Tình trạng quá tải nhà tù tại Đức: Nhiều cơ sở giam giữ thiếu chỗ và nhân lực

Tình trạng thiếu chỗ trong các nhà tù ở Berlin đang ngày càng nghiêm trọng. Theo Olaf Heischel, Chủ tịch Hội đồng Giám sát nhà tù Berlin, phần lớn cơ sở giam giữ đều đạt mức sử dụng từ 90 đến 95%, chưa gây nhiều khó khăn. Tuy nhiên, nhà tù JVA Moabit đang bị sử dụng gần như tối đa với tỷ lệ 99% chỗ giam được lấp đầy, dẫn đến nhiều vấn đề trong quản lý phạm nhân, đặc biệt là trong giai đoạn tạm giam nam giới.

Khi mức sử dụng vượt ngưỡng 95%, việc tách biệt những nhân viên có xung đột trở nên khó khăn do thiếu không gian để chuyển vị trí. Ông Heischel cảnh báo rằng điều này có thể làm gia tăng các mâu thuẫn nội bộ và bạo lực trong tù, từ đó cản trở quá trình giáo dục cải tạo và tái hòa nhập.

Không chỉ riêng Berlin, tình trạng thiếu chỗ trong nhà tù là vấn đề chung ở nhiều bang tại Đức. Báo cáo của Neue Osnabrücker Zeitung cho thấy vào tháng 3 năm 2026, cả nước chỉ còn khoảng 70.000 chỗ giam, giảm so với trước đây bảy năm. Khảo sát từ các bộ tư pháp của 16 bang cho biết tổng cộng hiện có 1.755 chỗ giam ít hơn so với năm 2019, với những đợt giảm mạnh tập trung ở Bayern, Hessen và Berlin.

Việc thiếu chỗ tại các cơ sở giam giữ đã khiến cho nhiều địa phương phải chuyển phạm nhân sang nơi khác để giải quyết áp lực. Chẳng hạn, đầu năm 2026, Hamburg đã chuyển một số phạm nhân qua Mecklenburg-Vorpommern do quá tải. Tình trạng tương tự cũng xảy ra ở Niedersachsen, nơi cơ quan quốc gia phòng chống tra tấn đã lên tiếng cảnh báo về điều kiện giam giữ thiếu nhân đạo và thiếu hụt từ 200 đến 300 chỗ giam.

Chủ tịch Olaf Heischel cũng chỉ ra sự thiếu hụt nhân lực, bao gồm nhân viên và nhân viên xã hội trong các nhà tù Berlin là một vấn đề nghiêm trọng. Việc này làm giảm thiểu khả năng chăm sóc và hỗ trợ phạm nhân, gây khó khăn trong việc phát hiện và xử lý kịp thời các vụ bạo lực giữa những người bị giam giữ.

Ông đánh giá tình hình hiện tại là nghiêm trọng, với nhiều vụ bạo lực không được báo cáo đầy đủ. Ông cho rằng biện pháp cần thiết là phải tăng cường nhân sự có trình độ, có thời gian để tiếp xúc và hòa giải giữa các phạm nhân.

Trong khi đó, chính quyền tư pháp của Berlin khẳng định sự thiếu nhân lực không phải là nguyên nhân làm giảm sức chứa nhà tù mà chủ yếu là do nhu cầu cải tạo, sửa chữa cơ sở vật chất và tuân thủ các quy định pháp lý mới về diện tích giam giữ.

Nhiều cơ sở giam giữ ở Berlin đã được xây dựng từ lâu, điển hình như JVA Tegel ra đời từ năm 1898. Tòa án Hiến pháp Berlin vào năm 2009 đã xác nhận một phần của nhà tù này không đáp ứng tiêu chuẩn nhân đạo do không có nhà vệ sinh riêng trong các buồng giam nhỏ.

Phần nhà tù bị chỉ định không dùng đã bị phá dỡ và từ tháng 9 năm 2025 công trình mới với sức chứa 216 chỗ giam đang được xây dựng, dự kiến hoàn thành vào năm 2028. Ngoài ra, các phần khác của JVA Tegel cũng đang được cải tạo đồng thời với hoạt động giam giữ đang diễn ra, dẫn đến giảm tạm thời khả năng tiếp nhận phạm nhân.

Chính quyền cũng nhấn mạnh việc điều chỉnh thiết kế các phòng giam để đáp ứng yêu cầu diện tích theo quy định mới, từ bỏ hình thức giam giữ nhiều người trong một phòng như trước đây.