Phát hiện lần đầu lỗ đen sao có khối lượng nhỏ trong cụm sao Omega Centauri

Mới đây, các nhà thiên văn Nga đã lần đầu tiên phát hiện một lỗ đen sao có khối lượng nhỏ trong cụm sao cầu Omega Centauri, được biết đến là cụm sao cầu lớn nhất trong Dải Ngân Hà. Vị trí của lỗ đen này cách Trái Đất khoảng 18.000 năm ánh sáng. Khám phá này đã xác nhận giả thuyết mà giới khoa học từng đặt ra rằng các lỗ đen có thể ẩn mình trong những hệ sao dày đặc như Omega Centauri.

Các mô hình máy tính trước đây đã dự đoán rằng cụm sao này có thể chứa tới hàng nghìn lỗ đen sao tương tự, nhưng việc phát hiện ra một lỗ đen cụ thể trong số đó luôn là một thách thức lớn. Phát hiện vừa qua đã mở ra hướng nghiên cứu mới về sự hiện diện của lỗ đen trong các hệ thống sao quy mô lớn.

Điều gây bất ngờ là khối lượng của lỗ đen được xác định chỉ khoảng 5 lần khối lượng Mặt Trời, thấp hơn nhiều so với dự đoán của các nghiên cứu trước đó. Ngoài ra, lỗ đen này còn tạo thành hệ đôi cùng một ngôi sao đồng hành, hai vật thể quay quanh nhau với chu kỳ quỹ đạo kéo dài 94 năm.

Chu kỳ quỹ đạo này được cho là dài nhất trong các hệ sao đôi có lỗ đen từng được ghi nhận. Các nhà khoa học nhận định hệ đôi này không cùng hình thành đồng thời mà có khả năng được hợp nhất nhờ lực hấp dẫn sau khi đã tồn tại riêng biệt. Theo tính toán, trong khoảng 1 tỷ năm tới, lực hút từ các ngôi sao xung quanh sẽ phá vỡ hệ đôi này.