Gỡ bỏ hàng rào tạo điều kiện thuận lợi cho người dân
Vào nửa đêm thứ Tư vừa qua, hàng rào biên giới vật lý giữa Gibraltar và Tây Ban Nha đã chính thức được dỡ bỏ, mở ra một bước ngoặt quan trọng trong quan hệ giữa vùng lãnh thổ Anh và quốc gia láng giềng. Sự kiện được đánh dấu bằng lễ kỷ niệm có sự tham dự của hàng trăm người dân tại khu vực biên giới giữa mũi phía nam Tây Ban Nha và Gibraltar, vùng lãnh thổ Anh Quốc nằm ở điểm giao nhau giữa Đại Tây Dương và Địa Trung Hải, chỉ cách Maroc vài dặm.
Thao tác này được thực hiện theo một thỏa thuận đặc biệt giữa Liên minh châu Âu (EU) và Vương quốc Anh nhằm đảm bảo quyền tự do di chuyển mới sau nhiều năm tranh luận hậu Brexit. Bộ trưởng Ngoại giao Anh Stephen Doughty khẳng định rằng thoả thuận này sẽ bảo vệ tương lai kinh tế lâu dài cũng như các lợi ích của Gibraltar.
Tầm quan trọng của thỏa thuận EU-Anh đối với Gibraltar
Khi Anh rời khỏi EU vào năm 2020, tương lai quan hệ giữa Gibraltar và EU vẫn chưa rõ ràng, đặc biệt là về việc bảo đảm việc lưu thông người và hàng hóa qua biên giới. Các cuộc đàm phán trước đây tiến triển chậm chạp, đến năm 2025 mới đạt được một thỏa thuận quan trọng bao gồm chính phủ Gibraltar cùng EU và Anh ký kết vào ngày thứ Ba tuần trước, nhằm tạo thuận lợi cho việc đi lại qua biên giới.
Đại diện thương mại của EU, ông Maroš Šefčovič, ca ngợi kết quả như một thành công của nỗ lực đàm phán kéo dài bốn năm, khi ông chia sẻ rằng "Cảm giác được nhìn thấy hàng rào bị tháo dỡ thật đặc biệt."
Ảnh hưởng tích cực lên kinh tế và cuộc sống hàng ngày
Không có thỏa thuận này, Gibraltar có thể phải áp dụng các kiểm tra hộ chiếu nghiêm ngặt, ảnh hưởng nghiêm trọng đến kinh tế vốn phụ thuộc lớn vào khoảng 15.000 lao động người Tây Ban Nha, chiếm gần một nửa lực lượng lao động của vùng lãnh thổ, đi qua biên giới mỗi ngày để làm việc. Các chuyến thăm gia đình, du lịch cũng bị tác động nặng nề.
Ông Fabian Picardo - Thủ hiến Gibraltar, cho biết với thỏa thuận mới, những người đến thăm gia đình ở Tây Ban Nha hoặc có người thân Tây Ban Nha sang thăm ở Gibraltar sẽ không còn phải lo lắng vì hàng dài chờ đợi tại cửa khẩu. Trẻ em tham gia các hoạt động thể thao hay ngoại khóa trên cả hai bên biên giới cũng được thuận lợi đi lại hơn rất nhiều.
Gibraltar tham gia khối Schengen, kiểm soát biên giới phối hợp
Thỏa thuận này đưa Gibraltar vào khu vực tự do đi lại Schengen của EU. Mọi kiểm tra xuất nhập cảnh tại sân bay và cảng Gibraltar sẽ được thực hiện bởi các nhân viên biên phòng cả Anh lẫn Tây Ban Nha, tương tự như cơ chế kiểm soát tại các nhà ga Eurostar ở London và Paris.
Mặc dù 96% cư dân Gibraltar đã từng bỏ phiếu ở lại EU trong cuộc trưng cầu dân ý năm 2016, vùng lãnh thổ này vẫn phải tuân thủ các quy định mới như hệ thống Nhập cảnh - Xuất cảnh của EU (EES) áp dụng từ tháng 4 năm nay. Hệ thống này thay thế dấu đóng hộ chiếu bằng dữ liệu sinh trắc học như hình ảnh khuôn mặt và dấu vân tay.
An ninh tăng cường với công nghệ hiện đại
Trước khi tháo dỡ hàng rào, các quan chức Gibraltar đã lắp đặt camera nhận diện khuôn mặt trực tiếp tại các cửa khẩu và khắp khu vực lãnh thổ. Theo lời Thủ hiến Picardo, Gibraltar đã trở thành "pháo đài số" khi bổ sung thêm nhiều camera giám sát CCTV, đồng thời tăng cường lực lượng cảnh sát cùng các cơ quan hải quan và tuần duyên.
Vấn đề chủ quyền vẫn còn tranh cãi
Gibraltar được Anh tiếp quản vào năm 1713 theo hiệp ước, tuy nhiên chính phủ Tây Ban Nha vẫn giữ yêu sách chủ quyền đối với vùng lãnh thổ này từ đó đến nay. Mối quan hệ giữa hai bên về vấn đề Gibraltar đã trải qua nhiều biến động trong lịch sử. Thỏa thuận mới nhằm dỡ bỏ hàng rào không giải quyết vấn đề chủ quyền của Gibraltar mà chỉ tạo thuận lợi về mặt di chuyển và kinh tế.
Việc gỡ bỏ hàng rào biên giới là bước tiến quan trọng đem lại sự linh hoạt và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân hai bên, đồng thời góp phần duy trì ổn định kinh tế cho Gibraltar trong bối cảnh hậu Brexit còn nhiều thách thức.
Những điều rút ra từ bài viết
- Việc thỏa thuận biên giới giúp Gibraltar đảm bảo tương lai kinh tế lâu dài sau Brexit.
- Hàng rào biên giới vật lý được tháo dỡ, tạo thuận lợi cho hơn 15.000 lao động người Tây Ban Nha đi làm mỗi ngày.
- Gibraltar gia nhập khu vực Schengen, kiểm soát xuất nhập cảnh phối hợp giữa Anh và Tây Ban Nha.
- Gibraltar áp dụng hệ thống nhập cảnh - xuất cảnh với dữ liệu sinh trắc học, thay thế đóng dấu hộ chiếu truyền thống.
- Việc tháo dỡ hàng rào không giải quyết tranh chấp chủ quyền giữa Gibraltar và Tây Ban Nha.
Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.
