Hormuz trở thành điểm kiểm chứng tự do hàng hải trong xung đột Mỹ-Iran

Cuộc chiến giữa Mỹ và Iran, đã bước vào ngày thứ 130, không chỉ là một cuộc đối đầu về chương trình hạt nhân của Tehran mà còn trở thành một cuộc chiến về quyền tự do hàng hải tại eo biển Hormuz – một tuyến đường thủy chiến lược kết nối vịnh Persian và vùng biển quốc tế. Ngay sau tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc áp mức phí 20% đối với các hàng hóa đi qua vùng biển này trong phạm vi bảo vệ của Mỹ, ý tưởng này bị phản ứng và rút lại chỉ trong vòng một ngày, nhưng nó đã phơi bày thực trạng biến chuyển của cuộc xung đột.

Iran vẫn duy trì các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại mặc dù đã có thỏa thuận hợp tác về an toàn giao thông biển ký vào tháng 6, chứng tỏ nước này kiên quyết dùng quyền kiểm soát Hormuz như một công cụ đàm phán chiến lược.

Iran có truyền thống can thiệp vào giao thương hàng hải trong khu vực, từ cuộc Chiến tranh tàu chở dầu trong những năm 1980 đến các vụ tấn công vào 6 tàu dân sự xung quanh vùng Vịnh Oman năm 2019. Khi muốn gửi thông điệp chiến lược, Tehran thường sử dụng các cuộc tấn công vào tàu thuyền. Sau đòn tấn công đầu tiên hồi cuối tháng 2 nhằm vào tàu dân sự, Iran còn tiến hành các vụ tấn công nhằm vào tàu thương mại trên eo biển và vùng biển lân cận, nhằm không chỉ gây tổn hại mà còn muốn thiết lập một quy chế mới cho tuyến đường này thông qua thành lập Cơ quan eo biển Vịnh Persian và quy định thu phí cho việc đi lại an toàn.