AI và chip biến Malaysia thành điểm sáng tăng trưởng của châu Á

Joel William, nhà sáng lập Medhini Group, đang chuẩn bị tiến hành nghiên cứu khả thi cho một dự án nhà máy hoá chất tại Sarawak, bang lớn nhất ở phía bắc đảo Borneo của Malaysia. Dự án này ban đầu dự kiến xây dựng tại Trung Đông nhưng đã chuyển sang Malaysia do căng thẳng chính trị tại Iran làm gián đoạn kế hoạch. Sarawak đã nhận được hơn 116 tỉ ringgit Malaysia (khoảng 36,4 tỉ USD) vốn đầu tư trong năm năm qua đến 2025, trở thành một trong những điểm nóng của làn sóng đầu tư trên toàn quốc.

Ngoài Sarawak, bang Johor thu hút nhiều nhà phát triển trung tâm dữ liệu, trong khi Penang ghi nhận vốn mới đổ vào ngành chip trong cuộc đua toàn cầu xây dựng hạ tầng AI. Malaysia hiện là một trong bốn nước xuất khẩu ròng sản phẩm phần cứng liên quan đến AI lớn nhất thế giới, cùng với Hàn Quốc, Đài Loan và Thái Lan, theo Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF).

Tăng trưởng GDP quý II/2026 đạt 5,8%, vượt mức dự báo 5,2%, được thúc đẩy bởi nhu cầu nội địa, đầu tư và xuất khẩu liên quan AI cũng như điện tử. JPMorgan Chase đã nâng dự báo tăng trưởng GDP Malaysia năm 2026 lên mức 5,3%, vượt trội so với phần lớn các quốc gia trong khu vực.

Với vai trò là quốc gia xuất khẩu năng lượng ròng, Malaysia cũng phần nào tránh được các tác động tiêu cực của giá dầu tăng và áp lực lạm phát, khác biệt so với Indonesia và Philippines vốn đang đối mặt nhiều khó khăn về chính sách và chi phí năng lượng.

Các dự án đầu tư vào cơ sở hạ tầng AI và sản xuất chip đã kéo theo nhu cầu về nguồn lao động chất lượng. Medhini Group dự kiến mở rộng đội ngũ từ 15 lên khoảng 80 người để đáp ứng các yêu cầu công việc tăng cao.

Tỷ lệ thất nghiệp ở Malaysia duy trì quanh mức 3%, gần thấp nhất trong thập kỷ qua.

Tuy nhiên, một số dấu hiệu chính trị mới gần đây như thất bại của liên minh Thủ tướng Anwar Ibrahim tại các cuộc bầu cử bang cuối năm 2026 đã tạo ra những lo ngại về triển vọng chính trị trong thời gian tới. Các chuyên gia đánh giá rằng mặc dù có thể ảnh hưởng đến sự nhất quán chính sách, song sức hấp dẫn kinh tế của Malaysia vẫn được duy trì.

Các công ty lớn như Infineon Technologies, Nvidia và ByteDance đã chọn Malaysia làm nơi xây dựng các trung tâm sản xuất chip và hạ tầng AI. Tổng số vốn đầu tư được phê duyệt trong lĩnh vực trung tâm dữ liệu từ 2021 đến giữa năm 2025 lên tới 144,4 tỷ ringgit Malaysia.

Penang, với hệ sinh thái bán dẫn lâu đời, đang mở rộng dự án Silicon Island với mục tiêu thu hút thêm các nhà sản xuất chip và doanh nghiệp công nghệ cao khác, đồng thời tạo điều kiện cho xuất khẩu điện tử vượt 800 tỷ ringgit Malaysia vào năm 2026.

Các ngành khác như xây dựng và kỹ thuật cũng hưởng lợi từ đà tăng trưởng này. Công ty Gamuda cho biết, giá trị đơn hàng đạt kỷ lục 52 tỷ ringgit Malaysia nhờ các dự án trung tâm dữ liệu bù đắp cho sự suy giảm trong bất động sản và hạ tầng.

Mặc dù Malaysia là nước xuất khẩu năng lượng ròng, chi phí nhập khẩu dầu thô vẫn ảnh hưởng đến ngân sách khi chi phí trợ cấp nhiên liệu có thể tăng lên tới 40 tỷ ringgit Malaysia trong năm 2026, gấp hơn hai lần so với kế hoạch chi 15 tỷ ringgit trong ngân sách năm.

Sự khác biệt về tốc độ tăng trưởng giữa các ngành công nghệ cao và các ngành dịch vụ tiêu dùng cũng đang tạo ra áp lực cho sự phát triển cân đối.

Tỷ giá ringgit vẫn ổn định trong năm 2026, trái ngược với đồng rupiah của Indonesia và peso của Philippines giảm xuống mức thấp nhất trong lịch sử. Cải cách thuế đã giúp cải thiện nguồn thu ngân sách, hỗ trợ chính sách tài chính thắt chặt từng bước. Moody’s Ratings dự báo Malaysia sẽ có tốc độ tăng trưởng kinh tế vượt trội so với các nước đang có xếp hạng tín nhiệm tương tự.

Các nhà hoạch định chính sách kỳ vọng tăng trưởng toàn cầu mạnh hơn nếu căng thẳng Trung Đông giảm bớt, đồng thời nhu cầu hàng điện tử và du lịch tăng sẽ hỗ trợ doanh nghiệp trong nước.

Theo Bloomberg và Straits Times Business.