Diễn biến mới trong chuỗi tấn công vào Iran
Vào tối thứ Sáu, binh lính Mỹ đã khởi động đêm tấn công thứ bảy liên tiếp nhằm vào Iran, với mục tiêu làm suy giảm năng lực quân sự của nước này. Các hoạt động được Quân đội Mỹ công bố trên mạng xã hội X, bắt đầu lúc 7 giờ tối theo giờ GMT. Chuỗi các cuộc không kích tập trung vào nhiều mục tiêu chiến lược tại Iran, bao gồm các cầu trọng yếu và cơ sở hạ tầng điện năng.
Trước đó, những đòn tấn công bằng máy bay Mỹ đã nhằm vào các cây cầu tại tỉnh Hormozgan nằm ở phía nam Iran, theo truyền hình nhà nước Iran đưa tin đã có ít nhất 7 người thiệt mạng trong các đợt không kích này. Đây là những điểm quan trọng đại diện cho tuyến chuyển vận của Bandar Abbas, cảng biển chủ chốt của Iran.
Những mục tiêu chiến lược bị tấn công
Bên cạnh các cây cầu, Mỹ còn tiến hành không kích phá hủy một tháp tại cảng Chabahar trên Vịnh Oman, theo Quân đội Mỹ đây là trạm hỗ trợ cho Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) trong việc thực hiện các cuộc tấn công vào tàu thuyền qua eo biển Hormuz. Ngoài ra, cơ sở hạ tầng điện và sân bay Iranshahr cũng bị liên tiếp nhắm tới trong chiến dịch này.
Bộ Năng lượng Iran đã ra khuyến cáo tới người dân hạn chế sử dụng điện và điều hòa nhiệt độ do hệ thống lưới điện đang bị quá tải vì các vụ tấn công vào các cơ sở năng lượng. Tình trạng nắng nóng cực đoan cộng với các cuộc tấn công hạ tầng đã gây áp lực lớn trên hệ thống điện tại các khu vực phía nam.
Nhân quyền và thương vong
Các tổ chức nhân quyền cảnh báo những cuộc tấn công nhắm vào cơ sở hạ tầng dân sự không có mục đích quân sự có khả năng vi phạm nghịch lý về luật chiến tranh. Người phát ngôn Bộ Y tế Iran, Hossein Kermanpour, cho biết tính tới sáng thứ Sáu đã có ít nhất 38 người thiệt mạng và hơn 400 người bị thương do các cuộc không kích của Mỹ.
Kéo dài xung đột tại eo biển Hormuz và các phản ứng
Chuỗi xung đột hiện đã bước sang ngày thứ bảy, làm suy yếu thỏa thuận tạm thời giữa Mỹ và Iran, vốn nhằm giữ cho eo biển Hormuz thông thương và tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán dẫn đến thỏa thuận hòa bình lâu dài. Iran đã đóng cửa eo biển này, trong khi Mỹ tái áp dụng lệnh phong tỏa các cảng biển và tàu thuyền của Iran từ thứ Tư.
Trong một cuộc tập trận nhằm thực thi phong tỏa hải quân, lực lượng Thủy quân Lục chiến Mỹ đã đổ bộ lên tàu M/T Wen Yao tại Vịnh Oman. Trả lời về những cuộc tấn công của Mỹ, IRGC cảnh báo các quốc gia có căn cứ quân sự Mỹ sẽ phải trả giá đắt nếu các cuộc phá hoại cơ sở hạ tầng tiếp tục diễn ra.
Về phía Iran, các cuộc trả đũa được ghi nhận nhằm vào Bahrain, Kuwait, Jordan, Oman và Qatar. Qatar, trung gian trong đàm phán Mỹ - Iran, phần lớn tránh được các cuộc tấn công trước đây nhưng lần này cũng ghi nhận một đứa trẻ bị thương do mảnh vỡ khi hệ thống phòng không nước này đánh chặn tên lửa. Kuwait thông báo một nhà máy điện và nhà máy khử mặn bị hư hỏng do tấn công, gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới nguồn nước uống khi quốc gia này phụ thuộc tới 90% vào nước khử mặn.
Tình hình giao thương và chiến thuật trên eo biển
Trước xung đột, khoảng 20% nguồn cung dầu khí toàn cầu đi qua eo biển Hormuz. Dù thỏa thuận giữa Mỹ và Iran tháng trước quy định giữ eo biển mở cửa, hai bên diễn giải khác nhau về việc này, Iran đã tấn công tàu thuyền chọn lộ trình Mỹ, khiến hoạt động vận chuyển giảm đáng kể trong những ngày gần đây. Phần lớn các tàu tiếp tục đi qua chọn chọn lộ trình do Iran kiểm soát.
Cơ quan truyền thông Tasnim của Iran trích dẫn nguồn tin cho biết, một tàu cờ Thái Lan bị tấn công do không tuân thủ cảnh báo và cố gắng vượt qua eo biển mà không xin phép phía Iran. Đài nhà nước cũng cho biết một tàu chở dầu không có hàng đang đậu tại đảo Kharg, cảng xuất khẩu dầu chính ở Iran, đã bị Mỹ tấn công.
Quân đội Mỹ cho biết đã kiểm tra một tàu tại Vịnh Oman hôm thứ Năm và chặn nhiều tàu thương mại có ý định phá lệnh phong tỏa kể từ khi nó bắt đầu vào tối thứ Ba. Một ngày trước đó, máy bay Mỹ đã nổ súng ngăn chặn một tàu chở dầu trống rỗng cố gắng phá vòng phong tỏa.
Nguy cơ lan rộng và các động thái bên ngoài
Theo Reuters, Iran đã yêu cầu các đồng minh Houthi tại Yemen chuẩn bị phong tỏa tuyến hàng hải dầu mỏ qua Biển Đỏ nếu các cơ sở năng lượng của Iran bị tấn công. Lãnh đạo Houthi, Abdul Malik al-Houthi, cảnh báo rằng các cơ sở dầu khí và cơ sở hạ tầng quan trọng của Saudi Arabia có thể trở thành mục tiêu trả đũa, sau khi Riyadh không kích sân bay Sanaa và bị đáp trả bằng các vụ phóng tên lửa nhằm vào Saudi Arabia.
Dữ liệu từ công ty phân tích hàng hải Lloyd’s List Intelligence cho thấy khối lượng hàng hóa vận chuyển qua eo biển Hormuz đã giảm gần 25% trong tháng này ngay cả trước khi các vụ tấn công leo thang. Một số tàu vận chuyển thậm chí chuyển sang tắt thiết bị định vị để giảm nguy cơ bị tấn công hoặc đơn giản là ngừng hoạt động tại vùng biển này.
Bộ Ngoại giao Pakistan cho biết các cố gắng tiếp tục nhằm thúc đẩy đối thoại giữa Mỹ và Iran nhưng thừa nhận tình hình hiện nay ngày càng khó khăn hơn để đạt được thỏa thuận.
Phát biểu của Tổng thống Mỹ
Mặc dù xung đột căng thẳng và gián đoạn thương mại ngày càng lan rộng, Tổng thống Mỹ Donald Trump vẫn tuyên bố cho rằng chiến dịch quân sự đang tiến triển tốt. Trong bài phát biểu trước công chúng, ông khẳng định "Chúng ta đang thắng lớn ở Iran và sẽ sớm thấy kết quả của những nỗ lực đó."
Đồng thời, các hãng tin Associated Press và Agence France-Presse cũng đóng góp thông tin cho bản tin này.
Những điều bổ ích từ bài viết
- Mỹ thực hiện đêm tấn công thứ bảy liên tiếp nhằm vào các mục tiêu chiến lược của Iran.
- Các cuộc không kích của Mỹ đã gây thiệt hại lớn về người và hạ tầng tại Iran.
- Eo biển Hormuz trở thành tâm điểm của xung đột và ảnh hưởng lớn đến vận chuyển dầu khí toàn cầu.
- Iran và đồng minh có thể mở rộng phạm vi trả đũa, đe dọa an ninh vùng Biển Đỏ và Saudi Arabia.
- Nỗ lực thương lượng giữa Mỹ và Iran đang gặp khó khăn do căng thẳng leo thang.
Đăng ký bản tin QMVN
Nhận tin tổng hợp mỗi sáng - chỉ những bài đáng đọc, không spam.
Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.





