Kính hiển vi siêu phân giải ghi lại trực tiếp tác dụng giảm viêm của châm cứu điện trên chuột sống

Một nhóm nghiên cứu từ Đại học Tsinghua, Bệnh viện Tongji và Zhejiang Hehu Technology vừa ứng dụng một loại kính hiển vi mesoscale cao cấp có tên RUSH3D-HR để quan sát trực tiếp hoạt động của tế bào miễn dịch trong chuột sống đang bị viêm. Thiết bị này mang đến khả năng chụp ảnh ba chiều với tốc độ nhanh, trường quan sát rộng và độ phân giải dưới mức tế bào, giúp khắc phục những hạn chế của kính hiển vi truyền thống như độ phân giải thấp, phạm vi quan sát hẹp và tác động tổn hại mô do ánh sáng gây ra.

Kính hiển vi này đi kèm với một ống kính chuyên biệt đặt tên Kunlun và tích hợp thuật toán xử lý hình ảnh bằng trí tuệ nhân tạo để ghi lại các quá trình sinh học phức tạp trong thời gian thực, làm giảm thiểu hiện tượng nhiễu nền và quang độc hại. Đây cũng là phiên bản nâng cấp thuộc top những phát hiện khoa học nổi bật của Trung Quốc trong năm 2024.

Nghiên cứu tập trung theo dõi hiện tượng các tế bào trung tính (neutrophils) – một loại tế bào miễn dịch quan trọng – tập trung thành cụm đông đảo (swarming) tại lá lách chuột khi có viêm được kích thích. Đây là phản ứng nhanh của hệ miễn dịch được xem là thiết yếu trong chống lại viêm nhiễm và đã từng chỉ được nghiên cứu trong môi trường phòng thí nghiệm.

Nhóm nghiên cứu áp dụng châm cứu điện tại huyệt Zusanli (ST36), một điểm huyệt phổ biến dưới đầu gối trong y học cổ truyền Trung Quốc, và ghi nhận hiện tượng tụ tập tế bào miễn dịch bị giảm rõ rệt. Điều này chứng minh trực tiếp tác dụng kháng viêm của châm cứu điện và vai trò điều hòa miễn dịch ngoại biên mà phương pháp này mang lại. Trong khi đó, châm cứu thông thường không có tác động điện không làm giảm mật độ tụ tập tế bào và mức độ viêm vẫn duy trì cao.

Khả năng quan sát di chuyển tế bào miễn dịch trong điều kiện sống, ghi nhận các tương tác dưới mức tế bào như giữa bạch cầu trung tính và đại thực bào trong mô gan bị tổn thương cấp tính đã mở ra một hướng nghiên cứu mới về sinh học phân tử và miễn dịch học. Việc ghi nhận sự tăng sinh các cấu trúc migrasome liên quan đến phản ứng miễn dịch và truyền tín hiệu liên bào cũng cho thấy tiềm năng của hệ thống trong phát hiện các hiện tượng miễn dịch hiếm gặp ngay trong một lần thử nghiệm, giảm đáng kể số lượng động vật thí nghiệm cần sử dụng.

Nghiên cứu xác nhận neutrophil swarming có thể được dùng như một dấu ấn sinh học mesoscale để đánh giá hiệu quả của các liệu pháp kháng viêm, phản ứng trong vòng vài giờ thay vì vài ngày như trước đây. RUSH3D-HR cũng được kỳ vọng sẽ trở thành nền tảng mạnh mẽ cho việc giám sát khả năng đáp ứng của các phương pháp điều trị trực tiếp trên động vật sống, áp dụng rộng rãi trong các bệnh miễn dịch, thần kinh và tim mạch.

Phát biểu với China Science Daily, Giáo sư Wang Wei từ Bệnh viện Tongji đánh giá nghiên cứu đã chứng minh các nhà khoa học Trung Quốc có thể giải thích rõ ràng cơ chế điều trị của châm cứu dựa trên phương pháp khoa học quốc tế, qua đó khẳng định tính hợp pháp và hiệu quả khoa học của y học cổ truyền Trung Quốc.

Châm cứu đã phát triển từ hàng thiên niên kỷ tại Trung Quốc và được chính phủ nước này chính thức công nhận từ những năm 1950, ngày càng được nghiên cứu và chứng minh giá trị trong y học hiện đại mặc dù vẫn còn tranh luận về các giả thuyết như khái niệm khí (qi).

Theo SCMP China

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.