Hướng dẫn đi trekking an toàn cho người bị tiểu đường loại 2: Chuẩn bị, theo dõi và lưu ý quan trọng

Trekking mang lại nhiều trải nghiệm thú vị như không khí trong lành, cảnh núi non hùng vĩ và sự đổi mới trong thói quen. Với những người mắc tiểu đường loại 2, việc tham gia trekking luôn đặt ra câu hỏi về tính an toàn. Theo bác sĩ Rajiv Kovil, chuyên gia về tiểu đường và béo phì tại Zandra Healthcare (Ấn Độ), hầu hết người bệnh tiểu đường loại 2 được kiểm soát tốt có thể tham gia trekking một cách an toàn và còn được lợi ích sức khỏe từ hoạt động này.

Lợi ích của trekking bao gồm cải thiện độ nhạy insulin, tăng cường sức khỏe tim mạch, kiểm soát cân nặng và nâng cao sức khỏe tinh thần. Tuy nhiên, bác sĩ Kovil nhấn mạnh rằng việc chuẩn bị kỹ càng và lên kế hoạch cá nhân hóa là rất cần thiết để hành trình vừa an toàn vừa hiệu quả.

Dù trekking có nhiều lợi ích, nhưng không phải ai cũng phù hợp với hoạt động này. Những người có đường huyết không ổn định, từng bị hạ đường huyết nghiêm trọng gần đây, mắc bệnh tim nặng, tăng huyết áp không được kiểm soát, suy thận nặng, loét chân đang hoạt động, bệnh võng mạc tiểu đường tiến triển hoặc tổn thương thần kinh ngoại biên đáng kể cần được đánh giá y tế chi tiết trước khi tham gia các chuyến trekking khắc nghiệt.

Các chuyên gia cảnh báo rằng những chuyến đi ở độ cao lớn đòi hỏi sự chuẩn bị và thận trọng đặc biệt. Tiểu đường không nên được xem là rào cản với việc khám phá, nhưng sự chuẩn bị kỹ càng là điều bắt buộc.

Trước mỗi chuyến đi, các bác sĩ khuyên nên thực hiện tổng thể kiểm tra sức khỏe, bao gồm đo chỉ số đường huyết HbA1c, huyết áp, chức năng thận, đánh giá tim mạch, kiểm tra bàn chân và võng mạc mắt để phát hiện sớm các biến chứng tiểu đường. Những người trên 40 tuổi hoặc có bệnh tiểu đường lâu năm có thể cần thêm kiểm tra đánh giá chịu đựng tim mạch tùy theo yếu tố nguy cơ.

Bác sĩ Vineeta Singh Tandon từ ISIC Multispeciality Hospital cho biết, đặc biệt với các chuyến trekking trên cao, việc đánh giá thể trạng là rất quan trọng. Ngoài ra, nên mang theo bản tóm tắt y tế, các đơn thuốc, và thông tin liên lạc khẩn cấp.

Trekking có thể làm giảm đường huyết do cơ bắp tiêu thụ nhiều glucose trong suốt hoạt động kéo dài. Tuy nhiên, với những yếu tố như leo dốc nhiều, căng thẳng, độ cao, mất nước hoặc bệnh lý kèm theo có thể khiến đường huyết tăng tạm thời. Điều này đồng nghĩa với nguy cơ xảy ra cả hạ và tăng đường huyết đột ngột.

Người dùng insulin hoặc thuốc nhóm sulfonylurea có nguy cơ hạ đường huyết cao hơn, vì vậy nên kiểm tra đường huyết trước khi bắt đầu trekking, kiểm tra định kỳ trong các giờ dài hoạt động và sau khi kết thúc. Việc theo dõi liên tục giúp ngăn ngừa các biến chứng nghiêm trọng liên quan đến đường huyết.

Bác sĩ Kovil liệt kê các vật dụng cần thiết mỗi người mắc tiểu đường nên mang theo khi trekking, bao gồm máy đo đường huyết hoặc thiết bị theo dõi đường huyết liên tục (CGM), bộ dụng cụ xét nghiệm, thuốc điều trị, insulin kèm theo thiết bị bảo quản nhiệt thích hợp, viên hoặc gel glucose, các loại đồ ăn nhẹ bổ sung năng lượng như hạt và thanh protein, nước uống và bột bù nước điện giải. Ngoài ra, cần có giấy tờ nhận diện tình trạng bệnh để đề phòng sự cố.

Bác sĩ Vineeta Tandon bổ sung cần mang theo thuốc dự phòng trong túi chống nước, bút tiêm insulin và kim dự phòng, nước uống đầy đủ và dụng cụ y tế cần thiết trong trường hợp khẩn cấp.

Độ cao, mất nước cùng chế độ ăn không đều có thể ảnh hưởng xấu đến việc kiểm soát tiểu đường. Mất nước làm tăng đường huyết, đồng thời làm tăng khả năng bị các bệnh do nắng nóng và tổn thương thận cấp tính. Do đó, việc uống nước thường xuyên, cả khi chưa thấy khát, ăn các món ăn nhẹ chứa carbohydrate, tránh rượu bia và không bỏ bữa là những biện pháp quan trọng.

Độ cao có thể gây ảnh hưởng đến sự thèm ăn, mức năng lượng và quá trình chuyển hóa glucose. Vì vậy, người mắc tiểu đường nên thích nghi dần với độ cao và không vận động quá sức vào ngày đầu tiên.

Việc nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường có thể cứu sống tính mạng người mắc tiểu đường khi trekking. Triệu chứng như đổ mồ hôi nhiều, run rẩy, đói cồn cào, chóng mặt, lú lẫn, mờ mắt, mệt mỏi bất thường, khó nói, mất phối hợp hoặc thay đổi tính cách đột ngột là dấu hiệu cảnh báo hạ đường huyết.

Ngược lại, tăng đường huyết quá cao có thể gây khát nước dữ dội, đi tiểu nhiều lần, buồn nôn hoặc mệt mỏi nghiêm trọng. Các chuyên gia khuyến cáo không nên chủ quan cho rằng những triệu chứng này chỉ là do hiệu ứng của độ cao hay mệt mỏi thông thường. Ngay khi thấy dấu hiệu bất thường, phải dừng trekking, đo đường huyết, bù nước và tìm kiếm trợ giúp y tế nếu không có cải thiện.

Trekking không phải là điều cấm với người tiểu đường, nhưng thành công và an toàn của chuyến đi phụ thuộc nhiều vào sự chuẩn bị kỹ lưỡng, theo dõi đường huyết thường xuyên và biết khi nào cần tạm dừng.