Phiến quân Houthi tuyên bố phong tỏa biển đối với Saudi Arabia giữa căng thẳng khu vực

Saree tuyên bố nhóm Houthi sẽ đáp trả bằng lực lượng đối với "bất kỳ hành động ngu ngốc nào" nhằm phá bỏ phong tỏa của phía Saudi Arabia. Đây được xem là một bước leo thang đáng chú ý trong mối quan hệ căng thẳng kéo dài giữa hai bên, đặc biệt trong bối cảnh khu vực đang chứng kiến nhiều diễn biến phức tạp liên quan đến các thỏa thuận năng lượng và căng thẳng quân sự.

Xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran trước đó đã gây ra nhiều biến động trên thị trường năng lượng toàn cầu, nhất là sau khi Iran đã phong tỏa eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển quan trọng của khoảng 20% lượng dầu mỏ thế giới. Việc phong tỏa này khiến các quốc gia Vùng Vịnh nhỏ hơn như Kuwait, Bahrain và Qatar chịu ảnh hưởng nặng nề, trong khi Saudi Arabia tận dụng được vị trí địa lý thuận lợi để chuyển dầu từ cảng lớn ở Vịnh Ba Tư đến các cơ sở trên bờ biển phía Tây, qua đó xuất khẩu dầu qua Biển Đỏ.

Song, tuyến đường ống Đông-Tây nối liền hai bờ Vịnh Ba Tư và Biển Đỏ đã từng bị Iran tấn công trong bối cảnh xung đột căng thẳng trước đó. Phong tỏa của Houthi hiện nay có thể làm gián đoạn luồng vận chuyển dầu mỏ và hàng hóa Saudi Arabia qua eo biển Bab el-Mandeb, tuyến đường hẹp nối Biển Đỏ và Đại Tây Dương thông qua Kênh đào Suez.

Eo biển Bab el-Mandeb nằm giữa Yemen và Djibouti thuộc khu vực Sừng Châu Phi, đóng vai trò quan trọng như cửa ngõ kết nối Biển Đỏ với các tuyến đường biển quốc tế khác. Việc phong tỏa tại khu vực này có nguy cơ gây gián đoạn nghiêm trọng trong luồng hàng hải, ảnh hưởng đến thương mại và xuất khẩu dầu mỏ của Saudi Arabia.

Houthi từng nhiều lần tấn công các tàu hàng di chuyển qua khu vực này để phản đối chiến sự tại Gaza-Israel, gây ra các luồng vận chuyển hàng hải phải điều chỉnh tuyến đường dài hoặc tránh xa điểm nóng. Xung đột kéo dài suốt hơn một thập kỷ giữa nhóm này và liên minh do Saudi Arabia dẫn đầu, nhằm tái lập chính quyền Yemen, hiện nay tiếp tục căng thẳng sau khi thỏa thuận ngừng bắn năm 2022 gần như sụp đổ.

Thỏa thuận ngừng bắn đạt được năm 2022 giữ được ổn định tương đối cho đến tuần trước, khi nhóm Houthi cáo buộc Saudi Arabia không kích sân bay quốc tế chính của Yemen nhằm ngăn cản một chuyến bay từ Iran. Đáp lại, phiến quân này đã phóng tên lửa vào Saudi Arabia, dẫn đến đợt leo thang căng thẳng mới ở khu vực.

Các lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran trước đó đã đe dọa sử dụng Houthi để phong tỏa eo biển Bab el-Mandeb, khi cuộc đối đầu giữa Mỹ và Iran tại Trung Đông trở nên ngày càng căng thẳng. Động thái của Houthi có thể được xem là sự mở rộng ảnh hưởng của Iran thông qua nhóm vũ trang này để kiểm soát một trong những tuyến hàng hải quan trọng bậc nhất thế giới.

Chuyên gia phân tích nhận định phong tỏa đường biển do Houthi áp đặt sẽ làm gia tăng rủi ro gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu, nhất là khi thị trường dầu đã chịu nhiều sức ép do các xung đột khu vực liên tục diễn ra trong những năm gần đây.

Việc kiểm soát eo biển Bab el-Mandeb là một phần trong chiến lược rộng hơn nhằm củng cố quyền lực và ảnh hưởng tại khu vực Sừng Châu Phi cũng như vùng Vịnh, nơi mà các quốc gia lớn có lợi ích chiến lược sâu sắc về năng lượng và an ninh hàng hải.

Theo các chuyên gia, động thái phong tỏa biển này không chỉ là một cảnh báo đối với Saudi Arabia mà còn gửi tín hiệu tới cộng đồng quốc tế về sự phức tạp và nguy cơ bùng phát căng thẳng ở khu vực Trung Đông và vùng lân cận.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.