Phát triển điện gió ở miền Nam Đức gặp khó khăn do điều kiện thị trường và luật pháp

Tại bang Baden-Württemberg, kế hoạch phát triển năng lượng gió đang gặp nhiều khó khăn, được thể hiện rõ qua vụ phá sản của công ty năng lượng gió Sowitec gần Reutlingen. Mục tiêu của bang là có công suất 12.000 megawatt điện gió vào năm 2040, tuy nhiên hiện nay mới chỉ có 850 tuabin điện gió với công suất tổng cộng 2.239 megawatt được xây dựng.

Hiện có 236 thiết bị điện gió đã được phê duyệt, bao gồm các dự án thay thế các tuabin cũ bằng thiết bị mới (repowering), thêm 1.349 hồ sơ đăng ký đang chờ xử lý, và 57 dự án có thể khởi công ngay. Nhưng do biến đổi điều kiện thị trường và sự thay đổi trong cơ chế tính toán giá điện trong Luật Năng lượng tái tạo (EEG), các dự án đang bị tạm dừng.

Bang Baden-Württemberg và Bayern chiếm khoảng 35% tổng nhu cầu điện của Đức, nhưng chỉ đóng góp khoảng 14% lượng điện gió trên cả nước. Điều này khiến các dự án điện gió miền Nam vốn đã khó khăn lại càng không khả thi về mặt kinh tế, bởi giá bán điện giảm tới 25% so với các dự tính ban đầu, khiến các nhà đầu tư phải chịu rủi ro lớn.

Boris Palmer, thị trưởng thành phố Tübingen và là người không thuộc đảng phái chính trị, chia sẻ về dự án xây dựng 9 tuabin hiện đại trên khu vực Rammert rộng 3.200 ha, một khu vực sinh thái có bảo vệ môi trường. Dự án này có thể cung cấp khoảng 25% nhu cầu điện của thành phố, nhưng đang đứng trước nguy cơ thất bại do những thay đổi về giá điện trong EEG khiến kế hoạch đầu tư không còn hiệu quả.

Sự mất cân bằng trong hệ thống đấu thầu năng lượng gió khiến đầu tư chỉ tập trung vào miền Bắc nước Đức, nơi có các điều kiện tự nhiên thuận lợi hơn, trong khi cơ chế để hỗ trợ phát triển ở miền Nam không còn đủ để đảm bảo tính kinh tế cho các nhà phát triển dự án. Để xây dựng các tuabin tại miền Nam trở nên khả thi, cần có sự điều chỉnh chính sách EEG phù hợp hơn với chi phí thực tế và điều kiện đặc thù.

Điều này kéo theo sự cần thiết phải xây dựng thêm các tuyến đường dây truyền tải điện dài từ miền Bắc xuống miền Nam để đáp ứng nhu cầu, làm tăng chi phí xây dựng mạng lưới điện lên mức rất cao và có thể tạo ra nhiều phản ứng tiêu cực từ cộng đồng địa phương.

Để giải quyết vướng mắc này, một liên minh chính trị bất thường đang được hình thành giữa các lãnh đạo: Cem Özdemir (thủ hiến bang Baden-Württemberg, đảng Xanh), Thekla Walker (bộ trưởng môi trường Baden-Württemberg), Markus Söder (thủ hiến bang Bayern, đảng CSU) và Hubert Aiwanger (bộ trưởng kinh tế Bayern, đảng Freie Wähler). Các lãnh đạo này cùng thúc đẩy thay đổi luật EEG nhằm cải thiện phát triển điện gió miền Nam và đảm bảo cung cấp năng lượng ổn định cho các khu vực công nghiệp và trung tâm dữ liệu mới.

Chuyên gia Ben Schlemmermeier, người tư vấn năng lượng với 35 năm kinh nghiệm, đánh giá rằng hiện tại các công thức tính toán trong EEG chưa phản ánh đúng tình hình thực tế, ưu tiên các khu vực có điều kiện gió mạnh ở miền Bắc, gây thiệt thòi cho miền Nam. Ví dụ, tại Baden-Württemberg chỉ có 3 dự án được đấu thầu thành công trong số 34 hồ sơ, còn ở Bayern chỉ có 1 trên 44 hồ sơ được chấp nhận, trong khi nhu cầu công suất còn thiếu khoảng 20.000 megawatt.

Để tránh xây dựng mạng lưới truyền tải điện Bắc-Nam tốn kém lên tới 40-60 tỷ euro, ông đề xuất thiết lập vùng đấu thầu riêng biệt ở Bắc và Nam, đồng thời điều chỉnh công thức tính toán hiệu suất dự án trong luật EEG để phù hợp với biến động giá điện thực tế.

Lập trường của liên minh miền Nam cùng với sức ép ngày càng tăng từ các bang khu vực, đặc biệt trong bối cảnh chống đối của đảng Liên minh dân chủ Cơ đốc giáo (CDU/CSU) và những khẩu hiệu của đảng AfD chống lại các dự án điện gió, sẽ quyết định tương lai của luật EEG trước hạn chót sửa đổi vào cuối năm nay.

Đại diện CSU Sepp Müller cũng khẳng định mục tiêu đạt 80% tỉ lệ năng lượng tái tạo vào năm 2030, đồng thời nhấn mạnh cần cân nhắc kỹ lưỡng để tránh gây ra chi phí không cần thiết cho mở rộng mạng lưới và điều chỉnh điện dư thừa.

Trong bối cảnh đó, các cuộc đàm phán trong nội bộ các đảng liên minh chính phủ sẽ xác định các giải pháp phù hợp nhằm thúc đẩy phát triển năng lượng gió miền Nam, song song với việc giảm tối đa chi phí và tác động đến người dân.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.