Congo Dân Chủ cấm dùng tiền giấy đô la trong thanh toán lớn từ 2027 để bảo vệ kinh tế quốc gia

Ngân hàng Trung ương Congo Dân Chủ (BCC) đã công bố kế hoạch ngừng cho phép sử dụng tiền giấy đô la Mỹ cho các khoản thanh toán lớn kể từ tháng 4 năm 2027. Động thái này nhằm bảo vệ đồng Franc Congo (CDF) cũng như tăng cường kiểm soát tài chính quốc gia. Theo các chuyên gia từ Nhóm Nghiên cứu Kinh tế và Thương mại (GREC), đây không phải là một bước đi mạo hiểm mà là cơ hội để ổn định nền kinh tế đất nước.

Tại thủ đô Kinshasa, một số người lo ngại rằng việc cấm tiền mặt đô la sẽ gây ra tình trạng đình trệ kinh tế, so sánh với mô hình của Thụy Điển từng muốn loại bỏ hoàn toàn tiền giấy, dẫn đến hỗn loạn. Tuy nhiên, Congo Dân Chủ chỉ giới hạn việc lưu hành tiền giấy đô la Mỹ ở các khoản thanh toán lớn, đồng thời vẫn cho phép sử dụng rộng rãi tiền mặt Franc Congo cho các giao dịch hàng ngày.

Lo ngại mất kết nối Internet và sự cố máy ATM xuất hiện nhưng hệ thống thanh toán di động Mobile Money vẫn duy trì hoạt động thông qua giao thức USSD. Người dùng chỉ cần nhập những mã lệnh như 123# hay 400# để chuyển tiền, hoàn toàn không cần Internet mà chỉ cần sóng điện thoại để thực hiện cuộc gọi. Điều này bảo đảm mạng lưới thanh toán vẫn thông suốt ngay cả khi có gián đoạn mạng.

Bên cạnh đó, các cửa hàng và doanh nghiệp được khuyến khích sử dụng thiết bị thanh toán điện tử có khả năng lưu trữ giao dịch ngoại tuyến để đồng bộ dữ liệu khi kết nối mạng phục hồi. Nhờ vậy, các vấn đề về gián đoạn mạng sẽ không gây cản trở cho hoạt động thị trường hay người tiêu dùng.

GREC phân tích, khi 88% nền kinh tế Congo Dân Chủ vẫn diễn ra qua các giao dịch tiền mặt đô la Mỹ, quốc gia này đối mặt với nguy cơ bị áp đặt các lệnh trừng phạt quốc tế vì dễ bị thao túng và gian lận tài chính. Việc hạn chế tiền mặt đô la, thay vào đó sử dụng các giao dịch qua tài khoản ngân hàng hoặc điện thoại, tạo ra dấu vết minh bạch cho mỗi giao dịch, góp phần giúp ngân hàng cũng như nhà đầu tư quốc tế yên tâm hơn.

Sự thay đổi hệ thống đổi tiền "maboko bank" truyền thống khiến nhiều người lo ngại vì có thể mất việc. Tuy nhiên, chính sách mới hướng tới giúp họ trở thành các đại lý tài chính chính thức. Thay vì hoạt động trên đường phố với nguy cơ bị cướp bóc, những người này sẽ làm việc hợp pháp cho các ngân hàng hay nhà cung cấp dịch vụ viễn thông.

Sẽ bị cấm: sử dụng tiền giấy đô la Mỹ để mua đất, xe hoặc trả tiền thuê nhà, cũng như chi tiêu bằng đô la tiền mặt tại chợ hoặc các giao dịch lớn.

Vẫn được phép: thanh toán bằng tiền mặt Franc Congo không giới hạn với các giao dịch thường ngày, và chuyển tiền đô la qua Mobile Money hoặc chuyển khoản ngân hàng cho các giao dịch quan trọng.

Cộng đồng dân cư có thể an tâm trước những thay đổi tích cực này nhằm củng cố sự ổn định của đồng nội tệ và bảo vệ kinh tế quốc gia trước các thách thức toàn cầu.