Giảng viên đại học Abuja kêu gọi thanh niên Nigeria vượt xa hoạt động trên mạng xã hội trước bầu cử 2027

Bức thư kêu gọi này được thể hiện trong một báo cáo do Quỹ Rosa Luxemburg vì Hòa bình và Phát triển công bố ngày thứ Sáu, dựa trên một hội nghị về dân chủ phối hợp tổ chức cùng Khoa Khoa học Chính trị và Quan hệ Quốc tế, Đại học Abuja. Nội dung báo cáo tập trung vào các chủ đề “Tham gia chính trị của thanh niên và sự củng cố dân chủ tại Nigeria” cùng “Chính trị số, tính toàn vẹn bầu cử và xây dựng hòa bình trong Nigeria đương đại.”

Báo cáo chỉ rõ các rào cản lớn đang cản trở người trẻ Nigeria tiếp cận và giữ các vị trí lãnh đạo, gồm có chi phí chính trị cao, bạo lực trong các kỳ bầu cử, sự thao túng của các ông trùm chính trị, nghèo đói và các thể chế yếu kém. Mặc dù mạng xã hội đã mở rộng nhận thức công dân cho giới trẻ, nhưng vận động chính trị qua mạng đơn thuần không đủ để củng cố nền dân chủ nếu không có sự tham gia chính trị thực chất.

Phát biểu tại lễ khai mạc hội nghị, Giáo sư Yusuf Zoaka nhấn mạnh rằng dân chủ được kỳ vọng phát triển dựa trên tính minh bạch và trách nhiệm giải trình, tuy nhiên thực tế quản trị dân chủ ở Nigeria lại đang suy giảm. Ông cho biết một trong những thách thức chính mà thanh niên nước này đang đối mặt là sự gắn bó nhiều hơn với mạng xã hội thay vì trực tiếp vào quá trình chính trị.

Ông khẳng định: “Thanh niên cần vượt ra khỏi hoạt động trên mạng xã hội và việc bầu cử. Họ nên trở thành những người tham gia tích cực trong quản trị dân chủ và xây dựng quốc gia.”

Phát biểu trong một thông điệp chúc mừng, bà Angela Odah - Giám đốc Quốc gia của Quỹ Rosa Luxemburg tại Nigeria nhấn mạnh rằng giới trẻ sẽ đóng vai trò quyết định trong việc đảm bảo tính xác thực của cuộc bầu cử tổng thống và các vị trí lãnh đạo khác vào năm 2027.

Bà Odah cho rằng bầu cử không chỉ là một sự kiện diễn ra trong một ngày mà là một quá trình gồm các bước đăng ký cử tri, đại hội bầu cử của các đảng chính trị, vận động tranh cử, tổng hợp phiếu và tuyên bố kết quả. Mỗi giai đoạn này cần phải đảm bảo tính minh bạch, hòa bình và bao trùm, loại bỏ bạo lực bầu cử, mua phiếu và các hình thức thao túng khác làm suy yếu nền dân chủ.

Trong bài tham luận chính, Giáo sư Samson Adeniji nhấn mạnh rằng dân chủ chỉ có thể phát triển bền vững khi người dân tham gia tích cực vào quản trị. Ông khẳng định sự tham gia chính trị không chỉ dừng lại ở việc đi bầu mà còn là việc ra tranh cử, gia nhập các đảng phái chính trị, giám sát bầu cử, vận động chính sách, biểu tình ôn hòa và các hình thức tham gia công dân khác.

Ông Adeniji cũng thừa nhận rằng dù hoạt động thông qua mạng kỹ thuật số và các chiến dịch tuyên truyền dân sự đã gia tăng sự tham gia của thanh niên, những rào cản cấu trúc như chi phí cao, sự thao túng của các ông trùm chính trị, bạo lực bầu cử, nghèo đói, thất nghiệp và nội bộ các đảng thiếu dân chủ vẫn đang cản trở vai trò của giới trẻ.

Ông nhấn mạnh rằng mặc dù Luật Not Too Young To Run (Không Quá Trẻ Để Tranh Cử) đã mở rộng cơ hội cho người trẻ với các vị trí ứng cử, nhiều người vẫn không có đủ nguồn lực tài chính, mạng lưới chính trị và sự hỗ trợ thể chế cần thiết để cạnh tranh hiệu quả.

Adeniji kêu gọi chính phủ ban hành những chính sách ưu đãi cho thanh niên, tăng cường bổ nhiệm thanh niên, giải quyết thất nghiệp đồng thời yêu cầu các đảng giảm các khoản phí ứng cử và củng cố dân chủ nội bộ. "Việc củng cố nền dân chủ Nigeria phụ thuộc lớn vào sự tham gia tích cực của thanh niên, những người không chỉ là nhà lãnh đạo tương lai mà còn là đối tác không thể thiếu trong việc định hình tương lai dân chủ của đất nước," ông nói.

Giảng viên Uchenna Umeorekwu cũng cho rằng hoạt động mua phiếu ngày càng phổ biến là hệ quả của tình trạng nghèo đói và thất nghiệp trầm trọng. Ông cảnh báo rằng khi khó khăn kinh tế còn tồn tại, nhiều cử tri sẽ vẫn dễ bị các bên chính trị dùng tiền bạc hoặc lợi ích khác để ảnh hưởng tới quyết định của mình.

Do đó, ông kêu gọi cần có các cải cách kinh tế sâu rộng đi kèm cùng những bước cải cách bầu cử nhằm hạn chế tiêu cực này.

Giáo sư Saleh Dauda cho biết công nghệ số đã làm thay đổi cách thức tham gia chính trị, giúp truyền tải thông tin nhanh hơn nhưng đồng thời cũng tạo ra nhiều rủi ro mới như lan truyền thông tin sai lệch và thao túng trên mạng.

Ông cảnh báo nền chính trị số có thể làm suy giảm độ tin cậy của bầu cử bằng cách phát tán tin giả và chia rẽ chính trị sâu sắc hơn. Chỉ khi có các thể chế uy tín, quy định hiệu quả và các sáng kiến xây dựng hòa bình bền vững mới có thể giúp công nghệ số cải thiện tính minh bạch trong bầu cử.

Giáo sư Magdalene cũng nhận xét rằng các công nghệ bầu cử như Hệ thống Chấm điểm Cử tri hai chiều (Bimodal Voter Accreditation System) đã góp phần nâng cao quá trình bầu cử tại Nigeria bằng cách giảm thiểu các trường hợp bỏ phiếu vượt mức và thao túng bằng tay với kết quả bầu cử.

Tuy nhiên, bà cũng đồng thời cảnh báo rằng công nghệ không thể thay thế hoàn toàn các vấn đề nằm ngoài phạm vi kỹ thuật, như mua phiếu vẫn đang đe dọa tính toàn vẹn của bầu cử.

Báo cáo đưa ra nhiều đề xuất nhằm giảm chi phí chính trị, tăng cường các thể chế bầu cử, nâng cao giáo dục công dân, mở rộng sự tham gia của thanh niên cũng như tăng tỷ lệ phụ nữ trong chính trị.

Bên cạnh đó, thanh niên Nigeria được khuyến cáo cần từ chối hoạt động mua phiếu, đăng ký cử tri, tham gia các đảng phái và xây dựng năng lực lãnh đạo một cách chủ động thay vì chỉ dừng lại ở hoạt động mạng xã hội.

Thanh niên chiếm phần lớn trong dân số ước tính 230 triệu người của Nigeria nhưng vẫn chưa được đại diện đầy đủ trong các cơ quan dân cử và bổ nhiệm. Dù luật Not Too Young To Run được ban hành năm 2018 đã hạ thấp tuổi ứng cử, nhiều vấn đề như lệ phí cao, sự thiếu dân chủ trong đảng phái, ông trùm chính trị và bạo lực bầu cử tiếp tục hạn chế sự tham gia của thanh niên.

Hiện tại, Ủy ban Bầu cử Quốc gia Độc lập Nigeria cùng các tổ chức xã hội dân sự đang tăng cường các chiến dịch kêu gọi người dân đủ tiêu chuẩn, đặc biệt là giới trẻ, tham gia đăng ký cử tri, từ chối mua phiếu và chủ động tham gia vào quá trình dân chủ.

Báo cáo kết luận rằng sự tham gia ý nghĩa của thanh niên, các thể chế vững mạnh cùng các cuộc bầu cử đáng tin cậy sẽ là yếu tố then chốt giúp làm sâu sắc thêm nền dân chủ tại Nigeria.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.