Yuri Bashmet đưa âm nhạc Tchaikovsky trở lại thành phố Ural

Yuri Bashmet - Nghệ sĩ nhân dân Liên Xô, Anh hùng Lao động Nga, đồng thời là Giám đốc nghệ thuật và chỉ huy dàn nhạc thính phòng "Solists Moskvy" - đã có chuyến thăm thứ ba tới thành phố Alapaevsk thuộc khu vực Ural. Ông chia sẻ rằng nếu năm 2024 Alapaevsk còn là một bất ngờ đối với ông thì năm nay nơi đây đã trở nên gần gũi, ấm cúng như chính ngôi nhà thân quen, bởi nơi đây là nơi nhà soạn nhạc huyền thoại Pyotr Ilyich Tchaikovsky từng sống vào thuở nhỏ.

Bashmet đã duy trì tổ chức lễ hội "Con đường Tchaikovsky" trong 5 năm liên tiếp, dưới sự bảo trợ của Quỹ Sáng kiến Văn hóa Tổng thống. Ông dựa trên nhật ký của nhà soạn nhạc để khôi phục và kết nối các địa điểm mà Tchaikovsky đã từng đến hoặc cư trú. Trung tâm của dự án là thành phố Klin, nơi nhà nhạc sĩ đã mua và sinh sống, viết bản giao hưởng số 6 "Pathetique" ở đó. Alapaevsk cũng nằm trong tuyến điểm quan trọng của lễ hội.

Gia đình Tchaikovsky đến Alapaevsk vào năm 1849 khi cha ông, Ilya Petrovich, được bổ nhiệm làm quản lý các nhà máy luyện kim ở khu vực Ural giữa. Khi ấy, Pyotr Ilyich đã sống hơn một năm tại đây và thường nhớ về "Alapaikha", không khí tràn đầy tình cảm cũng như cảnh sắc thiên nhiên đậm nét Nga qua những bức thư và nhật ký để lại. Các nhà nghiên cứu tin rằng trải nghiệm này đã góp phần truyền cảm hứng để ông sáng tác "Album thiếu nhi" nổi tiếng.

Lễ hội "Con đường Tchaikovsky" trở lại Alapaevsk sau 175 năm kể từ khi gia đình nhà soạn nhạc đặt chân đến thành phố này. Sự kiện do Dàn nhạc Philharmonic Khu vực Sverdlovsk, Sở Văn hóa địa phương và chính quyền Alapaevsk phối hợp tổ chức, biến Alapaevsk trở thành điểm đến không thể thiếu trong chương trình âm nhạc của Bashmet.

Lễ hội năm nay mở màn tại Smolensk - thành phố Tchaikovsky chỉ từng ghé thăm một lần vào năm 1885 để khai trương tượng đài nhạc sĩ Mikhail Glinka. Tiếp đó, các buổi hòa nhạc diễn ra tại khu vườn Plecheyevo ở Podolsk và quê hương nhạc sĩ tại Votkinsk. Dự án không chỉ tập trung vào các địa điểm lớn mà còn bao gồm cả những nơi nhỏ bé mà Tchaikovsky từng dừng chân dù chỉ vài giờ hoặc vài ngày.

Yuri Bashmet đặc biệt chú trọng thu hút những nghệ sĩ trẻ cho dự án. Năm nay, lễ hội chào đón các nghệ sĩ đoạt giải quốc tế như David Posulihin (thanh nhạc nam) từ Nhà hát Nhạc kịch Moskva Helikon-Opera và ca sĩ khách mời Elmira Karakhanova (thanh nhạc nữ) từ Nhà hát Mikhailovsky. Ngoài ra, nghệ sĩ vĩ cầm Valeriya Abramova thuộc Philharmonic Bắc Kavkaz từng biểu diễn tại Ural cũng góp mặt.

Valeriya Abramova bày tỏ: "Đây là trải nghiệm cảm xúc vô cùng đặc biệt, khán giả tuyệt vời và cơ hội hiếm có để cảm nhận mình đang ở nơi Tchaikovsky từng đến, cố gắng hòa mình vào nguồn năng lượng mà tôi tin là vẫn còn tràn ngập nơi đây".

Những tác phẩm được trình diễn trải dài từ những bản nhạc quen thuộc như "Bài hát Neapolitan" và ca khúc "Giữa chốn dạ hội ồn ào" đến những bản hiếm hoi như "Khúc bi thương tưởng nhớ Ivan Samarin" đều nhận được tràng pháo tay dài và lời tán thưởng nồng nhiệt.

Pyotr Ilyich từng viết thư cho anh trai Anatoly lúc về già, bày tỏ mong muốn trở lại Ural để thăm Alapaevsk và Yekaterinburg, dù ông chưa bao giờ có dịp trải nghiệm lại những buổi tối ấm áp bên bờ sông Alapaikha hay ngắm các đàn chim yến đen bay lượn trước cơn giông. Nhờ dự án của Bashmet, Tchaikovsky đã trở lại sâu thẳm nước Nga, giao hưởng với tiếng chim yến trên sân khấu cạnh Bảo tàng Nhà ở Alapaevsk, tạo nên sự hòa quyện kỳ diệu giữa âm nhạc và thiên nhiên.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.