Trung Quốc chuyển hướng từ xuất khẩu thiết bị vật lý sang trí tuệ nhân tạo

Tại Hội nghị AI Thế giới (WAIC) diễn ra tại Thượng Hải ngày 18/7/2026, các startup AI Trung Quốc gây ấn tượng khi trình làng mô hình AI mở nguồn 'Kimi K3' với hiệu năng tương đương các mô hình hàng đầu tại Mỹ. Đây là dấu hiệu cho thấy Trung Quốc đang mở rộng ngành công nghệ từ xuất khẩu linh kiện, thiết bị vật lý sang lĩnh vực trí tuệ nhân tạo và phần mềm ứng dụng.

Theo báo South China Morning Post ngày 23/7, các doanh nghiệp Trung Quốc đồng thời phát triển sản phẩm phần mềm, phần cứng và giao diện API dành cho doanh nghiệp để khai thác thị trường quốc tế, tận dụng làn sóng đầu tư AI tăng mạnh trên toàn cầu, đặc biệt từ các tập đoàn công nghệ lớn tại Mỹ.

Doanh thu xuất khẩu sản phẩm công nghệ truyền thống tăng mạnh

Trong nửa đầu năm 2026, xuất khẩu chip bán dẫn (integrated circuits) của Trung Quốc đạt 177,3 tỷ USD, gần gấp đôi cùng kỳ năm trước với mức tăng 96%. Các thiết bị xử lý tự động như máy tính cũng ghi nhận doanh thu xuất khẩu tăng 41%, đạt trên 138 tỷ USD. Đáng chú ý, xuất khẩu robot công nghiệp cũng tăng 18%, đạt giá trị gần 930 triệu USD, phân phối tới 141 quốc gia và khu vực trên thế giới.

Tuy nhiên, phần tăng trưởng xuất khẩu chip có yếu tố đóng góp không nhỏ từ sự tăng giá bán trên thị trường toàn cầu chứ không chỉ do lượng xuất khẩu tăng.

MiniMax - Công ty AI nổi bật với nguồn doanh thu quốc tế chiếm 73%

MiniMax, công ty AI thành lập năm 2022 bởi cựu nhân sự SenseTime Yan Junjie, là một trong số các doanh nghiệp hàng đầu về AI tạo sinh tại Trung Quốc. Sau khi niêm yết tại sàn Hong Kong vào tháng 1/2026, công ty này cung cấp các mô hình ngôn ngữ, mã hóa, phần mềm tạo video AI, ứng dụng đối thoại AI và API cho doanh nghiệp.

Trong năm 2025, MiniMax đạt 57,7 triệu USD doanh thu từ thị trường ngoài Trung Quốc đại lục, chiếm tới 73% tổng doanh thu, tăng 2,7 lần so với 21,3 triệu USD năm trước đó. Họ đã phục vụ hơn 214.000 khách hàng doanh nghiệp và nhà phát triển từ khoảng 100 quốc gia.

Các công ty sản xuất mô-đun quang học và robot logistics mở rộng thị trường toàn cầu

Ngành cơ sở hạ tầng AI của Trung Quốc cũng được hưởng lợi từ các khoản đầu tư mạnh mẽ của các tập đoàn công nghệ Mỹ vào trung tâm dữ liệu. Các công ty sản xuất mô-đun quang học như Zhongji InnoLight dẫn đầu thị trường toàn cầu với hơn 57% doanh thu đến từ Mỹ. Nhà cung cấp đứng thứ hai, Ioptolink, cung cấp linh kiện quang học tốc độ cao cho Amazon và nhận được chứng nhận của Nvidia.

Cả hai công ty đều có hơn 90% doanh thu năm 2025 đến từ thị trường nước ngoài. Trong khi đó, GeekPlus, nhà sản xuất robot vận chuyển tự động phục vụ kho vận, đã đạt 2,39 tỷ nhân dân tệ (khoảng 5220 tỷ đồng) doanh thu xuất khẩu, với tỷ trọng trên 75% tổng doanh thu, tập trung vào các thị trường Bắc Mỹ và châu Âu, tăng 50% đơn đặt hàng từ khu vực Mỹ trong năm gần nhất.

Ảnh hưởng đến thị trường công nghệ toàn cầu

Sự đa dạng hóa mặt hàng xuất khẩu của Trung Quốc từ sản phẩm điện tử, máy móc sang mô hình AI, linh kiện trung tâm dữ liệu và robot được đánh giá sẽ tạo ra sức ép cạnh tranh trong ngành công nghệ toàn cầu. Một chuyên gia ngành công nghệ nhận định hoạt động mở rộng thị trường quốc tế của các doanh nghiệp AI Trung Quốc có thể làm gia tăng cạnh tranh chi phí với các doanh nghiệp nội địa tại các quốc gia khác.

Đồng thời, sự gia tăng sử dụng AI cũng góp phần tạo nhu cầu cao hơn về bộ nhớ băng thông rộng (HBM) của Samsung, DRAM cho máy chủ của SK Hynix cũng như ổ cứng thể rắn cấp doanh nghiệp, điều này có thể làm thay đổi đáng kể chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu.

Trung Quốc, với vai trò ‘nhà máy của thế giới’, đang chuyển mình để trở thành nhà cung cấp công nghệ và trí tuệ nhân tạo quan trọng trên phạm vi toàn cầu.

Những điều bổ ích từ bài viết

  • Trung Quốc bắt đầu xuất khẩu mô hình AI và phần mềm ứng dụng ra thị trường quốc tế.
  • Doanh thu xuất khẩu chip bán dẫn và thiết bị xử lý tự động của Trung Quốc tăng mạnh trong nửa đầu 2026.
  • MiniMax chiếm tới 73% doanh thu từ thị trường nước ngoài, phục vụ hơn 214.000 khách hàng toàn cầu.
  • Các nhà sản xuất mô-đun quang học và robot logistics của Trung Quốc mở rộng doanh thu chủ yếu từ thị trường Mỹ và châu Âu.
  • Việc mở rộng xuất khẩu AI của Trung Quốc có thể thúc đẩy nhu cầu linh kiện công nghệ như HBM, DRAM và SSD trên thị trường toàn cầu.

Đăng ký bản tin QMVN

Nhận tin tổng hợp mỗi sáng - chỉ những bài đáng đọc, không spam.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.