NAPTIP giải cứu 156 nạn nhân buôn người trong sáu tháng đầu năm 2026

Vào ngày 26/7/2026, Cơ quan Quốc gia Chống Buôn bán Người (NAPTIP) Nigeria thông báo đã giải cứu 156 nạn nhân bị buôn bán từ đầu năm 2026, đồng thời hồi hương hơn 300 trường hợp từ Ghana và Côte d’Ivoire trong năm 2025. Thông tin này được Giám đốc điều hành NAPTIP, bà Binta Bello, công bố tại buổi họp báo trước Ngày Thế giới chống Buôn bán Người diễn ra tại trụ sở NAPTIP ở Abuja.

Bài phát biểu được đưa ra trong bối cảnh ngày kỷ niệm thế giới chống buôn người năm 2026 sẽ diễn ra vào ngày 30/7, với chủ đề năm nay là “Bị mắc kẹt đằng sau chiêu trò lừa đảo” nhấn mạnh sự dịch chuyển của các hoạt động buôn người vào môi trường kỹ thuật số.

Bà Binta Bello chia sẻ rằng các mạng lưới tội phạm không còn chỉ khai thác ở các ổ chứa mại dâm hay trang trại mà đã mở rộng sang môi trường kỹ thuật số. Cụ thể, những người trẻ, gồm cả các tốt nghiệp đại học am hiểu công nghệ tại Nigeria, đang bị dụ dỗ đến các cơ sở lừa đảo phức tạp tại Đông Nam Á.

Nữ giám đốc cho biết, nhiều thanh niên được hứa hẹn cơ hội làm việc sinh lợi ở nước ngoài trong các lĩnh vực như công nghệ thông tin, marketing số, dịch vụ khách hàng, giao dịch tiền điện tử, trò chơi hoặc viễn thông. Tuy nhiên, khi đến nơi, họ nhận ra công việc không tồn tại, hộ chiếu bị tịch thu, tự do bị hạn chế và buộc phải tham gia các chiêu trò lừa đảo trực tuyến dưới sự đe dọa và hành hạ.

Bà nhấn mạnh có trên 300.000 người bị đưa vào các trung tâm lừa đảo ở Đông Nam Á hàng năm, tạo ra doanh thu khoảng 64 tỷ USD. Khoảng 66 quốc gia là nguồn gốc của các nạn nhân, trong đó 74% điểm nóng tập trung tại vùng hạ lưu sông Mekong, Myanmar, Campuchia, Thái Lan và Lào.

Bà Bello mô tả điều kiện của nạn nhân trong các cơ sở này là vô cùng nghiêm trọng, từ bị giam cô lập, tra tấn, cưỡng bức cho đến bị lấy nội tạng. Gia đình nạn nhân thường mất liên lạc và phải tiêu tốn tiền bạc để tìm kiếm các cơ hội mà thực tế là bẫy của kẻ buôn người.

Nữ giám đốc cũng cảnh báo rằng hình thức buôn người mới này mang nhiều tầng lớp nguy hiểm, đe dọa đến an ninh quốc gia và gây thiệt hại lâu dài cho các thế hệ.

Bà Bello cho biết quy trình bắt đầu bằng việc liên hệ với các nạn nhân qua các trang mạng xã hội về việc làm hứa hẹn việc làm ở nước ngoài, học bổng sau đại học hoặc công việc từ xa. Hồ sơ xin visa và vé máy bay được sắp xếp, hộ chiếu bị tịch thu ngay khi đến nơi.

Giai đoạn thứ hai là xây dựng lòng tin qua các ứng dụng nhắn tin mã hóa, cô lập nạn nhân khỏi gia đình. Giai đoạn tiếp theo là phí hỗ trợ đi lại được chuyển qua các đại lý chuyển tiền phi chính thức hoặc ví tiền điện tử. Cuối cùng, nạn nhân bị giam giữ trong các khuôn viên có hàng rào, ép tham gia lừa đảo thông qua các chiêu trò tình cảm hay đầu tư mạo hiểm.

Đội Phản ứng Mạng của NAPTIP đã phá vỡ nhiều trung tâm lừa đảo nội địa như các “học viện lừa đảo”, bắt giữ các đối tượng điều hành các mạng lưới Yahoo Plus, Yahoo Extra và Hustle Kingdom, tổ chức đào tạo các hành vi cưỡng đoạt tài chính và tình dục.

Bà Bello xác nhận những người này hiện đang bị truy tố. Bà cũng dẫn chứng một chiến dịch trực tiếp do mình dẫn đầu cách đây vài tháng đã giải cứu 46 nạn nhân tại sân bay quốc tế Nnamdi Azikiwe, Abuja, những người bị đưa đến các quốc gia ở Trung Đông đầy rẫy bất ổn an ninh. Ngoài ra, khoảng 120 nạn nhân cũng được cứu trong chiến dịch tại Kano.

Kể từ khi thành lập, NAPTIP đạt được 839 bản án kết tội các tội phạm buôn người, trong đó có 47 bản án từ đầu năm 2026 đến tháng 7. Bà Bello nhấn mạnh cơ quan đã làm sáng tỏ các thủ lĩnh buôn người được xem là “khó chạm tới”. Gần đây, một tên buôn người nổi tiếng cùng vợ đã bị kết án tại bang Ondo, đồng thời các tài sản trị giá hàng triệu naira bị tịch thu.

Đại diện Văn phòng Liên Hợp Quốc về Ma túy và Tội phạm (UNODC), ông Cheik Touré, nhấn mạnh đối phó buôn người cần nhiều hơn việc thực thi pháp luật mà còn đầu tư vào cơ hội kinh tế cho thanh niên Nigeria để ngăn chặn nguồn cung lao động cho các đối tượng tội phạm.

Ông cho rằng thiếu cơ hội việc làm là môi trường lý tưởng để các mạng lưới buôn người hoạt động, và việc tạo ra cơ hội sẽ thu hẹp đáng kể cửa ngõ bị lợi dụng.

Ông cũng kêu gọi báo chí truyền thông đưa tin dựa trên góc nhìn tôn trọng người sống sót và tránh kỳ thị, đồng thời thúc đẩy trách nhiệm và phục hồi danh dự cho nạn nhân.

Đại diện Tổ chức Di cư Quốc tế (IOM), bà Dimanche Sharon, cho biết tổ chức này đã hỗ trợ hơn 7.600 nạn nhân buôn người tại Nigeria kể từ 2017, tập trung phục hồi qua các dịch vụ bảo vệ, nhận dạng, hồi hương tự nguyện, tái hòa nhập và nâng cao năng lực.

Bà nhấn mạnh những nạn nhân bị ép tham gia lừa đảo trực tuyến phải được xem là nạn nhân chứ không phải phạm nhân.

Đại diện Trung tâm Chính sách Di cư Quốc tế (ICMPD), bà Isabelle Wolfsgruber, cho biết tổ chức đã tiếp cận hơn 80.000 học sinh, 1.000 giáo viên và 6.000 phụ huynh thông qua dự án giáo dục chống buôn người ở nhiều bang Nigeria, đồng thời thành lập 136 câu lạc bộ học sinh tiên phong chống buôn người.

Bà kể câu chuyện của một người cha tại bang Ogun, người đã mất con gái vào tay bọn buôn người nhưng sau đó hoạt động tích cực để cảnh báo cộng đồng.

ICMPD cũng đã phối hợp với NAPTIP và CIVIPOL đào tạo trên 345 cán bộ điều tra, công tố viên và nhân viên toà án về phòng chống tội phạm mạng và chứng cứ kỹ thuật số phục vụ xử lý các vụ buôn người hiện đại.

Ông Sib Siebesma, Thư ký thứ nhất về Di cư tại Đại sứ quán Hà Lan, cho biết Hà Lan là đối tác quan trọng hỗ trợ nhiều chương trình chống buôn người tại Nigeria, trong đó có TIPVAP, STEAP, COMPASS, PROMIS và sáng kiến toàn cầu chống tội phạm xuyên quốc gia.

Chuỗi hoạt động nhân Ngày Thế giới chống Buôn người năm 2026 tại Nigeria bao gồm tập huấn nâng cao nhận thức ngày 24/7, lễ tạ ơn 26/7, tuyên truyền rộng rãi tại ba quận ở Abuja ngày 28/7, diễu hành từ Sân cũ đến Đài phun nước Unity ngày 29/7, lễ chính thức ngày 30/7, ngày dành cho người sống sót 31/7 và trận bóng đá giao hữu cùng các đối tác ngày 1/8.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.