Nhà bán lẻ dệt may Hamburg thất bại trong vụ kiện liên quan đến khẩu trang phòng dịch COVID-19

Vào mùa xuân năm 2020, trong bối cảnh dịch COVID-19 bùng phát, nhu cầu khẩu trang FFP2 và vật tư y tế bảo hộ tăng cao đột biến trên toàn nước Đức. Trong khi mặt hàng này nhiều thời điểm trở thành hàng hiếm và giá cả tăng chóng mặt, nhiều doanh nghiệp đã nỗ lực đàm phán cung cấp cho chính phủ để góp phần giảm thiếu hụt và ngăn ngừa dịch bệnh.

Trong số đó, công ty Pure Fashion Agency GmbH, một doanh nghiệp kinh doanh hàng dệt may tại Hamburg do Matthias Timm – cựu cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp và tuyển thủ trẻ quốc gia, điều hành – đã sử dụng mạng lưới đối tác tại Thổ Nhĩ Kỳ và một số quốc gia khác nhằm tìm nguồn vật tư y tế bảo hộ. Doanh nghiệp này muốn tận dụng cơ hội kinh doanh trong bối cảnh khẩn cấp, đồng thời góp phần hỗ trợ quốc gia chống dịch.

Tuy nhiên, cuộc kiện tụng bắt đầu khi Pure Fashion Agency GmbH yêu cầu chính phủ thanh toán khoản tiền trị giá 287 triệu euro (tương đương khoảng 469 triệu euro nếu cộng cả lãi suất đến thời điểm hiện tại) dựa trên những email trao đổi với cựu Bộ trưởng Y tế Jens Spahn (thuộc Đảng CDU) vào tháng 3/2020. Các email này theo yêu cầu của tòa đều được đưa vào hồ sơ và được cơ quan báo chí Đức thu thập.

Bức email ngày 9/3/2020 của ông Spahn từng có đoạn viết rằng ông muốn ‘hiện thực hóa một cách pháp lý ràng buộc ngay hôm nay để khẩu trang đến được nước Đức’ và ‘lúc này tôi muốn trước hết có được cam kết pháp lý’. Pure Fashion Agency hiểu đây là tín hiệu cho một hợp đồng mua bán đã được xác lập giữa đôi bên.

Tuy nhiên, tòa án Bonn do thẩm phán Stefan Bellin chủ trì đã bác bỏ quan điểm này. Ông khẳng định rằng đoạn trao đổi qua email không cấu thành hợp đồng có hiệu lực pháp lý mà chỉ là sự bày tỏ nguyện vọng hoặc ý định hợp tác, không phải sự đồng ý ràng buộc. Cựu Bộ trưởng chưa từng xác nhận có hợp đồng chính thức và đã chuyển vụ việc cho các nhân viên chuyên trách, do đó không có ‘sự xác nhận ràng buộc pháp lý’ như doanh nghiệp khẳng định.

Thêm vào đó, thẩm phán Bellin còn nhấn mạnh rằng ngay cả khi xem đó là hợp đồng, yêu cầu thanh toán của nguyên đơn cũng đã bị quá hạn thời hiệu. Mặc dù năm 2023 bên nguyên đơn đã gửi một giấy yêu cầu thanh toán để ngăn chặn việc này, tòa cho rằng thủ tục đó không hợp lệ nên không làm thay đổi trạng thái thời hiệu.

Phán quyết của tòa Bonn hiện chưa có hiệu lực pháp luật cuối cùng vì phía nguyên đơn dự kiến sẽ xem xét bản án để quyết định có kháng cáo hay không. Luật sư của Pure Fashion Agency GmbH, Dennis Geißler, cho biết sẽ nghiên cứu kỹ phán quyết và tư vấn cho thân chủ về khả năng kháng cáo. Nếu vụ án được đưa lên Tòa án Phúc thẩm Oberlandesgericht ở Cologne, quá trình sẽ kéo dài tới hai năm và tổng khoản tiền đòi có thể cộng lãi suất lên đến khoảng 600 triệu euro.

Kết quả cuối cùng có thể ảnh hưởng lớn đến nguồn ngân sách nhà nước khi đây là khoản tiền mà người đóng thuế có thể phải chịu nếu chính phủ thua kiện, hoặc doanh nghiệp sẽ gánh chịu chi phí tòa án lớn nếu kháng cáo thất bại. Quyết định của tòa cũng cho thấy sự cẩn trọng trong việc phân loại các thoả thuận qua email trong thời kỳ khủng hoảng, nhằm tránh phát sinh các nghĩa vụ tài chính lớn không minh bạch.

Vụ việc này minh họa thách thức pháp lý xoay quanh các hợp đồng mua bán vật tư y tế trong đại dịch khiến nhiều bên tham gia kinh doanh và chính phủ phải đối mặt với rủi ro và tranh chấp pháp lý kéo dài.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.