Femi Akande ghi dấu ấn tại Đại hội gốm sứ quốc tế ở Trung Quốc

Nghệ sĩ gốm Femi Akande vừa cán mốc quan trọng trong con đường quốc tế khi được bầu vào Viện Hàn lâm Gốm sứ Quốc tế (IAC) và được chọn tham gia triển lãm New Members’ Exhibition tại thành phố Jingdezhen, Trung Quốc. Viện Hàn lâm Gốm sứ Quốc tế, thành lập năm 1952 tại Geneva và liên kết với UNESCO, là tổ chức quốc tế hàng đầu đại diện cho nghệ thuật gốm.

Việc được xét duyệt và bầu chọn dựa trên đánh giá đồng nghiệp khiến sự gia nhập của Akande trở thành dấu mốc quan trọng, ghi nhận những đóng góp nổi bật về kỹ thuật và nghệ thuật của ông trong lĩnh vực gốm.

Tác phẩm "Vessel of Becoming" (2026) của Akande được trưng bày trong triển lãm "Beyond Boundaries — New Frontiers in Ceramic Experimentation", quy tụ khoảng 200 tác phẩm đến từ các nghệ sĩ mới được kết nạp IAC thuộc hơn 50 quốc gia.

Triển lãm khai mạc ngày 30/6/2026 tại Bảo tàng Nghệ thuật Taoxichuan ở Jingdezhen, được biết đến như thủ phủ gốm sứ thế giới, và kéo dài đến ngày 30/8/2026. Đây cũng là một hoạt động trọng tâm nằm trong khuôn khổ Đại hội lần thứ 52 và Đại hội đồng của IAC, diễn ra từ 27/6 đến 2/7/2026 với chủ đề "Gốm sứ: Di sản và đổi mới".

Tác phẩm "Vessel of Becoming" sử dụng chất liệu stoneware, dây hạt, men lót và men phủ, mô tả một chiếc vỏ gốm bị nứt vỡ từ đó ló ra bức tượng đầu người bình thản. Tác phẩm kết hợp nhiều yếu tố mosaic, hạt và hình tượng động vật, trong đó có tắc kè, gọi là alagẹ́mọ trong văn hóa Yoruba.

Các nhà nghiên cứu nghệ thuật, như TS Michael Fajuyigbe (Đại học Obafemi Awolowo, Ile-Ife), nhận định biểu tượng tắc kè đại diện cho sự thích nghi, kiên trì và biến chuyển thiêng liêng trong vũ trụ quan Yoruba. Công trình thể hiện triết lý Ìwàlẹ̀wà, tín ngưỡng cho rằng phẩm chất đạo đức là vẻ đẹp.

Akande chia sẻ, nghệ thuật của ông tập trung làm sáng tỏ vẻ đẹp nội tâm, khơi gợi sự biến đổi tích cực. Ông nhấn mạnh niềm tin: "Đất sét ghi nhớ", tượng trưng cho sự kết nối liên thế hệ giữa đất, văn hóa và trải nghiệm con người, từ các cộng đồng Yoruba cho đến các lò nung của Trung Quốc, hay các ngôi nhà trà của Nhật Bản.

Akande giải thích rằng tác phẩm của ông chịu ảnh hưởng của kintsugi, truyền thống Nhật Bản sửa chữa đồ vật vỡ bằng mối nối rõ nét, và triết lý tái tạo sau phá hủy của Trung Quốc. Những vết nứt trong tác phẩm không chỉ là dấu hiệu hư hỏng mà còn tượng trưng cho sức sống, khả năng phục hồi và đổi mới.

Triển lãm và Đại hội IAC là dịp quy tụ các họa sĩ gốm, nhà nghiên cứu, quản lý bảo tàng trên toàn thế giới, thể hiện sự liên kết giữa di sản và đổi mới trong nghệ thuật gốm.

Giáo sư Peju Layiwola, nhà sử học nghệ thuật nổi tiếng, đánh giá sự kiện này là dấu mốc lịch sử đối với nghệ thuật gốm Nigeria khi một nghệ sĩ Nigeria được giới thiệu trong cuộc triển lãm của IAC tổ chức tại Jingdezhen - thủ phủ gốm sứ thế giới.

TS Fajuyigbe cũng nhấn mạnh rằng đây không chỉ là sự vinh danh nghi lễ, mà còn phản ánh sự đóng góp về kỹ thuật lẫn giá trị văn hóa, lịch sử, giúp phát triển đối thoại đa văn hóa thông qua nghệ thuật gốm sứ.

Akande coi đây là cơ hội để kết nối sâu sắc hơn giữa đất sét và các trải nghiệm nhân loại, nhấn mạnh sự gắn bó chưa từng đứt đoạn của nghệ thuật gốm qua các nền văn minh.

Đây là bước tiến quan trọng khẳng định vị thế nghệ sĩ gốm Nigeria trên trường quốc tế và mở ra nhiều tiềm năng hợp tác, giao lưu văn hóa sâu rộng hơn.