Italy Chặn Đề Nghị Trả Người Di Cư Theo Hệ Thống Tị Nạn Mới EU

Theo báo cáo mới đây của EU, kể từ khi hệ thống tị nạn chung mới (GEAS) có hiệu lực vào ngày 12/6, Italy đã phủ nhận toàn bộ 12 yêu cầu của các quốc gia EU khác nhằm trả lại người di cư mà Italy có trách nhiệm tiếp nhận. Điều này trái với quy định của GEAS, theo đó thành viên EU phải hợp tác chặt chẽ và tiếp nhận trở lại những người di cư được xác định thuộc phạm vi quốc gia mình.

Tuy nhiên, báo cáo cho biết phía Italy không chỉ từ chối mà còn không thỏa thuận với các nước đề nghị về lịch trình thay thế cho các trường hợp trả lại, khiến cơ chế này gần như bị phá vỡ ngay từ khi mới khởi động. EU Ủy ban đã ghi nhận những nỗ lực của Italy trong việc thực thi các quy định mới, nhưng đồng thời cảnh báo nước này phải dừng việc cản trở quy trình trả người di cư để đảm bảo tính hiệu quả và công bằng.

GEAS ra đời nhằm giảm số lượng người di cư, đồng thời phân chia trách nhiệm một cách công bằng giữa các quốc gia thành viên EU, đặc biệt là các nước có biên giới EU ở tuyến đầu như Italy, Hy Lạp, Tây Ban Nha và Cyprus. Theo quy định, quốc gia đầu tiên mà người di cư đặt chân tới sẽ chịu trách nhiệm xử lý hồ sơ xét duyệt tị nạn, và các quốc gia khác không được phép tự ý nhận hồ sơ mà không có sự phối hợp.

Quy định này nhằm giảm thiểu tình trạng một số quốc gia như Đức hay Pháp bị áp lực quá tải do dòng người di cư chuyển hướng, đồng thời góp phần khắc phục sự bất bình đẳng đang tồn tại lâu nay giữa các thành viên.

Trong khi Italy là tâm điểm của những chỉ trích, EU cho biết Cyprus và Tây Ban Nha vẫn tuân thủ tốt các quy định, không gây lo ngại về việc trả người di cư. Còn Hy Lạp đã nhận được 8 yêu cầu trả người di cư từ các nước EU khác, tuy nhiên do thời hạn pháp lý chưa hết, phía Hy Lạp chưa có phản hồi cuối cùng.

EU Ủy ban nhấn mạnh đây mới chỉ là đánh giá bước đầu trong vòng ba tuần đầu tiên áp dụng GEAS, và sẽ có một phân tích toàn diện hơn được công bố vào tháng 10 tới. Nếu các nước không tuân thủ đầy đủ, họ có thể mất quyền yêu cầu được hỗ trợ và chia sẻ trách nhiệm từ EU.

Bộ trưởng Nội vụ Đức Alexander Dobrindt công bố rằng chính phủ Đức đã nhất trí với Italy và Hy Lạp về việc nhận lại người di cư đã đi qua các quốc gia này theo lộ trình nhập cư châu Âu. Thỏa thuận này đã được ký kết từ cuối năm ngoái và có hiệu lực trước khi GEAS đi vào hoạt động.

Đặc biệt, Hy Lạp đã được phép miễn trả người di cư trước ngày 12/6, tuy nhiên thực tế việc trả người trước đây hầu như không vận hành hiệu quả. Đức cũng liên kết việc hoàn thiện GEAS với kế hoạch chấm dứt các biện pháp kiểm soát biên giới đối nội trong khu vực Schengen.

Quan chức EU và các nhà lãnh đạo như Ủy viên Di trú Magnus Brunner, cũng như cựu Chủ tịch Nghị viện châu Âu Martin Schulz, đều kêu gọi chấm dứt các biện pháp kiểm soát biên giới nội khối, vì số lượng nhập cư bất hợp pháp đã giảm đáng kể và việc kiểm soát này không phù hợp với luật hiện hành cũng như làm ảnh hưởng tới quyền tự do đi lại.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.