinh doanh truyền thống dựa vào bán vé sang một hệ sinh thái tiêu dùng tích hợp mọi hoạt động từ mua sắm, trò chơi điện tử, hát karaoke đến các dịch vụ giải trí khác dựa trên AI. Giải pháp này nhằm thu hút người tiêu dùng trở lại rạp chiếu truyền thống khi doanh thu phòng vé đang sụt giảm trước sự phát triển mạnh mẽ của các nội dung số trên nền tảng di động.

Hướng đi này cũng phù hợp với chiến lược kinh tế rộng lớn của Trung Quốc trong việc tăng trưởng dựa trên tiêu dùng nội địa, với ngành giải trí hứa hẹn sẽ góp phần nâng cao mức độ tương tác, chi tiêu cũng như hiệu quả kinh doanh nhờ ứng dụng AI.

Tăng trưởng mạnh của nội dung giải trí AI ngắn hạn

Trong quý đầu tiên của năm nay, thị trường phim ngắn và hoạt hình sử dụng AI tại Trung Quốc đã bùng nổ với gần 130 tỷ lượt xem trên nền tảng video ngắn Douyin, trong đó các phim có diễn viên AI chiếm gần 75 tỷ lượt xem. Sự tăng trưởng nhanh này thúc đẩy chuyển đổi ngành giải trí ngắn hạn khi ngày càng nhiều công ty game, đài truyền hình và các hãng truyền thông truyền thống tham gia, bên cạnh đó tạo cơ hội cho các nhà sáng tạo nhỏ và studio cá nhân cạnh tranh trên thị trường.

AI đã hạ thấp rào cản sản xuất, cho phép tạo ra nội dung với chi phí thấp hơn nhiều, tạo nên một cuộc dân chủ hóa trong sản xuất nội dung mà nhiều người gọi là nền kinh tế “không cổ cồn”. Với khả năng mở rộng nhanh các sản phẩm tiêu dùng số, Trung Quốc có tiềm năng trở thành trung tâm thương mại và công nghệ hàng đầu về giải trí AI.

Khung pháp luật củng cố và các tranh cãi về quyền riêng tư

Sự phát triển nhanh chóng của giải trí AI cũng khiến cơ quan quản lý Trung Quốc chú trọng xây dựng khung pháp lý hỗ trợ nhưng cũng kiểm soát chặt chẽ các vấn đề pháp lý liên quan. Vào ngày 3/4, Cục Quản lý Không gian mạng Trung Quốc đề xuất dự thảo quy định yêu cầu các tổ chức phải được sự đồng ý của cá nhân trước khi sử dụng thông tin cá nhân để tạo avatar AI, và khi rút lại sự đồng ý, các dữ liệu liên quan phải bị xóa và avatar phải ngừng hoạt động, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.

Vụ việc bộ phim ngắn AI "Peach Blossom Hairpin" bị gỡ bỏ vì sử dụng hình ảnh một người dùng mà không có phép trên ứng dụng Hongguo thuộc ByteDance là ví dụ điển hình cho thách thức về pháp lý khi nội dung AI phát triển nhanh hơn sự hoàn chỉnh của luật pháp. Các sự việc như vậy làm nổi bật vấn đề bảo vệ quyền cá nhân trong kỷ nguyên AI.

Không chỉ doanh nghiệp mà chính phủ Trung Quốc cũng đầu tư tạo ra nội dung giải trí AI, như loạt phim "A Fractured America" của kênh CGTN năm 2024 đã khai thác các xung đột xã hội và kinh tế tại Mỹ thông qua công nghệ AI.

Chiến lược tổng thể của Trung Quốc với AI giải trí

Thay vì xem AI giải trí đơn thuần là ngành mới nổi, Trung Quốc đang xây dựng vai trò kiến trúc sư luật pháp và đồng thời thúc đẩy phát triển sản phẩm AI giải trí nội địa. Mục tiêu dài hạn là tích hợp sâu sắc AI vào toàn bộ chuỗi giá trị ngành giải trí, đồng thời kiểm soát các yếu tố về sự đồng thuận, minh bạch và định danh số.

Sự thành công của chiến lược này phụ thuộc vào mức độ người dùng chấp nhận công nghệ cũng như hiệu quả của cơ quan quản lý trong cân bằng giữa đổi mới và giám sát. Qua đó, AI ngày càng trở thành phần không thể thiếu trong đời sống văn hóa, cho thấy sức ảnh hưởng đặc biệt về kinh tế và văn hoá mà công nghệ này có thể mang lại cho xã hội Trung Quốc.

Câu hỏi thường gặp

Trung Quốc có kế hoạch gì để phát triển AI trong ngành giải trí?

Trung Quốc khuyến khích áp dụng AI trong ngành giải trí qua chính sách đa dạng hóa rạp chiếu và hỗ trợ sản xuất nội dung AI nhằm tạo trải nghiệm văn hóa mới.

Thị trường phim AI tại Trung Quốc phát triển ra sao trong năm 2026?

Trong quý đầu năm 2026, phim ngắn và hoạt hình AI tại Trung Quốc đạt gần 130 tỷ lượt xem trên Douyin, trong đó phim có diễn viên AI là gần 75 tỷ lượt.

Trung Quốc quy định gì về việc sử dụng dữ liệu cá nhân để tạo avatar AI?

Dự thảo mới đề xuất bắt buộc phải có sự đồng ý của cá nhân trước khi sử dụng dữ liệu để tạo avatar AI và phải xóa dữ liệu khi cá nhân thu hồi sự đồng ý.

Có trường hợp vi phạm quyền hình ảnh trong nội dung AI nào được ghi nhận ở Trung Quốc không?

Phim AI "Peach Blossom Hairpin" đã bị gỡ bỏ do sử dụng hình ảnh một người dùng mà không được phép trên nền tảng Hongguo của ByteDance.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.