José María Llanos (Vox): Chúng tôi có ảnh hưởng lớn hơn bên ngoài chính phủ Valencia nhờ sự cần thiết của PP Llorca

José María Llanos, phát ngôn viên đảng Vox tại Hội đồng Valencian, đã kết thúc một năm hoạt động chính trị sôi động khi đảng này dù không còn là thành viên chính phủ Generalitat Valenciana do Partido Popular (PP) đứng đầu với Chủ tịch Juanfran Pérez Llorca nhưng vẫn ghi dấu ấn rõ nét trong hai đạo luật quan trọng vừa được thông qua, bao gồm ngân sách năm 2026 và luật hỗ trợ đi kèm.

Llanos cho biết Vox lần đầu tiên ghi nhận nguyên tắc ưu tiên quốc gia trong luật pháp khu vực, mặc dù với nhiều hạn chế hơn mức mong muốn. Ngoài ra, các biện pháp khác của đảng như cấm sử dụng burka và niqab đối với viên chức nhà nước và loại bỏ các lựa chọn thực đơn halal trong căng tin trường học cũng được đưa vào luật.

José María Llanos giải thích rằng nguyên tắc ưu tiên quốc gia không đơn thuần mang nghĩa "người Tây Ban Nha trước", mà thực chất yêu cầu người tiếp cận các trợ giúp phải có sự gắn bó lâu dài với Cộng đồng Valencian. Thời gian đăng ký thường trú được nâng lên 3 năm để đủ điều kiện nhận Thu nhập bao gồm của Valencian.

Đảng đã áp dụng ưu tiên quốc gia trong lĩnh vực an sinh xã hội, trợ giúp và nhà ở công. Ví dụ, người dân có quốc tịch với thời gian đăng ký thường trú 5 năm được phép đăng ký thuê nhà, trong khi mua nhà yêu cầu lên đến 10 năm. Thời gian gửi ở các nơi khác của Tây Ban Nha hay nước ngoài vì lý do công tác cũng được cộng dồn.

Llanos cũng nêu thêm các tiêu chí khác như số năm đi học, đóng góp bảo hiểm xã hội, gia đình đông con, thu nhập thấp… nhằm tránh hiện tượng người nước ngoài nhập cư không có gắn bó bị hưởng các trợ giúp khi nguồn lực có hạn.

Trước phán quyết của Tòa án Công lý Liên minh châu Âu về việc yêu cầu thời gian cư trú để hưởng chế độ xã hội là phân biệt đối xử, ông Llanos lên tiếng rằng mỗi quốc gia có chủ quyền trong việc áp dụng. Ông cho rằng Liên minh châu Âu hiện nay đang hạn chế chủ quyền các quốc gia thành viên và Vox ủng hộ sự liên kết giữa các quốc gia trên cơ sở tôn trọng quyền chủ quyền chứ không phải một chính quyền siêu quốc gia áp đặt.

Về khả năng chính phủ Tây Ban Nha kiện lên Tòa án Hiến pháp, ông Llanos nhận định đây là vấn đề đã được tính toán kỹ và so sánh với các tiêu chuẩn thông thường được áp dụng trong các lĩnh vực khác.

Về giảm thuế thu nhập cá nhân trong luật hỗ trợ, Vox đã sửa đổi để mở rộng mức giảm cho cả những người có thu nhập lên đến 200.000 euro, với mục tiêu giảm gánh nặng thuế trên toàn bộ các nhóm thu nhập theo lộ trình hai giai đoạn, ưu tiên giảm sâu hơn cho nhóm thu nhập thấp.

Llanos chia sẻ khi còn tham gia chính phủ, đảng phải giữ sự trung thành và bị ràng buộc bởi thỏa thuận thành lập nên trong khi bên ngoài, sự đòi hỏi trở nên mạnh mẽ hơn do PP Valencian cần sự hỗ trợ của Vox.

Llanos cho biết quan hệ đàm phán với Chủ tịch Llorca và người tiền nhiệm Carlos Mazón tương đương nhau, mặc dù với Llorca có sự tiếp xúc thường xuyên hơn do vị trí làm đại diện đối lập.

Đảng Vox từng đề xuất cắt giảm tài trợ cho Acadèmia Valenciana de la Llengua (AVL) nhằm loại bỏ cơ quan này, tuy nhiên do luật định cần đa số lớn tại Hội đồng Valencian nên đề xuất không được thông qua. Đảng đề xuất thay thế bằng Real Academia de Cultura Valenciana để quản lý ngôn ngữ Valencia.

Về trợ giúp xã hội, Vox đặt ưu tiên người dân có gắn bó lâu dài với Tây Ban Nha và Cộng đồng Valencian, đồng thời nhấn mạnh không loại trừ ai khỏi sự trợ giúp nhưng không đồng ý để những người nhập cư không có sự cố kết hưởng lợi trước.

Vox dành 10.000 euro ngân sách để đặt hàng nghiên cứu về mối quan hệ giữa nhập cư và tội phạm, với lý do cần thêm dữ liệu để minh chứng tình trạng tăng tội phạm liên quan. Số liệu Bộ Nội vụ Tây Ban Nha cho thấy tội phạm tăng, đặc biệt là các loại tội phạm tình dục, gây thương tích và giết người liên quan đến hiện tượng nhập cư ồ ạt.

Trước những chỉ trích cho rằng Vox cắt giảm 10% ngân sách phòng chống cháy rừng, Llanos bác bỏ và cho biết chỉ giảm khoản chi cho các biện pháp đặc biệt trong bão DANA, còn ngân sách cho lính cứu hỏa rừng tăng gần 1,3 triệu euro. Họ cũng đưa ra các chính sách hỗ trợ dọn dẹp rừng và tạo các vùng chống cháy nhằm phòng ngừa cháy trong mùa hè.

Dù dừng tham gia chính phủ, Vox hiện chưa công bố ứng viên cho cuộc bầu cử tự trị và địa phương năm 2027. Llanos cho biết việc chưa xác định ứng viên là tích cực để tránh các cuộc tranh giành sớm, đồng thời ông bày tỏ sẵn sàng tham gia ở vị trí do đảng quyết định.