Khám Phá Sức Mạnh Đặc Biệt Của Cúc Bọ Gỗ - Sinh Vật Nhỏ Sát Cánh Cùng Con Người Trên Toàn Thế Giới Cúc bọ gỗ, còn được biết đến với hàng trăm tên gọi đa dạng và thân thương như Chucky pig, Slater, Monkey pea, Roly-poly, Boat-builder, Butchy boy, Cheeselog, Hobbling Andrew, Wood pig tại Anh, đã trở thành một phần quen thuộc trong đời sống con người qua hàng thế kỷ. Ở Anh quốc, loài này sở hữu hơn 300 tên gọi khác nhau và được gọi bằng các tên riêng đặc sắc trong nhiều ngôn ngữ khác như Gwrach y Coed (phù thủy của rừng) trong tiếng Welsh.
Loài cúc bọ gỗ là một thành viên thuộc bộ Isopoda, là nhóm giáp xác phổ biến khắp các khu vực tại châu Âu và Hoa Kỳ.
Trong khi đó, loài Porcellio scaber đóng vai trò phổ biến hơn với phạm vi phân bố rộng khắp Nam Mỹ và Úc, nhưng đặc điểm khác biệt là chúng không biết cuộn tròn thành hình cầu như cúc bọ gỗ thường gặp.
Không giống nhiều loài khác, tổ tiên của cúc bọ gỗ đã tiến hóa lên cạn từ cách đây khoảng 500 triệu năm, khiến chúng trở thành một trong những động vật đầu tiên chinh phục môi trường đất liền. Thời gian dài tồn tại với thiết kế sinh học ưu việt đã giúp cúc bọ gỗ khẳng định vị thế của mình trong hệ sinh thái.
Với vai trò là loài phân hủy vật chất hữu cơ, cúc bọ gỗ chuyên ăn các chất thực vật mục nát và góp phần làm phân hủy gỗ. Sally Roe, một độc giả của Guardian, đã chia sẻ kinh nghiệm thực tế khi cô trồng bí ngô dùng tấm tre chống cỏ dại. Sau mùa thu hoạch, tấm tre cứng chắc ban đầu đã trở nên nhẹ và xốp như tổ ong do quần thể cúc bọ gỗ đã hoạt động tích cực ở dưới đó, cho thấy tầm quan trọng của loài không xương sống trong quá trình phân hủy vật liệu phân hủy sinh học.
Bên cạnh đó, loài cúc bọ gỗ còn được biết đến với khả năng chịu đựng ô nhiễm độc hại và có thể lưu trữ kim loại nặng trong các khoang đặc biệt của cơ thể. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng chúng góp phần ổn định kim loại nặng trong quá trình ủ phân hữu cơ, mang lại lợi ích rõ rệt cho môi trường.
Rất nhiều độc giả yêu mến loài động vật này, có người gọi chúng là “vương giả của loài phân hủy” thậm chí có người mong muốn xăm hình cúc bọ gỗ để thể hiện niềm yêu thích. Chris Pickard nhận định rằng cúc bọ gỗ có thể tồn tại lâu dài, vượt qua con người và nhiều loài động vật khác đã tuyệt chủng như khủng long hay chim dodo.
Với sự đa dạng tên gọi và tính cách dễ mến, cúc bọ gỗ được ví như “những trọng tài bối rối nhưng đáng tin cậy”. Đây là một trong những loài động vật không xương sống được Guardian lựa chọn để vinh danh trong chuỗi sự kiện Invertebrate of the Year, diễn ra từ ngày 3 đến 12 tháng 8, nơi độc giả được giới thiệu và bình chọn những loài không xương sống nổi bật.
Với những đặc điểm trên, cúc bọ gỗ xứng đáng được xem là loài động vật không xương sống có giá trị sinh thái cao, góp phần làm sạch và cân bằng môi trường sống trên toàn cầu.
Guardian Environment, “‘They are such neat, busy little folk’: the unexpected superpowers of the common woodlouse”, The Guardian.
