Trutiya Ratna và thông điệp giáo dục bất khuất của Phule
Vừa qua, tại Studio Tamasha ở Mumbai, buổi đọc diễn vở kịch ‘Trutiya Ratna’ (Con mắt thứ ba hoặc Viên ngọc thứ ba) của Jyotiba Phule đã thu hút sự chú ý đặc biệt. Tác phẩm này được dịch sang tiếng Anh bởi Rohini Mokashi-Punekar và phát hành bởi nhà xuất bản Orient BlackSwan. Vở kịch được đạo diễn bởi Sharmishta Saha, nhằm tôn vinh những tư tưởng của Phule, nhà cải cách xã hội thế kỷ 19 từ Pune, người mở đầu phong trào đấu tranh cho quyền giáo dục của các tầng lớp yếu thế trong xã hội Ấn Độ.
Đọc ‘Trutiya Ratna’ sau hơn 150 năm, người ta nhận ra các vấn đề về giáo dục mà Phule đề cập vẫn rất thời sự trong các cuộc biểu tình sinh viên diễn ra tại thủ đô và nhiều nơi trên toàn quốc tuần này. Vở kịch đặt ra câu hỏi cốt lõi về quyền sở hữu nền giáo dục: "Giáo dục là dành cho ai?" Người viết không chỉ phản ánh những tranh luận quanh chương trình học hay việc lộ đề thi, mà đi sâu vào vấn đề ai là người kiểm soát quyền tiếp cận tri thức. Phule trích dẫn một bài thánh ca cổ rằng "Brahmin sinh ra từ miệng, Shudra sinh ra từ chân", để từ đó đặt câu hỏi ai mới là người thật sự làm chủ và đo lường tri thức đó.
