Thảo luận về Smithsonian và đòi bồi thường ở Mỹ gây tranh cãi trên 'The View'

Ngày 25/10, tại Quốc hội Mỹ, Tiến sĩ Anthea Hartig, Giám đốc Bảo tàng Lịch sử Mỹ thuộc Viện Smithsonian, đã bị chất vấn sau khi một báo cáo từ Nhà Trắng công bố hồi đầu tháng cáo buộc Bảo tàng Lịch sử Mỹ trở thành cơ quan do ngân sách nhà nước tài trợ nhưng lại bị "bắt giữ ý thức hệ" và hoạt động với "chủ nghĩa chính trị cực đoan".

Trong bối cảnh đó, Sunny Hostin, đồng dẫn chương trình truyền hình "The View", đã phát biểu rằng nguyên nhân thực sự của phiên điều trần này nằm ở việc chính quyền trước đó của Tổng thống Donald Trump không muốn trả tiền bồi thường cho hậu duệ của các nô lệ châu Phi.

Hostin cho rằng chính quyền Trump đang cố gắng thay đổi cách kể lại lịch sử quốc gia nhằm tránh trách nhiệm tài chính với người Mỹ gốc Phi, những người đã chịu đựng lao động cưỡng bức và không được trả công góp phần xây dựng nước Mỹ. Cô nhấn mạnh đây là vấn đề về tài chính và công lý, thay vì chỉ là tranh cãi về cách bảo tàng vận hành.

Người dẫn chương trình cũng bày tỏ sự cần thiết của các ủy ban sự thật và hòa giải để thừa nhận lịch sử về nô lệ, tương tự như các ủy ban đã được thành lập đối với người Mỹ gốc Nhật bị giam giữ, Holocaust và thổ dân Mỹ. Tuy nhiên, theo cô, điều này chưa xảy ra với lịch sử nô lệ vì nhiều người muốn che giấu sự thật. Việc phủ nhận sự thật lịch sử này làm cản trở cả quá trình hòa giải lẫn việc thực hiện bồi thường tài chính.

Hostin dẫn chứng việc Đại hội đồng Liên Hợp Quốc hồi tháng 3/2026 đã thông qua nghị quyết tuyên bố buôn bán nô lệ xuyên Đại Tây Dương là "tội ác nghiêm trọng nhất chống lại nhân loại", trong đó Mỹ, Argentina và Israel phản đối nghị quyết, còn 123 quốc gia bỏ phiếu ủng hộ.

Cô cũng nhắc đến tuyên bố của Đại sứ Dan Negrea, đại diện Mỹ tại Hội đồng Kinh tế và Xã hội Liên Hợp Quốc, rằng Mỹ không công nhận quyền pháp lý nhận bồi thường cho những sai lầm lịch sử xảy ra trước khi luật quốc tế cấm chúng. Theo Hostin, đây chính là lý do mà Mỹ tránh né trách nhiệm bồi thường cho người Mỹ gốc Phi.

Hostin từng tham gia chương trình tài liệu "Finding Your Roots" trên PBS năm 2024, khi bất ngờ phát hiện tổ tiên cô từ bên phía mẹ từng sở hữu nô lệ trong thời kỳ thuộc địa ở Tây Ban Nha. Sự thật này gây sốc với cô, vì trước đó cô chỉ nghĩ mình mang dòng máu một nửa Puerto Rico và không biết gia đình có nguồn gốc từ Tây Ban Nha và liên quan tới nô lệ.

Cô cũng chia sẻ thông tin chồng cô, Manny, có cùng nguồn gốc Tây Ban Nha, điều mà cô cho là thú vị và quan trọng để con cái họ biết về lịch sử gia đình. Hostin thừa nhận rằng đó là sự thật đau lòng về cách một số người kiếm sống dựa trên lao động đè nén của người khác.

Trước đó, Hostin cũng từng gây chú ý khi phát biểu cảm thấy không an toàn khi sống ở những khu vực treo cờ Mỹ. Lời phát biểu này đã nhận được nhiều phản ứng trái chiều trên mạng xã hội và trong dư luận Mỹ.

Cuộc tranh luận xung quanh phiên điều trần về Viện Smithsonian không chỉ dừng lại ở việc quản lý tổ chức mà còn đặt ra nhiều câu hỏi về cách nước Mỹ đối diện với lịch sử và trách nhiệm tài chính với người Mỹ gốc Phi.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.