Ngành xe điện Trung Quốc đối mặt áp lực khi chính sách ưu đãi thuế sắp kết thúc

Bộ Tài chính Trung Quốc vừa công bố kế hoạch áp thuế tiêu thụ đối với pin lithium-ion và tế bào năng lượng mặt trời, sau hơn một thập kỷ miễn thuế cho những sản phẩm này. Thuế suất ban đầu đối với pin lithium-ion sẽ là 2% từ ngày 1/9, với mức thuế này sẽ tăng lên 4% sau một năm thực hiện. Tế bào năng lượng mặt trời sẽ bắt đầu chịu thuế 2% từ ngày 1/4 năm sau và cũng tăng lên 4% vào năm tiếp theo.

Động thái này đánh dấu sự thay đổi chính sách nhằm kiểm soát tình trạng dư cung và các cuộc chiến giá trong ngành xe điện và năng lượng mặt trời của Trung Quốc. Năm 2015, Trung Quốc đã áp thuế 4% đối với pin, nhưng đã miễn cho pin lithium-ion và tế bào mặt trời để thúc đẩy sự phát triển của các lĩnh vực mới nổi này.

Các chuyên gia phân tích ước tính các khoản thuế mới sẽ làm tăng chi phí sản xuất trung bình mỗi xe điện lên khoảng 1.000 nhân dân tệ (khoảng 147 USD). Mặc dù số tiền này không lớn nếu tính trên từng chiếc xe, nhưng với khối lượng sản xuất hàng triệu chiếc, mức tăng chi phí này tạo áp lực đáng kể với các nhà sản xuất ô tô vốn đang phải vận hành với biên lợi nhuận rất mỏng.

Cụ thể, một chiếc xe điện phổ biến tại Trung Quốc thường được trang bị bộ pin có dung lượng khoảng 50 đến 100 kWh. Giá pin hiện ở mức 0,35 đến 0,40 nhân dân tệ mỗi watt-giờ. Khi áp mức thuế 4%, giá thành pin sẽ tăng nhẹ lên khoảng 0,36 đến 0,41 nhân dân tệ mỗi watt-giờ, tương đương với việc tăng chi phí tối đa khoảng 147 USD cho mỗi bộ xe điện.

Thông tin từ Hiệp hội Xe chở khách Trung Quốc (CPCA) cho thấy phần lớn các hãng xe điện Trung Quốc vẫn phụ thuộc vào nhà cung cấp pin bên ngoài. Nhà sản xuất pin hàng đầu là Contemporary Amperex Technology Ltd (CATL) chiếm 47% thị phần pin của xe điện mới, trong khi BYD đạt gần 20%.

Chính sách đánh thuế mới có thể tạo ra sự phân hóa chi phí mới giữa các nhà sản xuất xe tự sản xuất pin và những nhà sản xuất phải mua pin từ bên ngoài. Điều này sẽ thúc đẩy các hãng xe đẩy mạnh phát triển công nghệ và năng lực sản xuất pin riêng, nhằm giảm thiểu chi phí tăng do thuế.

Theo nhà phân tích kỳ cựu Jia Xinguang, các khoản trợ giá về thuế là cần thiết trong giai đoạn khởi đầu của ngành, nhưng giờ đây đã không còn cần thiết nữa khi ngành xe điện và năng lượng mặt trời đã phát triển đủ mạnh. Việc chính phủ Trung Quốc thu thuế trở lại cũng là biểu hiện của sự tự tin vào sự trưởng thành của các ngành này.

Động thái này cũng là bước đi hướng tới việc cân bằng mức thuế áp dụng cho xe điện và xe chạy xăng, đồng thời là phản ứng trước áp lực từ Liên minh châu Âu (EU) khi lâu nay EU cho rằng các xe điện Trung Quốc hưởng lợi từ trợ cấp nhà nước quá mức và áp dụng các mức thuế riêng biệt.

Mặc dù thuế tiêu thụ sẽ được áp dụng cho pin lithium-ion và tế bào năng lượng mặt trời tiêu chuẩn, nhưng các công nghệ mới như pin thể rắn, pin ion natri và tế bào năng lượng mặt trời perovskite sẽ được giữ nguyên chính sách miễn thuế cho đến hết năm 2028. Điều này nhằm thúc đẩy sự đổi mới và phát triển các công nghệ xanh thế hệ tiếp theo.

Tổng kết lại, việc dỡ bỏ ưu đãi thuế cho ngành xe điện và năng lượng mặt trời của Trung Quốc đồng thời mang lại thách thức và cơ hội, thúc đẩy ngành công nghiệp này phát triển bền vững hơn trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng khốc liệt.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.