Tình hình kinh tế - xã hội Nam Mỹ ngày 25/7/2026: Tự hào, lo ngại và thách thức đan xen

Ngày cuối tuần ở Nam Mỹ lúc này như một bức tranh đa chiều, vừa thể hiện sự tự hào về những thành tựu công nghệ và đầu tư hiện đại, vừa bộc lộ những lo ngại về tình hình kinh tế và xã hội còn nhiều rối ren. Trong khi châu Phi nổi bật với tốc độ tăng trưởng kinh tế và các dự án hạ tầng lớn, thì các quốc gia Nam Mỹ đang phải đương đầu với nhiều hạn chế, đáng chú ý nhất là chi phí vay mượn quá cao khiến đầu tư bị ngưng trệ. Theo Ngân hàng Thế giới, thu nhập thực tế trên đầu người gần như không thay đổi so với năm trước, khiến nỗi lo về khả năng cải thiện đời sống cho thế hệ kế tiếp gia tăng tại các trung tâm kinh tế lớn như São Paulo và Mexico City.

Ngân hàng số Inter&Co của Brazil vừa đổi tên sân vận động tại Orlando thành Inter.co Stadium, một động thái nhận được sự chú ý trên các trang báo kinh doanh hôm thứ Sáu với niềm tự hào của ngành công nghệ trong nước muốn khẳng định vị thế toàn cầu. Tuy nhiên, thành tựu này lại đối nghịch với những khó khăn thực tế khi chính phủ Brasília phải nhanh chóng chi 3,7 tỷ USD hỗ trợ các nhà xuất khẩu Brasil đang chịu thiệt hại do thuế quan mới từ Mỹ.

Người trong ngành hàng hóa và tài chính Brazil không ăn mừng, thay vào đó là những bức xúc khi nguồn ngân sách quốc gia bị xói mòn để bảo vệ các ngành công nghiệp trước các chính sách bảo hộ của Washington, trong bối cảnh thu nhập của nhiều hộ gia đình vẫn đứng yên.

Điều này tạo ra một sự đối nghịch rõ nét: niềm khao khát được thừa nhận quốc tế qua thương hiệu Inter đồng thời phản ánh sự tổn thương kinh tế vì cuộc chiến thuế quan kéo dài, làm giảm sức mua thực tế và làm cho các khoản đầu tư trở nên bấp bênh hơn.

Hãng hàng không quốc gia Aerolíneas Argentinas đã đặt mua 20 máy bay mới theo hình thức "tự tài trợ", gây ra một cuộc tranh luận trên các diễn đàn xã hội và báo chí Buenos Aires. Mặc dù có niềm tự hào dân tộc, nhiều người vẫn hoài nghi bởi lịch sử vỡ nợ và khủng hoảng tài chính của quốc gia. Kế hoạch chi tiêu này được cho là sẽ dẫn tới nguy cơ gánh nợ công tăng cao trong tương lai, nhất là khi đồng peso đang mất giá mạnh và lương tối thiểu thực tế giảm 40% dưới chính quyền Milei.

Chuyến thăm của Giám đốc IMF Kristalina Georgieva đi cùng với những dự báo u ám về nền kinh tế Argentina, khiến kỳ vọng về các chuyến bay mới trở nên mong manh, bị lu mờ bởi thực trạng nghèo đói và sức mua giảm sút hàng tuần.

Mức tỷ giá đồng đô la Mỹ nhảy vọt qua mốc 11 bolivianos khiến người dân tại La Paz và Santa Cruz rơi vào trạng thái lo lắng, tính toán chi tiêu ngày càng khó khăn. Thuật ngữ "đổi tỷ giá thả nổi" trở nên vô nghĩa trong mắt người dân, khi họ cảm thấy đồng nội tệ như một chiếc thuyền mất neo, kéo theo tài sản và các khoản dành dụm dần trôi xa.

Lời hứa về một thỏa thuận với Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đang được nhắc đến gần kề, nhưng với ký ức kinh hoàng về những biện pháp thắt lưng buộc bụng những năm 1980, nhiều người coi đó như báo hiệu cho các bi kịch tài chính mới. Sự chia rẽ sâu sắc giữa nhóm mong tìm kiếm đồng đô la để tồn tại và nhóm phản đối các biện pháp này với lo ngại mất chủ quyền càng làm gia tăng sự bất an.

Chính phủ Panama đang xem xét việc thành lập một công ty nhà nước để tiếp quản mỏ đồng Cobre Panama, khơi lên những tranh luận gay gắt về ai sẽ được hưởng lợi từ tài nguyên quốc gia này. Trong khi nhiều người hy vọng sự kiểm soát của nhà nước sẽ giành lợi ích về phía nhân dân, thì không ít ý kiến phản đối trên các mạng xã hội lại nghi ngờ đây sẽ là con đường cho các vụ đấu thầu và tham nhũng.

Trong bối cảnh tận dụng vị thế kênh đào và tài nguyên khoáng sản, Panama đồng thời phải đối mặt với nỗi lo về biến đổi khí hậu khi các nhà chức trách cảnh báo về nguy cơ giảm công suất tàu do ảnh hưởng của hiện tượng El Niño.

Mỹ và Brazil xảy ra tranh chấp thuế quan gây nhiều lo ngại cho Mexico, đặc biệt tại các thành phố công nghiệp như Monterrey và Guadalajara. Giới quan sát lo rằng nếu Mỹ tiếp tục áp thuế lên thép Brazil, các quy định về ô tô cũng có thể bị tái xem xét trong bối cảnh bầu cử Mỹ năm 2026 gần kề, tạo ra nguy cơ của sự hỗn loạn chính trị và thương mại.

Mặc dù lượng khách quốc tế tới Mexico tăng kỷ lục, tổng chi tiêu trên mỗi lượt khách lại giảm, phản ánh thực trạng kinh tế cao lượng thấp giá trị. Những mối quan ngại về an ninh và tác động lên mức lương bình quân khiến nhiều người dân và doanh nghiệp cảm thấy bế tắc, đồng thời đặt ra câu hỏi về tính bền vững của mô hình phát triển dựa vào xuất khẩu và dịch vụ.

Tin tức về các cuộc đàm phán chuyển giao quyền lực được Mỹ hậu thuẫn chuẩn bị khởi động vào tháng Tám dường như đã không tạo ra sự phấn khởi trong dân chúng Venezuela. Người dân trong và ngoài nước, đặc biệt là cộng đồng người di cư tại Lima, Bogotá và Miami, đón nhận bằng sự thờ ơ và ngán ngẩm, sau hàng chục cuộc trao đổi bị thất bại cùng những tổn thất kinh tế và nhân đạo khổng lồ, ước tính lên đến 19,6 tỷ USD.

Chiến tranh kinh tế và khủng hoảng kéo dài đã khiến hàng triệu người rời bỏ quê hương, tạo nên một cộng đồng phân tán toàn cầu, nơi những cuộc trao đổi chính trị trở thành đề tài xa vời, thiếu sự tin tưởng và niềm hy vọng đã tắt dần.

Các chỉ số chứng khoán chính trong khu vực có dấu hiệu phân hóa. Chỉ số Ibovespa của Brazil giảm 1,52%, trong khi Chile và Mexico ghi nhận mức tăng nhẹ lần lượt 0,31% và 0,21%. Argentina và Colombia chứng kiến các mức giảm tương ứng 1,07% và 0,38%. Tỷ giá hối đoái cho thấy đồng boliviano mất giá mạnh nhất với mức tăng tới 4,51% so với đô la Mỹ, phản ánh tâm lý bất an trên thị trường.

Các chuyển động trên thị trường tài chính càng phản ánh thực trạng kinh tế phức tạp, trong đó các quốc gia Nam Mỹ phải vừa tìm cách ứng phó với những áp lực ngoại lực vừa đối mặt với thách thức nội bộ như bất ổn tiền tệ và chi phí vay cao.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.