Tấn công của Houthi vào tàu Saudi tại Biển Đỏ gây áp lực với nhập khẩu dầu của Ấn Độ

Ngày 23/7/2026, giá dầu thô đã tăng lên trên 100 USD mỗi thùng, mức cao nhất trong gần hai tháng trở lại đây, theo sau tuyên bố của lực lượng Houthi ở Yemen về việc họ đã tấn công hai tàu chở dầu Saudi Arabia tại Biển Đỏ. Các cuộc tấn công này được Houthi mô tả là một "cuộc phong tỏa hải quân" nhằm vào Saudi Arabia, gây nguy cơ làm tắc nghẽn thêm điểm nghẽn quan trọng Bab el-Mandeb, bên cạnh chiến lược eo biển Hormuz trong giao thương dầu mỏ toàn cầu.

Kênh truyền hình Al Masirah do Houthi điều hành thông báo tàu Encelia và Layla bị trúng đòn hôm 23/7. Trong khi đó, Saudi Press Agency xác nhận tàu Encelia bị tấn công nhưng chưa xác minh được thông tin với tàu Layla. Các báo cáo cho biết Houthi đã sử dụng drone cùng các cuộc tấn công bằng tên lửa nhằm vào các tàu này, Encelia cũng phát tín hiệu cấp cứu khẳng định bị trúng tên lửa gần cảng Jizan của Saudi.

Lực lượng Houthi tại Yemen được Iran ủng hộ và trang bị vũ khí, kiểm soát khu vực xung quanh eo biển Bab el-Mandeb. Khi Mỹ và Israel mở đợt tấn công nhằm vào Iran cuối tháng 2/2026, các chuyên gia quốc tế dự đoán rằng Houthi, theo chỉ đạo của Iran, có thể mở mặt trận mới ở Biển Đỏ, đe dọa các tuyến vận tải hàng hải quan trọng để gia tăng áp lực đàm phán cho Tehran với Washington.

Saudi Arabia từ tháng 3 đã chuyển hướng hàng triệu thùng dầu nguyên liệu từ eo biển Hormuz sang cảng Yanbu trên Biển Đỏ thông qua đường ống dài 1.200 km kết nối phía Đông – Tây nhưng tuyến vận chuyển dầu từ Yanbu sang các thị trường châu Á vẫn phải vượt qua Bab el-Mandeb. Lựa chọn khác để vận tải dầu là vòng lên phía Bắc qua kênh đào Suez rồi đi vòng quanh Mũi Hảo Vọng, nhưng chi phí và thời gian tăng đáng kể.

Theo Reuters, tháng này Iran đã đưa vàng cùng các chỉ huy Vệ binh Cách mạng Hồi giáo, cố vấn quân sự và thiết bị tên lửa, máy bay không người lái vào Yemen nhằm trang bị và tăng cường năng lực cho Houthi, giúp họ đe dọa an ninh hàng hải ở Biển Đỏ. Các binh sĩ IRGC đến hỗ trợ huấn luyện sử dụng hệ thống tên lửa mới cho lực lượng Houthi.

Trước khi eo biển Hormuz bị đóng, cảng Yanbu đã xuất khẩu khoảng 4,1 triệu thùng dầu mỗi ngày vào tháng 6, chiếm gần 65% lượng dầu Saudi dự định vận chuyển qua Hormuz. Sau khi Houthi tuyên bố phong tỏa, nhiều tàu chở dầu như Xin Long Yang đi Trung Quốc, và Rodos vận chuyển dầu sang Ấn Độ đã phải đổi hướng ở Biển Đỏ. Một báo cáo của Al Jazeera dẫn dữ liệu từ Kpler cho biết 12 tàu chở dầu rời từ Yanbu hiện vẫn nằm tại Biển Đỏ, trong khi hai tàu khác tắt thiết bị định vị gần Bab el-Mandeb. Các tàu chở dầu rỗng cũng tỏ ra do dự khi hướng tới khu vực này.

Việc phong tỏa gây hạn chế xuất khẩu dầu của Saudi Arabia trong khi lại ảnh hưởng nặng nề tới Ấn Độ, quốc gia nhập khẩu khoảng 5 triệu thùng dầu mỗi ngày và hơn 50% trong số đó phải đi qua Bab el-Mandeb. Tháng 6, khoảng 53,5% dầu thô nhập khẩu của Ấn Độ đến từ Nga, với tuyến đường vận chuyển qua kênh đào Suez và Bab el-Mandeb. Việc eo biển Hormuz bị đóng cửa khiến lưu thông dầu thô qua các kênh này bị gián đoạn sẽ đẩy giá dầu tăng, làm chi phí mua dầu của Ấn Độ thêm cao.

Lực lượng Houthi từng cho phép các tàu chở dầu của Nga và Trung Quốc đi qua an toàn. Trong tháng 3, Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài Mỹ đã áp đặt trừng phạt với lãnh đạo Houthi, đồng thời cho biết thành viên Đại hội Chính trị Tối cao của nhóm này, Mohamed Ali Al-Houthi, đã trao đổi với các quan chức Nga và Trung Quốc để đảm bảo không tấn công tàu của hai nước này khi họ di chuyển qua khu vực Biển Đỏ.

Ngày 23/7, tàu Xin Long Yang thuộc sở hữu của Cosco Shipping đã được Houthi đồng ý cho qua eo biển Bab el-Mandeb sau khi thực hiện hai lần đổi hướng trên Biển Đỏ. Một số tàu của Trung Quốc đang trở về từ Yanbu có thể sẽ được đàm phán cho phép đi qua từng trường hợp cụ thể, trong khi các tàu chuẩn bị lên hàng vẫn chưa thể di chuyển.

The Hindu theo dõi ba tàu chở dầu từ Nga đến Ấn Độ, gồm Aldebaran, Mars 6 và Atmos, đang vận chuyển tổng cộng khoảng 2,25 triệu thùng dầu thô đã vượt qua eo biển Bab el-Mandeb an toàn.

Những diễn biến này phản ánh sự phức tạp trong chuỗi cung ứng dầu mỏ toàn cầu, khi các cuộc tấn công của Houthi làm yếu nền tảng an ninh hàng hải tại Biển Đỏ, khu vực chiến lược nối liền Ấn Độ Dương và Địa Trung Hải.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.