Chủ tịch Tập Cận Bình kêu gọi hợp tác quốc tế trong phát triển trí tuệ nhân tạo, phản đối sự độc quyền

Trong phát biểu khai mạc Hội nghị Trí tuệ nhân tạo Thế giới (WAIC) diễn ra tại Thượng Hải ngày 17/7/2026, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình khẳng định sự phát triển trí tuệ nhân tạo không nên là cuộc chơi riêng của một quốc gia mà cần sự phối hợp toàn cầu. Ông cảnh báo việc mở rộng khái niệm an ninh quốc gia một cách quá mức trong lĩnh vực AI và đặt quyền lợi của một quốc gia lên trên những quốc gia khác cần bị phản đối.

Chủ tịch Trung Quốc nhấn mạnh, AI nên được phát triển như một bản hòa tấu do nhiều quốc gia hợp lực thay vì một bản solo của một mình một thế lực. Sự kiện WAIC được coi là nơi thể hiện rõ nhất định hướng phát triển của ngành AI Trung Quốc, thu hút sự tham gia của hàng ngàn công ty công nghệ, các nhà nghiên cứu và quan chức.

Hiện tại, các mô hình AI của Trung Quốc đang nhanh chóng thu hẹp khoảng cách với các sản phẩm mạnh nhất từ Mỹ, đồng thời thu hút người dùng quốc tế nhờ chi phí hợp lý. Trong khi đó, Mỹ và Liên minh châu Âu đã áp đặt các biện pháp hạn chế nhập khẩu công nghệ từ Trung Quốc với lý do an ninh quốc gia. Những tranh cãi liên quan đến kiểm soát quyền truy cập công nghệ AI tiên tiến giữa Washington và các viện nghiên cứu AI của Mỹ cũng làm nổi bật vấn đề phân quyền toàn cầu trong lĩnh vực này.

Các chuyên gia đánh giá Mỹ vẫn giữ vị trí dẫn đầu về chip tiên tiến, hạ tầng điện toán tiên phong và phát triển các mô hình AI đầu tư capital lớn. Tuy nhiên, Trung Quốc được xem là đối thủ cạnh tranh toàn diện và gần gũi nhất trong lĩnh vực này.

Tại WAIC, ông Tập Cận Bình cũng kêu gọi xây dựng các quy định pháp luật, hệ thống giám sát công nghệ, cảnh báo sớm và ứng phó khẩn cấp để đảm bảo rằng AI luôn vận hành dưới sự quản lý của con người. Quan điểm này hướng đến việc phát triển trí tuệ nhân tạo theo hướng lấy con người làm trung tâm, giảm thiểu các rủi ro liên quan tới an ninh mạng, xung đột và tác động tiêu cực đến thị trường lao động.

Ngày 16/7, Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị cùng đại diện 29 quốc gia, trong đó có Nga, Pakistan và Indonesia, đã ký kết thành lập Nhóm hợp tác liên chính phủ về AI nhằm thúc đẩy sự tham vấn và phối hợp quốc tế nhằm phát triển AI một cách lành mạnh và có trật tự.

Hội nghị có sự tham gia của hơn 1.000 doanh nghiệp Trung Quốc, các nhà nghiên cứu và quan chức ngành công nghệ với gần 3.000 sản phẩm được giới thiệu, từ hệ thống bán dẫn mạnh mẽ cho tính toán AI đến điện thoại thông minh được trang bị các tác vụ AI tự động.

Startup Moonshot AI đóng trụ sở tại Bắc Kinh vừa ra mắt mô hình AI mới Kimi K3, cho hiệu năng được báo cáo có thể sánh ngang với các sản phẩm hàng đầu của Mỹ. Ngoài ra, Huawei cũng trình bày kiến trúc AI Atlas 950, gọi là "siêu nút", hỗ trợ học và suy luận AI tiên tiến.

Sản phẩm điện thoại MiniMax M3 là mẫu điện thoại đầu tiên sản xuất đại trà trang bị tác vụ tự động AI, cho thấy xu hướng ứng dụng rộng rãi các tác nhân AI trong đời sống thường nhật. Cùng với đó, tiêu thụ "token" - đơn vị sử dụng AI - tại Trung Quốc đã tăng lên gấp nghìn lần trong hai năm qua, thể hiện sự bùng nổ của lĩnh vực này.

Trong năm 2025, thị trường AI của Trung Quốc được định giá khoảng 1,2 nghìn tỷ nhân dân tệ (tương đương 177 tỷ USD) và dự kiến tiếp tục tăng trưởng hơn 30% trong năm 2026. Trung Quốc đứng đầu thế giới về số lượng đơn đăng ký bằng sáng chế liên quan đến AI sinh tạo, với hơn 43.000 đơn từ năm 2024 đến 2025, theo số liệu từ Tổ chức Sở hữu trí tuệ Thế giới (WIPO).

Nhiều công ty quốc tế, tiêu biểu như Siemens, đã áp dụng các mô hình AI mã nguồn mở của Trung Quốc do hiệu quả, chi phí thấp và khả năng tùy chỉnh linh hoạt hơn so với các hệ thống đóng của các tập đoàn Mỹ như OpenAI hay Anthropic.

Hội nghị năm nay còn có sự tham dự của các lãnh đạo cấp cao như Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc Antonio Guterres, Thủ tướng Campuchia Hun Manet và Bộ trưởng Y tế Thái Lan Anutin Charnvirakul, thể hiện tầm quan trọng và sức hút của WAIC trong việc định hình tương lai công nghệ AI toàn cầu.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.