Chiến lược báo chí hướng cộng đồng đối phó với chính sách đối đầu của Donald Trump

Tổng thống Donald Trump đã tạo ra một môi trường đầy áp lực cho giới báo chí tại Mỹ khi liên tục dán nhãn nhà báo là những người "nói dối" và hạn chế quyền tiếp cận thông tin từ Nhà Trắng. Các tổ chức truyền thông lớn đã phải nhượng bộ trong nhiều trường hợp, đồng thời nhiều nguồn tin cũng im lặng vì lo ngại hậu quả. Các cuộc kiện tụng hàng triệu USD chống lại các cơ quan truyền thông cùng với việc sử dụng Bộ Tư pháp để truy xuất nguồn thông tin của phóng viên như trường hợp The New York Times đã gây thêm sức ép lên lĩnh vực báo chí. Ngoài ra, nhiều phóng viên đã bị bắt giữ hoặc trục xuất khi đưa tin về các cuộc biểu tình chống lại các cuộc đột kích nhập cư trên khắp nước Mỹ.

Tại hội nghị thường niên của Hiệp hội Phóng viên Hispanic Quốc gia diễn ra tại Mỹ, nhà báo và tác giả Paola Ramos đã điều phối buổi thảo luận tập hợp bốn biên tập viên đến từ các cộng đồng trực tiếp bị ảnh hưởng bởi chính sách của chính quyền Trump. Jan Martínez Ahrens, Tổng biên tập EL PAÍS, nhấn mạnh sự cần thiết trở lại với báo chí theo đúng nghĩa cổ điển: "Chúng ta không được chùn bước, cần phải nói sự thật". Ông cũng nhắc lại lịch sử báo EL PAÍS được thành lập sau sự chết của một nhà độc tài, với cam kết về tự do và độc lập trong báo chí.

Ginger Thompson, Tổng biên tập ProPublica và từng làm việc lâu năm tại Mexico cho The New York Times, cũng chia sẻ bà không ngờ sẽ thấy sự mong manh của các thể chế tại Mỹ dưới thời một tổng thống. Bà cho rằng cách giải quyết là phải hiện diện sâu trong cộng đồng, minh bạch trong công việc, tiếp tục tìm kiếm sự thật và lên tiếng khi tổng thống nói dối.

Trước môi trường bị cho là đang có "điểm nóng kỳ thị sắc tộc", việc tiếp cận sự thật càng trở nên khó khăn hơn, khiến công việc của các nhà báo trở nên quan trọng hơn bao giờ hết, theo lời ông Martínez Ahrens. Để tăng cường sự hiện diện trong cộng đồng, Ginger Thompson đề xuất các tổ chức truyền thông cần đa dạng hóa các kênh tiếp cận khán giả, đầu tư phát triển podcast mới, mở rộng chiến lược video và tăng cường hoạt động trên mạng xã hội. EL PAÍS cũng đang thực hiện chiến lược tương tự tại Mỹ bằng cách kết nối với độc giả qua các kênh video.

Alfredo Corchado, Tổng biên tập Puente News Collaborative tại thành phố biên giới El Paso, Texas, chia sẻ mối lo ngại về cả an ninh của bản thân và của gia đình, bạn bè khi sống trong môi trường thường xuyên đối mặt với các cuộc tiếp cận và kiểm tra của nhân viên nhập cư. Ông nhắc lại sự kiện xả súng tại siêu thị Walmart El Paso tháng 8/2019, một vụ tấn công thù hận nhằm vào cộng đồng người Mexico, làm chết hơn 20 người, trong đó cửa hàng cũng là nơi gia đình ông thường lui tới mua sắm.

Corchado giải thích rằng báo chí tự do là điều thiết yếu cho các cộng đồng ở khu vực biên giới, nơi có nhiều "hoang mạc tin tức" với sự lan truyền thông tin giả mạo khiến người dân khó phân biệt đâu là thông tin chính xác. Ông kêu gọi tăng cường hợp tác giữa các cơ quan báo chí tiếng Tây Ban Nha như EL PAÍS với các tổ chức truyền thông địa phương để củng cố việc đưa tin và phục vụ hiệu quả hơn cho những cộng đồng bị bỏ rơi.

Trong bối cảnh báo chí Mỹ đang phải đối mặt với nhiều thử thách, Paola Ramos hỏi các diễn giả về cách tiếp cận truyền thông cho cuộc bầu cử giữa kỳ 2026, một sự kiện quan trọng có thể định hình lại cục diện chính trị nước này, nhất là sau nhiều tuyên bố sai lệch của ông Trump về gian lận bầu cử rộng rãi.

Mari Torres, một chuyên gia truyền thông đa nền tảng từng nắm giữ vai trò chiến lược tại các kênh CNN en Español, Univision và Telemundo, cho rằng các nhà báo cần nhận thức rằng câu chuyện chính nằm ở các vấn đề cốt lõi hơn, và cần đặt ra chương trình nghị sự riêng để tập trung khai thác những điểm đó.

Tất cả các biên tập viên đồng thuận rằng báo chí phải giữ trọng tâm vào những vấn đề nổi bật đối với cộng đồng mà họ phục vụ, như ông Thompson nói về tiếp tục đưa tin về nhập cư và ông Martínez Ahrens nhấn mạnh không được bỏ qua các cuộc xung đột quốc tế và chiến tranh.

Kết lại, Tổng biên tập EL PAÍS Jan Martínez Ahrens khẳng định: "Người chiến thắng là những ai thực hành báo chí chuyên nghiệp, cung cấp cho khán giả sự thật được kiểm chứng nghiêm ngặt."

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.