Phát hiện 'hóa thạch không khí' tại Antarctica tiết lộ khí hậu 5 triệu năm trước

Những bọt khí nhỏ bé tồn tại hàng triệu năm được bẫy trong các lớp băng của khu vực Antarctica đang thu hút sự chú ý của cộng đồng khoa học vì khả năng cung cấp thông tin về lịch sử khí hậu Trái Đất. Đây được xem như một dạng kho lưu trữ tự nhiên đặc biệt, cho phép nghiên cứu bầu khí quyển trong các kỷ nguyên đã qua, lúc Trái Đất có nhiệt độ cao hơn, tương tự với dự báo biến đổi khí hậu trong tương lai gần.

National Geographic đánh giá cao giá trị của các mẫu băng đông lạnh này trong việc hiểu rõ những thay đổi khí hậu toàn cầu. Do đặc tính bảo quản tuyệt vời, các chuyên gia ví phát hiện này như kho báu tương tự một con muỗi bị mắc kẹt trong hổ phách, giữ lại những dấu vết quá khứ của hành tinh.

'Hóa thạch không khí' đề cập đến những bọt khí nhỏ bị kẹt trong lõi băng cổ dày hơn 200 mét được khoan từ núi Hunter, Alaska. Theo thông tin từ National Geographic, mẫu băng này lưu giữ không khí xưa cũ cùng bụi khoáng, muối biển, tro núi lửa và các hạt than chứa gần 5 triệu năm trước.

Những dữ liệu này là chìa khóa giúp hiểu rõ sự biến động trong lớp băng bao phủ Nam Cực, một trong những hệ thống băng lớn ảnh hưởng lớn đến mực nước biển toàn cầu.

Các nhà nghiên cứu sử dụng các buồng chân không để trích xuất các túi khí từ lõi băng nhằm tránh làm nhiễm bẩn mẫu bằng không khí hiện đại. Sau đó, họ áp dụng nhiều phương pháp phân tích tiên tiến như phổ khối, sắc ký khí và kính hiển vi điện tử để xác định thành phần và đặc tính của mẫu.

Những phân tích bước đầu cho thấy khoảng 5 triệu năm trước Trái Đất có nhiệt độ toàn cầu cao hơn nhiều so với hiện nay. Các nhà khoa học đang nghiên cứu để làm rõ liệu có phải vùng Tây Nam Cực đã trải qua sự tan chảy hoàn toàn băng giá trong thời kỳ đó hay không.

Nếu giả thuyết này được xác nhận, điều này sẽ cho thấy viễn cảnh tương tự như kịch bản mà các mô hình khí hậu dự báo cho hàng thế kỷ tới, với những tác động nghiêm trọng đến các vùng ven biển trên toàn cầu do nước biển dâng cao.

Trong nghiên cứu, việc phân tích tỷ lệ đồng vị oxy-16 và oxy-18 trong các lớp băng được xem là phương pháp chủ chốt để xác định nhiệt độ thời kỳ băng hình thành. Qua đó, các nhà khoa học tìm thấy sự tương quan chặt chẽ giữa nồng độ khí CO2 và nhiệt độ toàn cầu trong vòng một triệu năm trở lại.

Các cuộc khoan tiếp theo tại khu vực sau dãy núi Transantárticas vẫn tiếp tục nhằm khảo sát vị trí từng là biển hay không của vùng này trong quá khứ. Các dữ kiện địa hóa như hàm lượng muối biển hỗ trợ bằng chứng về các thời kỳ tan băng rộng hơn nhiều so với ước đoán trước đây, đặc biệt ở khu vực Tây Nam Cực.

National Geographic cũng nhấn mạnh về những khó khăn khổng lồ trong công tác khảo sát và vận chuyển các mẫu lõi băng trong điều kiện khí hậu và địa hình khắc nghiệt tại các vùng cực. Các phái đoàn phải hoạt động nhiều tuần liền với phương tiện chuyên biệt và quy trình bảo quản nghiêm ngặt nhằm đảm bảo sự toàn vẹn của từng mẫu nghiên cứu quý báu.

Phát hiện này không chỉ góp phần làm sáng tỏ quá khứ khí hậu của Trái Đất mà còn là chìa khóa để dự báo và chuẩn bị cho những biến đổi khí hậu đang và sẽ diễn ra trong tương lai gần.