Chính quyền Trump dừng thu thập dữ liệu dân số lao động Mỹ sau 60 năm

Ủy ban Cơ hội Việc làm Bình đẳng Mỹ (EEOC) dưới thời chính quyền Tổng thống Donald Trump quyết định chấm dứt quy định đã tồn tại suốt 60 năm yêu cầu các doanh nghiệp cung cấp dữ liệu về đặc điểm dân số lực lượng lao động của họ. Trong lịch sử, các công ty có từ 100 nhân viên trở lên, hoặc những nhà thầu liên bang với ít nhất 50 lao động, phải nộp biểu mẫu EEO-1 hàng năm, báo cáo số lượng lao động theo giới tính, chủng tộc và sắc tộc trong các nhóm nghề nghiệp lớn.

Việc bãi bỏ quy định này sẽ dẫn đến ít thông tin công khai hơn về tình hình nhân khẩu học tại các công ty Mỹ, ví dụ như số lượng nữ giới hoặc nhóm dân tộc thiểu số đảm nhận các vị trí cấp cao. Điều này có thể ảnh hưởng đến các nỗ lực ngăn chặn chính sách phân biệt đối xử trong môi trường làm việc.

Ủy ban EEOC cho rằng dữ liệu thu thập được dưới quy định này không cần thiết để thực thi luật chống phân biệt đối xử và những lợi ích có được không bù đắp nổi gánh nặng kinh tế mà nó đặt lên doanh nghiệp cũng như chính tổ chức. EEOC cũng cho rằng quy định này có thể gây tác dụng ngược, thúc đẩy sự phân biệt thay vì giảm thiểu, do sai lầm trong quan niệm cho phép xử lý theo chủng tộc và giới tính để cân bằng số liệu thống kê.

Trước đó, Chủ tịch EEOC Andrea Lucas từng phát biểu trong phiên điều trần rằng quy định này có thể khuyến khích khuôn mẫu phân biệt chủng tộc tại nơi làm việc và khiến nhà tuyển dụng có xu hướng phân biệt đối xử. Bà cũng mô tả chiến lược của mình là "quan điểm bảo thủ hơn về quyền dân sự" và khuyến khích tuyển dụng dựa trên năng lực, tính cách thay vì màu da hay giới tính.

Kalpana Kotagal, ủy viên độc lập theo đảng Dân chủ của EEOC, đã phản đối quyết định trên, cho rằng nó làm suy yếu khả năng bảo vệ người lao động và đưa nước Mỹ quay trở lại thời kỳ trước phong trào quyền dân sự. Những nhóm bảo vệ quyền dân sự cũng lên tiếng chỉ trích, trong đó Deborah Vagins, Phó chủ tịch cấp cao Hội nghị Lãnh đạo về Quyền Dân sự và Nhân quyền, nhận định EEOC đang trở thành công cụ cho các cuộc tấn công nhằm vào lực lượng lao động đa dạng tại Mỹ.

Bà nói: "Nếu không đo lường những vấn đề, chúng ta không thể giải quyết chúng, và đó là lý do EEOC đề xuất dừng thu thập dữ liệu dân số. Phân biệt đối xử không biến mất khi ta không đánh giá nó, mà chỉ làm nó khó chứng minh hơn." Trung tâm Luật Phụ nữ Quốc gia cũng cho rằng hành động này là đòn tấn công mới nhất nhằm vào quyền dân sự, tạo điều kiện cho EEOC ưu tiên thực thi luật pháp theo chính trị thay vì dựa trên thực tế.

Trước đó trong năm nay, EEOC không thông báo mở đợt thu thập dữ liệu nhân khẩu học 2026, làm dấy lên lo ngại từ các nhà lập pháp về việc liệu quy trình này có được duy trì hay không. Tháng 5, cơ quan này còn trình một dự thảo đề xuất lên Văn phòng Quản lý và Ngân sách Mỹ (OMB) nhằm bác bỏ yêu cầu nộp báo cáo EEO-1.

Trong phản ứng, 10 nhà lập pháp đảng Dân chủ, trong đó có Thượng nghị sĩ Lisa Blunt Rochester và Đại diện Jerrold Nadler, đã gửi thư đến Chủ tịch EEOC Andrea Lucas, kêu gọi tiến hành quy trình mà không trì hoãn và công khai kế hoạch liên quan việc thu thập dữ liệu nhân khẩu học hàng năm. Họ nhấn mạnh: "Việc thu thập dữ liệu EEO-1 kịp thời và nhất quán là yếu tố then chốt trong thực thi luật dân quyền quốc gia và đảm bảo cơ hội bình đẳng trong công việc."

Trong năm tài khóa 2025, EEOC đã xử lý hơn 88.000 đơn khiếu nại liên quan phân biệt đối xử tại nơi làm việc và giải quyết trên 90.000 vụ việc, với tổng số tiền đòi bồi thường lên đến 660 triệu USD dành cho hơn 17.000 nạn nhân. Cơ quan này ước tính kể từ khi Luật Dân quyền năm 1964 được ban hành, họ đã hỗ trợ đòi bồi thường trên 11 tỷ USD cho các nạn nhân bị phân biệt đối xử dựa trên chủng tộc, giới tính và các yếu tố khác.

Việc chấm dứt thu thập dữ liệu theo biểu mẫu EEO-1 sẽ đánh dấu bước thay đổi lớn trong chính sách quản lý nguồn lực lao động tại Mỹ và có thể tác động đến các biện pháp bảo vệ quyền lợi công bằng cho người lao động trong tương lai.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.