Bí ẩn nhật ký cổ hé lộ cuộc sống vùng Goldfields thời đại vàng tại Úc

Nhật ký cổ hơn 100 năm do một người đàn ông viết tại thời kỳ sốt vàng ở vùng Kalgoorlie-Boulder, Tây Úc, đã thu hút sự quan tâm đặc biệt của các nhà sử học ở hai đầu thế giới. Cuốn sổ ghi chép tỉ mỉ mọi chi tiết từ giá thức ăn sáng, vật dụng văn phòng phẩm đến hoạt động hằng ngày trong vùng "Golden Mile" được phát hiện ở thị trấn Leintwardine, phía tây bắc London, Anh, vào năm 2025 và được tặng cho Hội Lịch sử Leintwardine. Tuy nhiên, người chủ nhân của những ghi chép này không hề để lại tên tuổi khiến việc xác định tác giả trở nên khó khăn.

Vivian Simkins, thủ thư Hội Lịch sử Leintwardine, kể rằng ban đầu bà không thể giải thích được sự liên kết giữa cuốn nhật ký và một thị trấn nhỏ ở Anh. Sau nhiều cố gắng và liên hệ với Hội Sử học Eastern Goldfields (EGHS) tại Kalgoorlie-Boulder, bà nhận thấy người địa phương cũng không nhận ra danh tính tác giả. Nhờ sự phối hợp qua lại, cuộc tìm kiếm mới có bước tiến.

Sau nỗ lực gần nửa năm, nhật ký đã được xác định là của Gordon Howard Tilly, người rời Anh năm 1911, đến Kalgoorlie-Boulder làm kỹ sư điện. Cuốn nhật ký hiện đang được lưu giữ tại nhà máy điện cũ của Boulder, quê hương cũ của ông trong vùng mỏ vàng huyền thoại.

Rosie Stroud, Giám đốc Hội EGHS, cho biết việc đọc lại từng trang nhật ký giúp làm sáng tỏ cuộc sống sinh hoạt của người lao động trong thập niên đầu thế kỷ 20 tại Goldfields. Không giống hình tượng chung về thợ mỏ bụi bặm, ông Tilly là người kiêng rượu nhưng thích thưởng thức trà và dành thời gian yên tĩnh. Ông làm việc tại mỏ vàng Ivanhoe và từng ghi lại tình huống nguy hiểm khi một khối đá chứa thuốc nổ TNT bị gửi nhầm tới phòng nghiền than.

Nhật ký của ông Tilly không chỉ tập trung vào công việc mà còn ghi lại các sở thích cá nhân như xem phim, chơi trượt băng, bóng bàn. Ông mô tả các chi phí giải trí như giá vé xem phim hay trượt băng, mang đến bức tranh toàn cảnh về đời sống văn hóa tại thành phố nhỏ Kalgoorlie. Dù xa quê hương, ông Tilly vẫn bày tỏ nỗi nhớ gia đình và ước mong mẹ mình có thể sang thăm.

Thời điểm đó, trượt băng và hockey polo (hockey trên giày trượt) được xem là trò chơi phổ biến thu hút sự quan tâm của cư dân địa phương. Sự xuất hiện của các đoàn kịch tại đây cũng tạo nên sự hào hứng lớn đối với dân cư.

Tilly rời Kalgoorlie-Boulder năm 1913 và chuyển tới Adelaide trước khi trở về Anh để tham chiến trong Thế chiến thứ I. Mặc dù cuộc đời còn nhiều phần chưa rõ, cuốn nhật ký của ông đã trở thành tài liệu quý giá giúp các nhà nghiên cứu và giáo viên tái hiện đời sống thời kỳ sốt vàng.

Hội Sử học Leintwardine đang tiếp tục tìm hiểu các thông tin về cuộc đời ông Tilly, mới đây còn liên hệ được với cháu gái của ông. Cuốn nhật ký được bảo quản cẩn thận bằng vật liệu lưu trữ chuyên dụng tại EGHS để bảo đảm sự tồn tại lâu dài cho hậu thế tham khảo.

Hiện bản chép lại nội dung nhật ký được lưu trữ và mở cửa cho công chúng tại văn phòng Hội Sử học Eastern Goldfields, nằm trong nhà máy điện cũ Boulder, góp phần thúc đẩy các chương trình giáo dục và triển lãm về lịch sử vùng Goldfields.