Chính phủ Argentina đối mặt áp lực điều chỉnh ngân sách mới do hụt thu với IMF

Trong tháng 6 năm 2026, Argentina lần đầu tiên trong năm ghi nhận thâm hụt ngân sách, do thiếu hụt thu thuế từ các nguồn như Thuế Thu nhập (Ganancias) và chi tiêu tăng cho khoản thưởng năm của công chức cùng trợ cấp năng lượng. Luis Caputo, chuyên gia phân tích, cho biết kết quả này một phần do việc dời thời hạn nộp thuế Thu nhập cá nhân từ tháng 6 sang tháng 7.

Sự kết hợp giữa doanh thu thuế thấp hơn dự kiến và các điều chỉnh chi tiêu chưa đủ bù đắp đã khiến Bộ Tài chính không đạt được mục tiêu thặng dư sơ cấp nửa đầu năm với Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF). Dù vậy, nửa đầu năm vẫn ghi nhận thặng dư sơ cấp 0,6% GDP, tức chưa bao gồm thanh toán lãi nợ công.

IMF đặt ra mục tiêu thặng dư sơ cấp cho Argentina trong năm 2026 vào khoảng 1,4% GDP. Tuy nhiên, các chỉ tiêu trung gian luôn được theo dõi trong các cuộc rà soát kỹ thuật hàng quý. Công ty tư vấn Outlier nhận định con số thặng dư sơ cấp cộng dồn từ đầu năm đến cuối tháng 6 đạt khoảng 7,33 nghìn tỷ peso (0,65% GDP), nhưng sau khi loại bỏ các nguồn thu ngoài dự kiến như khoản tiền bán nhà máy thủy điện Comahue, con số thực tế giảm xuống còn 6,3 nghìn tỷ peso (0,55% GDP), thấp hơn mức đặt ra 6,86 nghìn tỷ peso trong chương trình với IMF.

Theo Outlier, mục tiêu nửa năm này đã được nới lỏng so với kế hoạch trước đó là 8,6 nghìn tỷ peso. Mục tiêu cả năm vẫn giữ nguyên khoảng 16,26 nghìn tỷ peso, tương đương 1,4-1,5% GDP. Do đó, nửa cuối năm phải tạo ra thặng dư sơ cấp cao hơn nhiều so với nửa đầu để bù đắp, khiến chỉ tiêu trở nên rất thách thức.

Trung tâm Kinh tế Chính trị (CEPA) đánh giá khoảng cách thặng dư với mục tiêu là 570 nghìn tỷ peso. Dự báo theo xu hướng năm ngoái, tổng số thặng dư năm 2026 có thể đạt 10,52 nghìn tỷ peso, vẫn thiếu 5,74 nghìn tỷ peso so với cam kết với IMF. Như vậy, nếu nửa đầu năm thặng dư sơ cấp là 6,3 nghìn tỷ peso, thì nửa sau của năm cần đạt gần 10 nghìn tỷ peso mới có thể hoàn thành mục tiêu.

Outlier cũng nhận định gánh nặng ngân sách đang chịu áp lực từ tăng trưởng kinh tế thấp hơn dự kiến và thu ngân sách giảm sút, nhất là các khoản thu từ thuế giá trị gia tăng (VAT) và thuế trên các giao dịch ngân hàng. Ngoài ra, việc dời thời điểm kê khai thuế đối với các sản phẩm nông nghiệp trong năm 2025 đã khiến nguồn thu ngân sách năm 2026 bị ảnh hưởng tiêu cực. Điều này cản trở khả năng giảm thuế trong ngắn hạn và làm tăng yêu cầu thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Công ty tư vấn LCG cho biết chính phủ đã thương lượng lại với IMF về mục tiêu thặng dư sơ cấp năm 2026, giảm từ 2,2% GDP xuống còn 1,4% GDP. Tuy nhiên, tình trạng sụt giảm thu ngân sách kéo dài buộc phải thực hiện các biện pháp cắt giảm chi tiêu sâu hơn để đảm bảo thực hiện cam kết.

LCG cảnh báo rằng trong khi chính quyền vẫn quyết tâm tuân thủ các mục tiêu thu ngân sách, các biện pháp cần thiết về độ lớn, thành phần và khả năng chấp nhận xã hội có thể gây ra thiệt hại về mặt chính trị. Biểu hiện là chính phủ áp dụng giảm thuế hạn chế, tập trung vào lúa mì và đại mạch, lùi việc giảm thuế với đậu tương và sản phẩm phái sinh đến năm 2027, cũng như trì hoãn thành lập Quỹ Ảnh hưởng Lao động (FAL) đến tháng 11, nhằm duy trì nguồn thu tài khóa trong ngắn hạn.

Những diễn biến này phản ánh áp lực tài chính và chính trị lớn đối với Argentina trong việc cân bằng giữa tăng trưởng kinh tế, thu ngân sách và cam kết với đối tác quốc tế.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.