Đà bùng nổ AI đẩy vốn và rủi ro chảy mạnh vào thị trường mới nổi châu Á

Trong vài năm gần đây, chỉ số MSCI Thị trường Mới nổi (Emerging Markets Index) ghi nhận sự biến động đáng kể vị thế trong bảng xếp hạng thị trường quốc tế. Một năm trước, Trung Quốc đại lục và Ấn Độ chiếm tới 50% tổng trọng số của chỉ số này. Tuy nhiên, hiện tại với sự bứt phá của Hàn Quốc và Đài Loan, hai quốc gia này đã chiếm hơn một nửa trọng tích của chỉ số. Đến cuối tháng trước, tỷ trọng của Hàn Quốc đạt gần 24%, vượt Trung Quốc hơn 4 điểm phần trăm trong khi quy mô kinh tế Trung Quốc gấp gần 10 lần quốc gia này. Trong khi đó, Đài Loan chiếm đến 27%, gấp đôi tỷ trọng của Ấn Độ với 11%.

Sự dịch chuyển nhanh chóng và quy mô này phản ánh tác động mạnh mẽ từ cơn sốt trí tuệ nhân tạo (AI). JPMorgan khẳng định trong báo cáo ngày 11/5 rằng hệ sinh thái phần cứng công nghệ châu Á đóng vai trò trung tâm trong phát triển AI toàn cầu. Là hai trung tâm sản xuất chip hàng đầu thế giới, Hàn Quốc và Đài Loan dẫn đầu đà phục hồi của cổ phiếu ở thị trường mới nổi nhờ sự bùng nổ lợi nhuận doanh nghiệp được kích thích bởi AI.

Cơ quan thống kê của Đài Loan dự báo nền kinh tế nước này sẽ tăng trưởng gần 10% trong năm nay nhờ xuất khẩu tăng mạnh từ hiệu ứng cơn sốt AI. Tại Hàn Quốc, xuất khẩu chip đạt mức tăng 180% theo năm trong ba tuần đầu tháng, thúc đẩy sự tăng giá cổ phiếu lên lần lượt 61% tại Hàn Quốc và 53% tại Đài Loan trong năm nay.

Công ty quản lý tài sản Carmignac nhận xét, khác với các thị trường phát triển, AI tại thị trường mới nổi không còn đơn thuần là câu chuyện mà đã tích hợp sâu sắc trong nền kinh tế thực, tăng năng suất, giảm chi phí và cải thiện biên lợi nhuận.

Tầm ảnh hưởng của Hàn Quốc và Đài Loan thể hiện rõ khi ba hãng sản xuất chip lớn – Taiwan Semiconductor Manufacturing Company (TSMC) và hai công ty Hàn Quốc SK Hynix, Samsung Electronics – chiếm gần 31% trọng số trong chỉ số MSCI Thị trường Mới nổi. Sự thống trị này khiến nhiều nhà quản lý quỹ lo ngại về rủi ro tập trung.

Báo cáo của Citigroup chỉ ra chỉ số MSCI Thị trường Mới nổi đang mất dần tính đa dạng trong bối cảnh toàn cầu khi ngành công nghệ chiếm tới 45% trong chỉ số, gần gấp đôi mức 20% năm 2022. Đặc biệt, các cổ phiếu bán dẫn trở nên biến động mạnh hơn thị trường chung hơn bất kỳ lúc nào kể từ khủng hoảng dot-com năm 2000.

Từ ngày 22/6, chỉ số Kospi của Hàn Quốc mất hơn 20% giá trị trong bối cảnh bán tháo cổ phiếu chip diễn ra khi các nhà đầu tư lo ngại về nền tảng đà tăng trưởng AI. Thêm vào đó, sự lao dốc không kiểm soát của các quỹ giao dịch hoán đổi đòn bẩy (ETFs) tập trung vào Samsung và SK Hynix đã làm cho thị trường Hàn Quốc trở thành một trong những thị trường biến động nhất thế giới, phần nào do lỗi điều tiết.

Để giảm rủi ro, một số nhà đầu tư bắt đầu xoay dòng vốn sang các mảng ít tập trung hơn trong lĩnh vực AI, ví dụ như các cổ phiếu liên quan đến điện toán đám mây trên thị trường Trung Quốc đại lục, nhằm đa dạng hóa khỏi sự tập trung quá lớn vào các công ty chip. Các nhà phân tích JPMorgan cũng dự đoán đà tăng có thể lan tỏa sang nhiều ngành khác tại thị trường mới nổi.

Dù vậy, vai trò quan trọng của Hàn Quốc và Đài Loan trong lợi nhuận và thị trường cổ phiếu là không thể phủ nhận. Citigroup thống kê ngành công nghệ đóng góp 85% trong tổng mức tăng lợi nhuận doanh nghiệp của cổ phiếu thị trường mới nổi từ tháng 2 trở lại đây.

Thị trường mới nổi hiện thừa hưởng sức sống mới từ ngành công nghệ châu Á, nhưng phải đối mặt với bài toán tập trung cao và độ biến động lớn. Nhà đầu tư cần chuẩn bị tâm lý chấp nhận những biến động khó lường để tận dụng tiềm năng tăng trưởng dài hạn.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.