Trung Quốc triển khai hệ thống quan sát tiểu hành tinh trên mặt đất và quỹ đạo

Li Mingtao, nhà khoa học trưởng tại Trung tâm nghiên cứu giám sát và cảnh báo sớm tiểu hành tinh thuộc Cơ quan Không gian Quốc gia Trung Quốc, thông báo về kế hoạch xây dựng hệ thống phát hiện tiểu hành tinh có thể va chạm với Trái Đất. Theo đó, nước này dự kiến lắp đặt nhiều kính viễn vọng lớn trên mặt đất ở các vị trí lựa chọn kỹ càng, kết hợp cùng chùm vệ tinh trong quỹ đạo nhằm đạt được phạm vi quan sát rộng cùng khả năng đo đạc chính xác.

Báo Science and Technology Daily dẫn lời ông Li cho biết hiện chưa có tiểu hành tinh nào được phát hiện có đường đi rõ ràng dẫn tới va chạm với Trái Đất, thông tin được công bố đúng vào Ngày Tiểu hành tinh Quốc tế 30/6 do Liên Hợp Quốc đề xướng. Hơn 95% các tiểu hành tinh gần Trái Đất có kích thước trên 1km, đủ lớn để gây ra thảm họa toàn cầu, đã được xác định.

Thách thức trong phát hiện tiểu hành tinh vừa và nhỏ

Tuy nhiên, với những tiểu hành tinh có kích thước khoảng 140 mét, đủ sức tàn phá một quốc gia nhỏ, mới chỉ có khoảng 45% đã được phát hiện. "Những tiểu hành tinh chưa được phát hiện này mới là mối nguy hiểm lớn nhất, bởi chúng rất nhiều, thường rất mờ nhạt trước khi tiếp cận và thậm chí có thể bay tới từ hướng có ánh sáng mặt trời chiếu trực diện," ông Li nhận định.

Ông nhấn mạnh rằng vì lý do này, thế giới đang tăng cường năng lực giám sát và cảnh báo sớm để lập danh mục các tiểu hành tinh nguy hiểm một cách nhanh chóng. Dù vậy, ông cũng trấn an rằng không nên chủ quan với nguy cơ va chạm nhưng cũng không cần quá lo lắng thái quá.

Giải pháp công nghệ cho giám sát và phòng vệ tiểu hành tinh

Hệ thống kính viễn vọng mặt đất được kỳ vọng phủ sóng rộng vào bầu trời, giúp ghi nhận và đo đạc chính xác đường đi của tiểu hành tinh. Phần vệ tinh quỹ đạo sẽ bổ sung cho phần mặt đất khi không bị giới hạn bởi chu kỳ ngày đêm và điều kiện thời tiết, đồng thời có thể phát hiện những vật thể đi từ phía mặt trời, tương tự tiểu hành tinh đã gây ra vụ nổ trên bầu trời Chelyabinsk năm 2013.

Khi phát hiện vật thể tiềm ẩn nguy hiểm, hệ thống sẽ phân tích quỹ đạo, xác suất va chạm và nếu có nguy cơ cao sẽ lập tức cảnh báo cơ quan có thẩm quyền.

Những bước tiến và chiến lược phòng vệ hành tinh của Trung Quốc

Trong năm ngoái, Trung Quốc đã bắt đầu tuyển dụng các nhà nghiên cứu về phòng vệ hành tinh sau khi Cơ quan Vũ trụ châu Âu đánh giá tiểu hành tinh 2024 YR4 có khả năng 2,2% va chạm với Trái Đất vào năm 2032, dù sau đó các nhà khoa học khẳng định nguy cơ này là rất thấp. Trung Quốc cũng đã đạt được tiến bộ trong việc phát triển các thuật toán đánh giá nguy cơ va chạm của tiểu hành tinh.

Li Mingtao cho biết phương pháp thực tế và hiệu quả nhất để đối phó với mối đe dọa tiểu hành tinh là tác động động lực – thay đổi quỹ đạo tiểu hành tinh bằng cách va chạm với một tàu vũ trụ, kỹ thuật đã được NASA chứng minh thành công vào năm 2022. Ngoài ra, kỹ thuật sử dụng tia laser, chùm hạt hoặc lực hấp dẫn cũng có thể chuyển hướng vật thể, nhưng hiệu quả yếu hơn và cần nhiều năm mới có tác động đáng kể.

Những điều bổ ích từ bài viết

  • Trung Quốc kết hợp kính viễn vọng mặt đất và vệ tinh quỹ đạo để phát hiện tiểu hành tinh.
  • Hơn 95% tiểu hành tinh trên 1km đã được phát hiện, nhưng tiểu hành tinh vừa và nhỏ vẫn là thách thức lớn.
  • Tiểu hành tinh từ phía mặt trời rất khó phát hiện nên hệ thống vệ tinh giúp bổ sung quan sát.
  • Phương pháp tác động động lực được coi là cách hiệu quả để thay đổi quỹ đạo tiểu hành tinh nguy hiểm.
  • Trung Quốc đã phát triển thuật toán đánh giá nguy cơ va chạm và tuyển dụng chuyên gia phòng vệ hành tinh.

Đăng ký bản tin QMVN

Nhận tin tổng hợp mỗi sáng - chỉ những bài đáng đọc, không spam.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.