Đạo luật quốc phòng Mỹ 2027 thúc đẩy hợp tác an ninh với Ba Lan, nghiên cứu triển khai phi đội F-35

Ngày 22/7, Hạ viện Mỹ đã thông qua Đạo luật quốc phòng Quốc gia (NDAA) cho năm tài khóa 2027, luật gồm nhiều nội dung quan trọng liên quan đến an ninh quốc phòng trong đó đặc biệt có các điều khoản tác động trực tiếp đến Ba Lan. NDAA là đạo luật được Quốc hội Mỹ thông qua hàng năm, nhằm xác định các hướng phân bổ ngân sách quốc phòng. Tuy nhiên, NDAA không cấp ngân sách trực tiếp mà chỉ định hướng chi tiêu của các quỹ đã được phân bổ qua luật khác.

Năm nay, trong phiên bản của Hạ viện, NDAA đưa vào bốn nội dung trọng yếu ưu tiên tăng cường liên minh quốc phòng với Ba Lan, gồm chương trình hợp tác phát triển công nghiệp quốc phòng, chỉ thị nghiên cứu khả năng triển khai phi đội tiêm kích F-35 cố định tại Ba Lan, và các chương trình hợp tác đa chiều trong lĩnh vực vũ trụ và lực lượng đặc nhiệm.

Mục đầu tiên là Chương trình Hợp tác Công nghiệp Quốc phòng Ba Lan - Mỹ (Poland Defense Industrial Cooperation Program) được quy định tại Điều 1234. Mục này nhằm thúc đẩy hợp tác giữa ngành công nghiệp quốc phòng hai nước nhưng không bắt buộc chính quyền thực hiện, mà tạo khung pháp lý để có thể triển khai trong tương lai.

Tiếp theo là chỉ thị mang ký hiệu Log 5830, hướng dẫn Tham mưu trưởng Bộ Chỉ huy Quân sự Mỹ tại châu Âu (EUCOM) thực hiện báo cáo đánh giá tính khả thi về việc thường trực bố trí phi đội tiêm kích F-35 tại Ba Lan. Báo cáo này dự kiến trình lên Quốc hội Mỹ trước ngày 1/3/2027, sẽ đánh giá các địa điểm khả thi, yêu cầu hạ tầng, kinh phí, cùng hiệu quả của việc bố trí phi đội trong việc răn đe Nga và củng cố thành trì Đông Âu của NATO.

Bên cạnh đó, NDAA 2027 còn mở rộng hợp tác trong lĩnh vực không gian và lực lượng đặc nhiệm. Điều này được đưa vào thông qua các sửa đổi do nghị sĩ Austin Scott đề xuất, trong đó có chương trình hợp tác quân sự giữa Mỹ và Ba Lan về hoạt động không gian nhằm tăng cường khả năng phòng thủ và hoạt động chung trên không gian vũ trụ, cũng như một chương trình chính thức cải thiện tính tương thích, trao đổi kinh nghiệm và xây dựng năng lực chung cho các lực lượng đặc nhiệm của hai bên.

Đáng chú ý, NDAA 2027 cũng chứa những điều khoản nhằm ngăn cản việc rút quân Mỹ đột ngột khỏi châu Âu, vốn là phản ứng từ Quốc hội đối với các quyết định bất ngờ trong tháng 5 trước đó của chính quyền về rút 5.000 lính Mỹ khỏi Đức và đình chỉ luân chuyển quân tới Ba Lan mà không thông báo trước Quốc hội. Đạo luật yêu cầu phải có đánh giá rủi ro độc lập và thông báo trước 60 ngày cho Quốc hội nếu có kế hoạch giảm lực lượng ở các quốc gia NATO.

Đồng thời, NDAA cũng đòi hỏi bộ Quốc phòng Mỹ trong vòng 90 ngày kể từ khi luật có hiệu lực phải trình báo cáo tổng thể đánh giá sự bố trí lực lượng Mỹ tại châu Âu. Tuy nhiên, đây là yêu cầu báo cáo một lần chứ không mang tính thường xuyên.

Mặc dù Hạ viện đã thông qua NDAA 2027, văn bản này vẫn cần Thượng viện chấp thuận và được tổng thống Mỹ ký ban hành mới có hiệu lực pháp lý. Hiện tại, Thượng viện chưa bắt đầu thảo luận chính thức về phiên bản của họ, và việc này có thể bị trì hoãn do các bất đồng chính trị.

Phiên bản Thượng viện chưa có một bản tương đương với Điều 1234 về hợp tác công nghiệp Ba Lan-Mỹ, thay vào đó có một phần về hợp tác với Đức. Ngoài ra, chưa rõ liệu Thượng viện có tiếp nhận chỉ thị về phi đội F-35 tại Ba Lan trong báo cáo hay không. Các điều khoản quan trọng cho Ba Lan có thể phải được thương lượng lại trong giai đoạn hòa giải trình giữa hai viện.

Do quy trình thông thường, quá trình hòa giải có thể kéo dài, khiến những nội dung này vẫn ở trạng thái tạm thời chưa có hiệu lực cho đến khi luật được ký kết chính thức, dự kiến có thể vào cuối thu hoặc đầu đông năm nay.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.