Các nước phản ứng thế nào trước mức thuế mới của Mỹ do ông Trump áp đặt?

Ngày 19/5, chính quyền Mỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump đã áp đặt mức thuế mới từ 10 đến 12,5% đối với hàng hóa nhập khẩu của hơn 80 quốc gia. Động thái này dựa trên điều khoản 301 trong đạo luật thương mại năm 1974 của Mỹ với lý do nhiều nước chưa có biện pháp hiệu quả chống lại hàng hóa sản xuất từ lao động ép buộc. Mục tiêu được cơ quan Mỹ nhấn mạnh là tăng sản lượng trong nước và thu hẹp thâm hụt thương mại với các đối tác nước ngoài.

Tuy nhiên, biện pháp này đã vấp phải sự phản đối và chỉ trích từ nhiều quốc gia vì cho rằng bị cáo buộc thiếu căn cứ hoặc phân biệt đối xử. Đặc biệt, chính sách thuế mới được áp dụng thay thế cho mức thuế toàn cầu 10% đã hết hiệu lực trước đó, khiến nhiều bên nghi ngờ Mỹ lạm dụng luật pháp quốc gia.

Bộ trưởng Thương mại Australia, Don Farrell, bác bỏ hoàn toàn cáo buộc về việc nước này có liên quan đến lao động ép buộc trong các sản phẩm xuất khẩu. Australia, một trong những nước xuất khẩu lớn về thịt bò, vàng và đồng, cho biết họ rất coi trọng vấn đề nô lệ hiện đại và sẽ tiếp tục đàm phán ngoại giao với Mỹ nhằm tìm cách gỡ bỏ các mức thuế mới này.

Thủ tướng New Zealand, Christopher Luxon, bày tỏ sự thất vọng sâu sắc với quyết định của Mỹ. Ông cho rằng các cáo buộc về lao động ép buộc mà Mỹ đưa ra không dựa trên bằng chứng thuyết phục. Trên mạng xã hội, Luxon nhấn mạnh chính sách này có thể làm tổn hại đến quan hệ thương mại song phương.

Phát ngôn viên chính phủ Anh cho biết dù Mỹ áp mức thuế mới thì xuất khẩu của Anh vào thị trường Mỹ sẽ không bị tác động tiêu cực lớn. Trước đó, một số ngành công nghiệp của Anh đã được miễn thuế nhờ các thoả thuận thương mại song phương Mỹ - Anh. Cơ quan này cũng xác nhận Mỹ đã ghi nhận các biện pháp ngăn chặn nhập khẩu hàng hóa sản xuất từ lao động ép buộc của Anh, nên Anh không bị áp thêm thuế.

Chánh Văn phòng Nội các Nhật Bản, Minoru Kihara, phản đối mạnh mẽ việc Mỹ áp thuế mới dựa trên cáo buộc Nhật cấm nhập khẩu hàng hóa từ lao động ép buộc, cho rằng điều này không có cơ sở. Ông nhấn mạnh các ngành công nghiệp và thương mại của Nhật tuân thủ các tiêu chuẩn quốc tế nghiêm ngặt. Mỹ cũng khẳng định mức thuế với hàng Nhật không vượt quá 15% theo thỏa thuận thương mại năm ngoái giữa hai nước.

Ủy ban châu Âu thể hiện thái độ thận trọng nhưng khá lạc quan. Họ cho rằng chính sách thuế mới của Mỹ không đi ngược lại các thỏa thuận thương mại trước đây giữa Mỹ và EU. Một phát ngôn viên của Ủy ban khẳng định cam kết tuân thủ các thoả thuận chống áp đặt thuế là cơ sở cho quan hệ thương mại song phương.

Bộ Ngoại giao Trung Quốc lên án mức thuế mới 12,5% của Mỹ là hành động áp thuế đơn phương không hợp lý, nhấn mạnh thương chiến và chiến tranh thuế không có lợi cho bất kỳ bên nào. Trung Quốc tiếp tục khẳng định lập trường phản đối các chính sách thuế đơn phương và kỳ vọng đàm phán tiếp tục giữa lãnh đạo hai nước trong cuộc gặp dự kiến tháng 9 tới.

Ngành dệt may và xuất khẩu của Ấn Độ bày tỏ quan ngại trước chính sách thuế mới này khi các sản phẩm bông dệt của nhiều nước được hưởng ưu đãi miễn thuế, nhưng Ấn Độ không có trong danh sách đó. Hội đồng Công nghiệp Dệt Ấn Độ cảnh báo rằng việc áp thuế bất công có thể khiến các đơn hàng quốc tế chuyển sang các nước khác, ảnh hưởng tiêu cực đến ngành dệt may Ấn Độ.