Cuộc sống của năm nhân viên bị Qantas sa thải bất hợp pháp sau gần sáu năm

Cuối năm 2020, trong bối cảnh đại dịch COVID-19, Qantas tiến hành thuê ngoài dịch vụ mặt đất, dẫn tới việc sa thải khoảng 1820 nhân viên, chủ yếu là nhân viên mặt đất, nhân viên làm việc bốc xếp hành lý và nhân viên vệ sinh. Động thái này bị đánh giá là trái pháp luật khi bị các cơ quan chức năng và công đoàn vận tải (TWU) khởi kiện.

Tuyên bố năm 2023 từ Tòa án Tối cao Australia xác nhận quyết định sa thải của Qantas có động cơ vi phạm pháp luật, khiến hãng phải chịu khoản phạt lên tới 90 triệu AUD, trong đó 50 triệu trao cho TWU. Đồng thời, Qantas cũng được lệnh thanh toán 120 triệu AUD tiền bồi thường cho các nhân viên bị ảnh hưởng.

Tuy nhiên, việc phân chia và chi trả khoản bồi thường này đang chậm trễ do nhiều yếu tố pháp lý và quy trình tính toán phức tạp, khiến nhiều nhân viên vẫn chưa nhận đủ quyền lợi hợp pháp của mình.

Paul Harper từng làm công việc vệ sinh máy bay và bốc xếp hành lý trong hơn 4 năm trước khi bị sa thải ở tuổi 63. Việc mất thu nhập đột ngột khiến ông gặp khó khăn tài chính, phải sử dụng tiền hưu trí để trang trải chi phí sinh hoạt và được hỗ trợ thêm từ thu nhập cho thuê nhà. Ông phản ánh rằng việc thuê ngoài dưới thời lãnh đạo Alan Joyce của Qantas rất thiếu minh bạch và gây bất bình trong nội bộ.

Natalie, một nhân viên vệ sinh cũ của Qantas, từng đối mặt với nguy cơ bị trục xuất khỏi nhà do không thể trả tiền thuê khi bị sa thải năm 54 tuổi. Cô cho biết quá trình nhận bồi thường kéo dài và phức tạp khiến cô phải đối mặt với những ký ức đau buồn và tăng mức độ lo âu. Hiện cô đã nhận được một công việc ổn định trong lĩnh vực hàng không sau đào tạo ngắn hạn.

Damien, từng là nhân viên bốc xếp hành lý, đã trải qua nhiều giai đoạn thất nghiệp và thay đổi công việc trong ngành vận tải sau khi rời Qantas năm 2021. Anh cảm thấy nhiều người trong nhóm lao động cũ vẫn còn chưa thể chấp nhận thực tế về sự kiện mất việc hàng loạt. Anh cũng nhấn mạnh vấn đề phân biệt tuổi tác trong tuyển dụng hiện nay.

Alfredo, từng là tài xế và thợ cơ khí cho Qantas, cảm thấy hụt hẫng về sự an toàn công việc. Sau khi bị sa thải, ông tìm kiếm việc lái xe và sửa chữa xe cơ khí và cuối cùng tìm được công việc mới sau hơn hai tháng tìm kiếm. Do vợ và các con đã có thu nhập, Alfredo có thể vượt qua giai đoạn thiếu việc làm nhờ hỗ trợ gia đình. Ông bày tỏ sự bức xúc với phía công đoàn và luật sư đại diện cho vụ kiện vì chậm trễ trong thanh toán bồi thường.

Don Dixon, quản lý khu vực mặt đất và đại diện công đoàn cho các nhân viên Qantas bị sa thải, đã không thể tìm được việc làm trong suốt sáu năm qua. Ông thừa nhận mình từng kỳ vọng quá nhiều về tốc độ giải quyết vụ việc và cảm thấy rất thất vọng với các bên liên quan trong quá trình pháp lý kéo dài. Don đang dựa vào nguồn thu nhập từ đầu tư và sự hỗ trợ của vợ để duy trì cuộc sống.

Theo giáo sư Andrew Beer từ Đại học Adelaide, việc mất việc đột ngột ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe tâm thần và thể chất của người lao động, đặc biệt là nam giới, do họ phải đối mặt với cảm giác mất mát nặng nề và sự bất ổn trong cuộc sống. Ngoài ra, họ có nguy cơ chịu tác động tiêu cực tới các mối quan hệ cá nhân, và nhiều trong số họ phải chuyển sang nghỉ hưu sớm không mong muốn.

Hiện nay, nhiều nhân viên bị sa thải vẫn đang trong quá trình chờ đợi nhận các khoản bồi thường theo quyết định của tòa án. Công ty luật Maurice Blackburn, được giao nhiệm vụ phân chia các khoản bồi thường, đang tiến hành đánh giá kỹ lưỡng từng trường hợp cá nhân, bao gồm kiểm tra hồ sơ thuế và đánh giá thiệt hại phi kinh tế như tổn thương về mặt tâm lý, gây ra sự chậm trễ không nhỏ.

Vanessa Hudson, Giám đốc điều hành hiện tại của Qantas, đã gửi lời xin lỗi tới các nhân viên bị ảnh hưởng và cho biết công ty đang nỗ lực xây dựng lại niềm tin. Trong khi đó, TWU khẳng định đã kiên trì chiến đấu pháp lý để bảo vệ quyền lợi cho người lao động và đứng vững với thành quả đạt được.

Trong khi đó, một số nhân viên từng là thành viên công đoàn đã cảm thấy thất vọng và rời bỏ tổ chức do không hài lòng với sự hỗ trợ và tiến độ giải quyết quyền lợi. Đây cũng là một trong những khó khăn kéo dài mà nhóm lao động này phải đối mặt thêm sau vụ việc sa thải bất hợp pháp.

Nhìn chung, câu chuyện của những nhân viên Qantas bị sa thải trái luật vẫn là một bài toán chưa có lời giải nhanh khi các thủ tục pháp lý, chi trả bồi thường và phục hồi tâm lý còn nhiều thách thức kéo dài nhiều năm qua.