Ở tuổi 50, tôi mất sự nghiệp thời trang đỉnh cao và rơi vào cảnh xin trợ cấp sau hơn 150 lần xin việc không hồi đáp

Stacey Duguid từng là biên tập viên thời trang nổi tiếng tại Elle magazine, với kinh nghiệm cộng tác cùng các thương hiệu hàng đầu như Prada, Armani, Net-a-Porter, và giữ vị trí Giám đốc Biên tập tại Harrods khi còn ở tuổi 47. Với mức lương sáu con số, cô có thể thoải mái chi tiêu và tự tin vào vị thế nghề nghiệp của mình. Tuy nhiên, cuộc hôn nhân đổ vỡ năm 2021, cùng áp lực làm mẹ đơn thân hai con, đã khiến Stacey tạm gác lại sự nghiệp thời trang để viết sách và duy trì cộng tác tự do.

Đến năm 2022, khi hợp đồng ngắn hạn kết thúc, Stacey quyết định trở lại làm việc toàn thời gian. Cô đặt mục tiêu rõ ràng: tìm một công việc ổn định để có thể chuẩn bị cho tuổi nghỉ hưu. Cô tích cực nộp đơn bằng cách gửi ít nhất mười hồ sơ một tuần và đổi hồ sơ theo yêu cầu công nghệ tuyển dụng mới, đồng thời duy trì kết nối trong mạng lưới nghề nghiệp của mình. Tuy nhiên, suốt một tháng trời, không có phản hồi nào từ nhà tuyển dụng.

Bước sang hè 2022, Stacey mở rộng phạm vi tìm việc ra ngoài ngành thời trang, ứng tuyển vào nhiều công ty lớn nhỏ và các lĩnh vực khác như hàng không, thực phẩm đồ uống. Nhưng kết quả vẫn là sự im lặng đáng sợ. Trong lúc này, cô phải bán căn nhà sang trọng ở Margate chuyển về Harlesden, khu vực có điều kiện sống thấp hơn ở tây bắc London, nơi cô giờ đây nợ nần bằng 0 và xây dựng mối quan hệ xã hội mới với hàng xóm.

Cuộc sống mới mang đến nhiều thách thức, kèm theo đó là những trải nghiệm xấu hổ, như lần thẻ ngân hàng của cô bị từ chối khi thanh toán tại siêu thị, khiến cô phải gọi bạn bè hỗ trợ khẩn cấp. Từ một người từng vi vu các kinh đô thời trang thế giới như New York, Milan, Paris, Stacey giờ đây phải hạn chế chi tiêu từng chút một và thậm chí bán trang sức quý giá để trang trải sinh hoạt.

Một trong những nguyên nhân lớn khiến Stacey không được gọi phỏng vấn được cô phát hiện là hệ thống tuyển dụng sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để quét hồ sơ. Những thuật toán này ưu tiên các từ khóa hiện đại và rất dễ loại bỏ ứng viên có kinh nghiệm lâu năm và tuổi đời cao, đồng thời loại bỏ các bằng cấp lâu năm. Ứng viên lớn tuổi vì thế bị đóng dấu là "quá trình sự nghiệp dài, rườm rà" và thậm chí bị cho là đắt đỏ hoặc khó thích nghi công nghệ.

Câu chuyện cá nhân cũng hé lộ thực trạng đáng báo động với hàng loạt phụ nữ trung niên rơi vào cảnh thất nghiệp, phải nhờ vào trợ cấp hoặc làm các công việc thấp hơn khả năng. Họ thường bị đánh giá là "đáng gờm", "cứng đầu" hoặc "quá đắt đỏ". Qua mạng xã hội, Stacey nhận được phản hồi từ nhiều phụ nữ từng giữ vị trí quản lý cao hoặc chuyên gia nhưng giờ đây phải sống nhờ thực phẩm cứu trợ hay trợ cấp xã hội.

Câu chuyện của Stacey thu hút sự chú ý lớn, vì nó chạm vào vấn đề hệ thống tuyển dụng thiếu công bằng đối với người lao động trung niên, đặc biệt là phụ nữ từ 50 tuổi trở lên. Định kiến tuổi tác, cùng sự áp đặt từ các hệ thống điện tử xét duyệt hồ sơ đã tạo ra bức tường ngăn cản họ tìm việc. Điều này không chỉ bất công mà còn gây thiệt thòi lớn cho thị trường lao động và xã hội khi bỏ lỡ nguồn nhân lực tiềm năng.

Cuối năm ngoái, Stacey phải bước vào Trung tâm Việc làm ở Harlesden trong bộ trang phục chỉn chu — biểu tượng cho sự cố gắng níu giữ nhân phẩm trong hoàn cảnh khó khăn. Cô chia sẻ về cảm giác bị ngăn chặn ngay cửa vì thiếu giấy tờ hẹn, lời kể như một minh chứng cho cuộc chiến tìm việc gian nan của nhiều người phụ nữ trung niên. Từ câu chuyện của cô, một bức tranh chân thực và đáng suy ngẫm về cuộc sống và sự nghiệp bị gián đoạn giữa dòng đời hiện đại đã được phác họa rõ nét.

Stacey Duguid cho rằng xã hội và các nhà tuyển dụng cần nhìn nhận lại quan niệm về tuổi tác trong công việc, mở rộng cơ hội cho người lao động trung niên, đồng thời cải tiến cách sử dụng AI trong tuyển dụng để tránh vô tình tiếp tục duy trì những định kiến và bất công.

Đây không chỉ là bài toán công bằng lao động mà còn là câu chuyện về nhân văn và sự chăm sóc những người từng cống hiến nhiều năm cho sự phát triển xã hội.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.